Mạng xã hội phải chăng đang chia rẽ chúng ta sâu sắc?

“Tát nước theo mưa” và hệ lụy không ngờ

Theo thông tin ghi nhận, vào ngày 3/8, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Núi Chúa có tiếp nhận thông tin từ nhóm “Gia đình em yêu thiên nhiên Việt Nam” cung cấp về một số nội dung đăng trên mạng xã hội Facebook của nhóm du khách tại khu vực Vườn Quốc gia Núi Chúa mặc bikini nhặt rác.

Nhóm du khách mặc bikini nhặt rác ở Ninh Thuận.

Ban Quản lý Vườn Quốc gia Núi Chúa đã chỉ đạo viên chức phòng Bảo tồn biển tiến hành kiểm tra, xác minh nội dung trên. Sau quá trình kiểm tra, xác minh Giám đốc Ban Quản lý Vườn Quốc gia Núi Chúa đã cung cấp thông tin và hình ảnh, đề nghị UBND xã Vĩnh Hải phối hợp, mời hướng dẫn viên, chủ Homestay để tuyên truyền, nhắc nhở du khách về các hoạt động được phép thực hiện theo Quy chế quản lý Khu bảo tồn biển, không nên đăng tải các hình như trên do có thể gây ra các phản ứng trái chiều, ảnh hưởng đến hoạt động du lịch tại địa phương.

Đến chiều ngày 3/8, xuất hiện một số bài báo đã đưa tin về vấn đề này theo kiểu “tát nước theo mưa” khiến sự việc ngày càng được đẩy lên cao hơn nữa với nội dung: “Sẽ nhắc nhở nhóm phụ nữ mặc bikini nhặt rác phản cảm” hay “Lãnh đạo địa phương nhắc nhở nhóm phụ nữ mặc bikini nhặt rác ở bãi biển”.

Một số báo đưa tin nhận xét hành động của nhóm du khách là phản cảm.

Điều này đã tạo nên một cuộc tranh luận sôi nổi trong cộng đồng người sử dụng mạng xã hội với các ý kiến trái chiều, thái độ bức xúc, hàng loạt các lý lẽ, sự bày tỏ đã được đưa ra liên quan đến nội dung vụ việc kể trên.

Mạng xã hội và uy quyền của nó

Đến hôm nay, sự việc đã dần lắng xuống, cũng là lúc chúng ta phải công nhận sức mạnh của mạng xã hội qua sự việc này và cả những sự việc gần đây. Có thể nói rằng mạng xã hội đã trở thành một thứ uy lực khủng khiếp có thể xoay chuyển, tác động đến mọi vấn đề trong cuộc sống.

Đây hẳn là một chủ đề không mới nhưng sau mỗi vụ việc chúng ta đều nhận ra rằng mức độ ảnh hưởng, vai trò, sức ép của mạng xã hội đặt lên các vấn đề trong cuộc sống đang trở nên ngày càng lớn, ngày càng dày và ngày càng sâu.

Ảnh minh họa mạng xã hội

Gần đây nhất chúng ta chứng kiến hàng loạt các vấn đề thể hiện sức mạnh to lớn của mạng xã hội từ việc hai nghệ sĩ bị cáo buộc vi phạm pháp luật ở nước ngoài, xây dựng nhà hát Opera trên hồ Đầm Trị, thông tin loa phường ở Hà Nội, bản xét nghiệm nồng độ cồn không đáng tin cậy tại Ninh Thuận… đều được cư dân mạng đưa ra bàn tán, bình luận xôn xao. Qua đó, hàng ngàn biểu tượng cảm xúc, những nút share liên tục được sử dụng rồi lại tiếp tục chia sẻ tới hàng ngàn người khác nữa. Thật màu sắc, thật đa chiều và thật khó để kiểm soát.

Trở lại với việc nhóm du khách mặc bikini nhặt rác, vấn đề này mạng xã hội đã góp mặt với vai trò không hề nhỏ. Phần lớn các ý kiến đưa ra trên mạng xã hội đều phản đối việc một người lãnh đạo nào đó cho rằng hành động mặc bikini nhặt rác là “phản cảm” và họ lên tiếng ủng hộ “hành động đẹp” của nhóm du khách. 

