Nhìn lại sự nghiệp văn chương, khoa cử ở một lát cắt thời trung đại

Nhìn lại sự nghiệp văn chương, khoa cử ở một lát cắt thời trung đại

Chế độ phong kiến Việt Nam tồn tại đến một nghìn năm. Nhà nước phong kiến suốt thời kì trung đại mở nhiều khoa thi, nếu tính từ khoa thi đầu tiên (năm 1075) đến khoa thi cuối cùng (năm 1919) thì lịch sử giáo dục khoa cử Việt Nam đã có bề dày 843 năm. Riêng khoa thi Thái học sinh được thực hiện ở thời Trần và thời Hồ.

Khúc tráng ca tình yêu (Đọc tiểu thuyết “Hai chồng” của Hoàng Dự, NXB Quân đội nhân dân, 2025)

Khúc tráng ca tình yêu (Đọc tiểu thuyết “Hai chồng” của Hoàng Dự, NXB Quân đội nhân dân, 2025)

Tiểu thuyết “Hai chồng” của nhà văn Hoàng Dự là một câu chuyện giàu chất nhân văn về số phận con người sau chiến tranh, đặt trong không gian văn hóa Ê Đê ở Tây Nguyên. Qua mối tình éo le, tác phẩm khắc họa sâu sắc những giằng xé giữa bản năng và đạo lí, giữa tục lệ và khát vọng yêu thương, tạo nên một khúc tráng ca buồn mà đẹp về tình yêu và thân phận.

“Cồn quê xứ” và một số gương mặt thơ Bình Định

“Cồn quê xứ” và một số gương mặt thơ Bình Định

Không biết khi in “Cồn quê xứ” (Nxb Hội Nhà văn, 2025), các nhà thơ đương đại Bình Định có liên tưởng gì với nhóm “Bàn thành tứ hữu” năm xưa hay không, chỉ biết, trong không gian đương đại, việc in chung một tập thơ là một điều vô cùng thú vị. Thú vị ở chỗ, vấn đề không phải một tập thơ (bởi điều này dường như quá dễ), mà có lẽ ở rất nhiều cộng cảm: về văn hóa, văn

Từ chiến tranh đến hòa bình, lời thú của con chim và khẩu súng máy

Từ chiến tranh đến hòa bình, lời thú của con chim và khẩu súng máy

Tôi sẽ vẫn giữ nguyên quan điểm riêng của mình rằng, tiểu thuyết “Màu rừng ruộng”, được viết cách đây hai mươi năm (2006), vào cái lúc nhà văn Đỗ Tiến Thụy còn “bị” gọi là “tác giả trẻ”, mới thật là tác phẩm gây ấn tượng mạnh hơn cả về văn chương của anh. Chứ không phải tiểu thuyết “Con chim joong bay từ A đến Z”, xuất bản năm 2017, được tái bản nhiều lần, bản g

Một lần gặp bà “Gánh gánh gồng gồng”

Một lần gặp bà “Gánh gánh gồng gồng”

Bà “Gánh gánh gồng gồng” là bà Nguyễn Thị Xuân Phượng, sinh năm 1929, bà chủ phòng tranh Lotus nổi tiếng ở TP Hồ Chí Minh, tác giả hồi ký “Gánh gánh gồng gồng”, cuốn sách đã được cả hai tổ chức là Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh trao giải cao nhất về văn xuôi năm 2020.

Một đô thị, hai ứng xử

Một đô thị, hai ứng xử

Ai đã từng đọc truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của nhà văn Thạch Lam, ắt phải nhận rằng ông tác giả thuộc họ Nguyễn Tường ở Cẩm Giàng, Hải Dương này là tay đệ nhất hạng trong việc “chơi” ánh sáng. Những cái đốm sáng liu riu lờ mờ buồn buồn trong đêm ga xép phố huyện tưởng cứ thế kéo dài mãi, chợt ào một cái, đoàn tàu về Hà Nội chạy qua, sáng rực rỡ, sáng lấp lánh, sáng l

Tiếng ru - khởi nguyên của thi ca

Tiếng ru - khởi nguyên của thi ca

Nếu lịch sử văn học được bắt đầu bằng sử thi “Gilgamesh”, thì lịch sử nhân loại bắt đầu bằng sinh thể mong manh từ lòng mẹ. Khát vọng của sử thi “Gilgamesh” là hướng đến sự trường tồn, vượt qua cái chết. Nhưng, chỉ có văn chương, thi ca mới có thể trường tồn, còn sự sống của thân xác con người dù cứu chuộc bằng cách gì cũng chỉ hữu hạn. Khát vọng của người mẹ là

Cà phê cuống quýt (tản văn)

Cà phê cuống quýt (tản văn)

Hồi đang là sinh viên đại học năm thứ hai, tôi có một anh bạn vong niên rất thân. Anh học tiếng Pháp, ra trường đã dăm ba mùa, nhưng chưa đi làm ở đâu, chỉ ngồi nhà dịch sách, làm thơ, vì nhà anh có cửa hàng mặt phố. Anh em tôi chơi với nhau cùng trong nhóm các anh “giai phố cổ”. Các anh đều đã tốt nghiệp đại học, mỗi người một nghề, ai cũng giỏi giang, thông minh, và yêu quý tôi như em

Cả đời người là của nước non

Cả đời người là của nước non

Với tập 5, tập khép lại bộ tiểu thuyết sử thi “Nước non vạn dặm” viết về cuộc đời và sự nghiệp đấu tranh cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ đã quyết định lấy một nhan đề mang tính khái quát hóa rất cao: “Việt Nam - Hồ Chí Minh”.

Ma trong “Linh hồn ký ức”

Ma trong “Linh hồn ký ức”

Cầm tập truyện ngắn “Linh hồn ký ức” vừa ấn hành năm 2025 của Phạm Công Thắng, ngay lập tức tôi nổi máu tò mò khi tác giả bảo rằng đây là “tập truyện ngắn ma mị - tâm linh”. Tôi đọc ngay trang 191, trang cuối cùng - trang mục lục. Các tiêu đề của 20 truyện ngắn đã thực sự cuốn hút tôi: “Ảo mộng Tân Đảo”, “Bí mật ngôi biệt thự ma”, “Bản án địa ngục”, “Bóng ma trong

Mở “túi khôn” xưa, đọc tính cách người Việt

Mở “túi khôn” xưa, đọc tính cách người Việt

Nếu có đủ sự hiểu biết, thời gian đầm mình trong sách vở cũng như trong thực tế đời sống, và cả sự dũng cảm đương đầu với cái khó, có lẽ người viết sẽ phải tính đến chuyện cho ra đời một công trình nghiên cứu nhằm trả lời câu hỏi: tính cách/ nhân cách văn hóa thực sự của người Việt là gì? Tuy nhiên trong khuôn khổ của một bài báo, thì đó là điều muôn lần bất khả. Vì