Hai giải thưởng văn học danh giá của Pháp đã tìm được chủ nhân

Theo Euronews, Viện Hàn lâm Goncourt công bố Philippe Jaenada là người chiến thắng với tiểu thuyết L’Inconnue du quai de Javel, do Flammarion xuất bản, vượt qua ba tác phẩm còn lại trong vòng chung khảo. Tác giả 62 tuổi nhận sáu phiếu bầu, so với ba phiếu dành cho Sylvain Prudhomme.

Tác phẩm đưa độc giả trở lại Paris năm 1949, khi Louise Cansot, một phụ nữ 29 tuổi từng làm người mẫu cho các họa sĩ tại khu Montparnasse, bị sát hại. Vụ án không tìm được thủ phạm. Từ hồ sơ điều tra, tư liệu lưu trữ và những địa điểm gắn với cuộc đời nạn nhân, Jaenada lần theo câu chuyện bị thời gian che khuất. Cuốn sách không chỉ đặt câu hỏi ai đã gây ra tội ác, mà còn cố gắng trả lại diện mạo và tiếng nói cho người phụ nữ từng bị báo chí đương thời phán xét khắc nghiệt.

Nhà văn Philippe Jaenada, người đoạt giải Goncourt 2026. Ảnh: ActuaLitté/Wikimedia

Sinh năm 1964, Jaenada khởi đầu sự nghiệp văn chương với Le Chameau sauvage, đoạt giải Flore năm 1997. Từ Sulak (2013), ông chuyển mạnh sang các tiểu thuyết điều tra những vụ án cũ, kết hợp nghiên cứu tài liệu với giọng kể hài hước, giàu cảm thông. La Serpe đem về cho ông giải Femina năm 2017. Giải Goncourt năm nay ghi nhận tiểu thuyết thứ 13 của nhà văn, sau bốn lần được đưa vào danh sách đề cử ở những mùa giải trước.

Ngay sau lễ công bố Goncourt, giải Renaudot 2026 gọi tên François-Henri Désérable với tiểu thuyết Le Palais do Gallimard phát hành.

Sinh năm 1987 tại Amiens, Désérable có xuất phát điểm khá đặc biệt: từng là vận động viên khúc côn cầu trên băng chuyên nghiệp trước khi theo đuổi nghề viết. Ông sớm chú ý tới những nhân vật và sự kiện lịch sử, thể hiện qua Évariste (2015), tiểu thuyết về nhà toán học Évariste Galois, và Un certain M. Piekielny (2017), tác phẩm lần theo một nhân vật xuất hiện trong trang viết của Romain Gary.

Nhà văn François-Henri Désérable, người đoạt giải Renaudot 2026. Ảnh tư liệu năm 2021: Galliwiki/Wikimedia Commons

Năm 2021, Désérable nhận Giải thưởng lớn dành cho tiểu thuyết của Viện Hàn lâm Pháp với Mon maître et mon vainqueur. Trong Le Palais, nhà văn đưa người đọc vào thị trường rượu vang cao cấp, nơi danh tiếng, tiền bạc và sự tinh tường của người thưởng thức có thể trở thành công cụ cho những màn đánh lừa.

Câu chuyện theo chân Arun Kumar, một chàng trai có khả năng nhận biết hương vị hiếm có, từ cuộc sống ở Ấn Độ đến vùng Burgundy của Pháp và giới sưu tập rượu vang giàu có. Tác phẩm hư cấu được lấy cảm hứng một phần từ vụ làm giả rượu vang nổi tiếng liên quan Rudy Kurniawan, nhưng không phải bản thuật lại nguyên xi vụ án.

Hai tác phẩm đoạt giải có đề tài và bút pháp khác nhau, nhưng cùng xuất phát từ những lát cắt đời thực để kể chuyện về con người. Với độc giả ngoài nước Pháp, kết quả Goncourt và Renaudot 2026 cũng là dịp nhận diện thêm hai gương mặt văn chương đương đại và những mối quan tâm đang hiện diện trên thị trường sách Pháp.

Bên cạnh câu chuyện văn chương, Euronews lưu ý rằng hai nhà xuất bản Flammarion và Gallimard đều thuộc tập đoàn Madrigall. Cả bốn tiểu thuyết ở vòng chung khảo Goncourt năm nay cũng do các đơn vị thuộc tập đoàn này phát hành. Điều đó dẫn đến thảo luận về cơ hội của những nhà xuất bản độc lập trong hệ thống giải thưởng, dù không làm thay đổi kết quả do hai hội đồng giám khảo riêng biệt quyết định.