Để phản đối việc cho rằng mặc bikini nhặt rác là “phản cảm” một số tài khoản đã bình luận bằng những lý lẽ đanh thép, những câu hỏi xoáy sâu vào vấn đề: “Hiện tượng một số phụ nữ mặc Bikini đi nhặt rác ở bãi biển Quy Nhơn rất đáng trân trọng, nên được lan tỏa trong xã hội và rất đáng khen”; “Một hành động đẹp vậy mà dưới con mắt xét nét của nhiều người lại cho thành ra phản cảm là sao? Phải chăng chúng ta đang quá hẹp hòi???”; “Phản cảm chính là khi các anh chị mặc đồ nghiêm chỉnh nhưng lại vứt rác ra môi trường”; “Mặc bikini nhặt rác phản cảm hay do cách nhìn phản cảm về bikini”;…

Sự việc nhặt bikini nhặt rác đã nhận được rất nhiều sự quan tâm của cư dân mạng.

Nhiều Fanpage lại đưa ra những lý lẽ theo cách tư biện ngắn gọn nhưng lại thu hút được rất nhiều sự quan tâm: “Nhiều người kiểu: mặc bikini ở bãi biển: không phản cảm, nhặt rác: không phản cảm, mặc bikini nhặt rác: phản cảm”; “Không chỉ không vi phạm pháp luật, đây còn là 1 hành động đẹp!”; “Chắc ra biển mặc đầm dạ hội mới vừa lòng”;…

Nhưng cũng không ít những bình luận, bài viết đăng công khai để phản ảnh vấn đề, để bênh vực nhóm du khách, bênh vực “cái hành động đẹp” mà họ đang bảo vệ lại sử dụng những từ ngữ không đẹp, những ẩn ý hết sức sâu xa để nói thay cho bức xúc của mình. Những bức xúc khi được viết bằng những lời lẽ đanh thép, giễu cợt, châm biếm ấy đã tạo nên một luồng chỉ trích hướng tới các nhân vật trong cuộc một cách quá đáng, hay nói đúng hơn là xúc phạm đến nhân phẩm và chức vụ của họ.

Mạng xã hội phải chẳng đang chia rẽ chúng ta sâu sắc?

Mạng xã hội có thể cứu người, cứu sống được rất nhiều người hoặc ngược lại, có thể nhấn chìm, tẩy chay, dồn người khác đến bức đường cùng. Xin dẫn ra một luận điểm trong cuốn sách "Alone Together” của giáo sư Sherrey Turkle: công nghệ đang đe dọa thống trị cuộc sống của nhân loại, và làm chúng ta ngày càng mất đi “tính người” của mình. Để thấy rằng, sự tàn phá của mạng xã hội không phải một dự báo xa xôi mà mặt trái của nó đã hiện hữu và gặm nhấm nhiều giá trị của con người.

Mạng xã hội giúp con người kết nối với nhau thật dễ dàng, nhiều khi chẳng cần gặp mặt chúng ta cũng có bạn khi cùng quan tâm một vấn đề hay chung một quan điểm. Và cũng chẳng ít lần chúng ta “kết thù” khi có sự mâu thuẫn, hiểu lầm và sẵn sàng trao nhau sự ác cảm.

Những tưởng rằng chỉ có giới trẻ mới ham mê mạng xã hội nhưng gần đây mạng xã hội đã tràn sang cả những thế hệ khác, len lỏi đến mọi ngõ ngách trong cuộc sống của con người. Đan xen, đa dạng và hỗn loạn như thế nên việc xung đột, tranh cãi xảy ra là điều bình thường và tất yếu. Nhưng đấu tranh bảo vệ ý kiến của mình như thế nào cho hợp lý, cho văn minh thì rất nhiều người chưa làm được.

Ảnh minh họa tác động của mạng xã hội đối với con người.

Quan điểm khác nhau nhưng cần có sự tôn trọng, lập trường, quan điểm là của mình nhưng không nên dùng những từ ngữ đi quá phạm vi văn hóa để chỉ trích ai hay vấn đề nào đó. Bởi trên mạng xã hội, những điều tiêu cực từ một người đưa ra không chỉ tác động đến một người hay một vài người mà sẽ vô tình hoặc cố ý lan rộng ra khắp cộng đồng mạng.

Dần dần con người sẽ ngày càng “cách ly” với thế giới thực để chìm sâu vào thế giới ảo với cái tâm thế hỗn loạn giữa những cái thật giả, mơ hồ, trắng đen, trái phải. Dẫn đến việc đôi khi chúng ta không biết rằng một bình luận, một nút like của mình sẽ góp vào để tạo nên một làn sóng lớn, có thể đẩy thuyền hoặc làm thuyền lật, có thể mang lại điều tích cực nhưng cũng có thể đem đến những hệ lụy cho bất cứ ai. Mạng xã hội phải chẳng đang chia rẽ chúng ta sâu sắc?