Những cách thức được dùng để đo khoảng cách ngoài vũ trụ

Các nhà thiên văn học tính toán cự ly từ trái đất đến các ngôi sao trong vũ trụ bằng cách nào?

Làm thế nào để đo được khoảng cách đến những ngôi sao xa xôi, những thiên hà ẩn mình trong màn đêm vũ trụ bao la? Để thực hiện điều này, giới khoa học đã phát triển những phương pháp tiên tiến, cho phép nhân loại vươn xa tầm nhìn của con người để khám phá bí ẩn của vùng không gian bao la ngoài Trái Đất.

Những cách thức được dùng để đo khoảng cách ngoài vũ trụ - 1

(Ảnh minh họa)

Ánh sáng

Ánh sáng, thứ có tốc độ nhanh nhất mà nhân loại từng biết, đóng vai trò thước đo kỳ diệu cho các nhà thiên văn học. Theo đó, năm ánh sáng vốn là đơn vị đo lường quen thuộc khi nói đến thiên văn học, nó tương đương với quãng đường ánh sáng đi được trong một năm, xấp xỉ 9.461 tỷ km hoặc 6.000 tỷ dặm.

Lấy ví dụ, Mặt Trăng cách Trái Đất chỉ 1 giây ánh sáng, nhưng lại là một hành trình xa xôi đối với con người khi các phi hành gia Apollo khi phải mất đến 4 ngày mới tới được nơi này. Vậy, làm thế nào để đo lường những ngôi sao xa xôi hơn? Hãy đến với những phương pháp sau đây.

Phương pháp thị sai lượng giác

Đối với những vật thể gần Trái đất, phương pháp thị sai lượng giác được áp dụng. Làm một thí nghiệm, đưa ngón cái ra và nhắm mắt trái lại, sau đó, mở mắt trái và nhắm mắt phải. Việc này mang lại cảm giác ngón tay đang di chuyển qua lại, trong khi các vật thể nền ở xa hơn vẫn giữ nguyên vị trí.

Khái niệm tương tự cũng áp dụng khi chúng ta nhìn vào các ngôi sao, nhưng sao ở xa hơn rất nhiều so với chiều dài cánh tay, vì vậy ngay cả khi có các kính thiên văn khác nhau đặt ngang qua xích đạo vẫn sẽ không thấy nhiều sự thay đổi về vị trí.

Quan sát sự thay đổi vị trí của vật thể khi nhìn từ hai điểm khác nhau, các nhà khoa học có thể tính toán được khoảng cách đến vật thể đó. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ hiệu quả với các vật thể cách Trái Đất không quá vài nghìn năm ánh sáng.

Phương pháp Parallax

Kỹ thuật đo lường Parallax sẽ sử dụng một ngôi sao gần Trái Đất làm điểm mốc. Bằng cách quan sát đối tượng cần đo từ hai vị trí khác nhau trên quỹ đạo Trái đất, các nhà khoa học có thể tính toán khoảng cách đến đối tượng dựa trên nguyên lý lượng giác.

Phương pháp cây nến chuẩn

Cây nến chuẩn là những vật thể có độ sáng hoặc độ sáng nội tại đã được biết đến. So sánh độ sáng quan sát được của "cây nến" với độ sáng nội tại, các nhà khoa học có thể xác định được khoảng cách đến vật thể. Phương pháp này, kết hợp với kỹ thuật đạc tam giác và xác định quang phổ, giúp đo lường khoảng cách đến những ngôi sao và thiên hà xa xôi nhất lên đến hàng tỷ năm ánh sáng, mở ra cánh cửa khám phá những bí ẩn của vũ trụ bao la.

Quỳnh Anh

Tin liên quan

Tin mới nhất

Sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động mỹ thuật

Sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động mỹ thuật

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Nghị định số 410/2026/NĐ-CP ngày 12/11/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 113/2013/NĐ-CP ngày 02/10/2013 của Chính phủ về hoạt động mỹ thuật, tin từ CTTĐT bộ VHTTDL.

Dấu ấn Việt Nam trên đấu trường âm nhạc quốc tế

Dấu ấn Việt Nam trên đấu trường âm nhạc quốc tế

Cùng chức vô địch của Đức Phúc tại Intervision 2025, hành trình của Phương Mỹ Chi, Chi Pu ở các sân chơi khu vực trước đó, mới đây vị trí thứ 3 của Tóc Tiên tại Eurovision Song Contest Asia 2026 còn cho thấy một chuyển động tích cực: Âm nhạc Việt Nam đã chủ động hội nhập, từng bước khẳng định khả năng cạnh tranh và mở rộng cơ hội hiện diện trên thị trường quốc tế, báo Nhân dân n

Oanh Vàng Kể Chuyện mùa 2: Tôn vinh những tiếng nói đầy bản lĩnh và sáng tạo

Oanh Vàng Kể Chuyện mùa 2: Tôn vinh những tiếng nói đầy bản lĩnh và sáng tạo

Chiều 15/11, tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội (Hà Nội), Vòng Chung kết Cuộc thi Tìm kiếm Ngôi sao Diễn giả nhí toàn quốc “Oanh Vàng Kể Chuyện” mùa 2 đã diễn ra với sự tranh tài của 22 thí sinh đến từ nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Với chủ đề “La bàn dẫn sóng”, cuộc thi ghi nhận sự tự tin, bản lĩnh sân khấu cùng những góc nhìn đa dạng, sáng tạo của các di