Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phát huy vai trò tự quản của tổ chức luật sư

Phát biểu thảo luận tại hội trường, đại biểu Nguyễn Thái Học, Phó Bí thư Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương đã nêu lên nhiều kiến nghị hoàn thiện dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi).

Khẳng định nguyên tắc tự quản, làm rõ vai trò của MTTQ Việt Nam

Liên quan đến nội dung quy định về quản lý nghề luật sư và chính sách phát triển về nghề luật sư, đại biểu nêu rõ, điều luật này thì được thiết kế trên cơ sở gộp hai điều luật hiện hành là Điều 6: Nguyên tắc quản lý luật sư và nghề luật sư và Điều 83: Trách nhiệm quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư. Một trong những nguyên tắc quan trọng của luật hiện hành là quản lý nhà nước phải kết hợp chặt chẽ với phát huy vai trò tự quản của tổ chức luật sư. Tuy nhiên, dự thảo luật mới lại chưa đề cập và nhấn mạnh đúng mức vai trò tự quản này.

Đại biểu phân tích, nguyên tắc tự nguyện, tự quản và tự chịu trách nhiệm của các tổ chức hội, trong đó có tổ chức luật sư, đã được khẳng định rõ trong Chỉ thị số 11 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các tổ chức hội và phát huy vai trò của các tổ chức hội, cũng như Quy định của Ban Bí thư vừa thông qua sửa đổi Quy định 118 đề cao nguyên tắc tự nguyện, tự quản và tự chịu trách nhiệm của các tổ chức hội, trong đó có tổ chức luật sư.

Đại biểu Nguyễn Thái Học phát biểu thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát lại, khẳng định trong Điều 5 nguyên tắc quản lý nhà nước phải gắn chặt với việc phát huy vai trò tự quản của tổ chức luật sư.

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng, dự án luật cũng chưa đề cập đúng mức vai trò của MTTQ Việt Nam đối với tổ chức luật sư. Mặc dù cơ quan chủ trì soạn thảo đã giải trình, song lập luận đưa ra chưa thực sự thuyết phục khi chỉ nhìn nhận Mặt trận tham gia đề án tổ chức đại hội, phương án nhân sự và thực hiện chức năng giám sát như một tổ chức thành viên.

Trong khi đó, các quy định của Bộ Chính trị cũng như pháp luật hiện hành đều xác định các tổ chức hội trực thuộc Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và cơ quan này quản lý các hội với tư cách là cơ quan chủ quản. Vì vậy, việc xác lập vai trò, trách nhiệm của Ủy ban MTTQ Việt Nam đối với tổ chức luật sư cần được rà soát và quy định một cách cụ thể, chặt chẽ hơn.

Bảo đảm tính độc lập, minh bạch trong tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư

Đóng góp ý kiến về Điều 10 quy định về Hội đồng tuyển chọn và kỳ thi quốc gia về luật sư, đại biểu Nguyễn Thái Học nhận định quy định này còn mâu thuẫn ngay từ tên gọi, bởi bản chất việc tuyển chọn hoàn toàn khác với việc tổ chức thi, do đó không thể giao Hội đồng tuyển chọn nhiệm vụ tổ chức kỳ thi.

Các đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh tham dự phiên làm việc. Ảnh: Đoàn ĐBQH tỉnh cung cấp

Về thẩm quyền chủ trì, đại biểu nêu rõ trước năm 2014, Bộ Tư pháp được giao chủ trì việc kiểm tra sát hạch luật sư tập sự và công nhận luật sư chính thức. Từ năm 2014 đến nay, theo Luật Luật sư hiện hành thì Liên đoàn Luật sư Việt Nam được giao nhiệm vụ tổ chức sát hạch và công nhận luật sư. Việc dự thảo luật lần này lại chuyển nội dung này về cho Bộ Tư pháp là chưa phù hợp với bối cảnh hiện nay.

Đại biểu đưa ra ba lý do để làm rõ quan điểm này. Trước hết, chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao quyền tự chủ, tự quản, tự chịu trách nhiệm cho các tổ chức hội. Liên đoàn Luật sư Việt Nam là một tổ chức xã hội – nghề nghiệp, như vậy tổ chức này được quyền sát hạch, lực chọn những người đủ tiêu chuẩn, đủ điều kiện để làm luật sư. Những nhiệm vụ các tổ chức xã hội – nghề nghiệp đủ năng lực đảm đương thì Nhà nước nên mạnh dạn giao quyền.

Thứ hai, thực tế những năm qua Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã thực hiện tốt nhiệm vụ tổ chức thi và công nhận luật sư chính thức, điều này cũng đã được Bộ Tư pháp ghi nhận trong báo cáo.

Cuối cùng, đại biểu đặc biệt lưu ý về nguyên tắc kiểm soát quyền lực, bởi khi Liên đoàn Luật sư tổ chức thi thì Bộ Tư pháp đóng vai trò kiểm tra, giám sát; còn nếu Bộ Tư pháp trực tiếp đứng ra tổ chức thi thì sẽ tạo ra khoảng trống lớn về cơ chế kiểm tra, giám sát đối với chính hoạt động này. Do đó, quy định trên cần được Quốc hội và cơ quan soạn thảo xem xét, cân nhắc chỉnh lý.

Theo Báo Đắk Lắk