Từ một chú cá chép nhỏ đến giấc mơ vượt Vũ Môn

"Cuộc phiêu du của Chép Hồng" của tác giả Phạm Hồng Điệp phát hành trên Amazon

Một cuốn sách nhỏ mang theo cả một quê hương

Bảy ngày trước, một chú cá nhỏ màu hồng rời mặt hồ lặng yên, bơi vào dòng nước mênh mông của thế giới. Tuần này, cuốn sách đã đứng #2 trong bảng Sách mới nổi bật (Hot New Releases) của Amazon, hạng mục Sách thiếu nhi về Đại dương & Biển cả, bơi cạnh những tựa sách của các nhà xuất bản lớn, ngay trong tuần đầu tiên.

Hãy hình dung nơi chú cá nhỏ ra đời. Sương sớm lãng đãng trên mặt ao làng. Lá sen xanh xòe rộng như những chiếc ô. Bông lúa chín vàng trĩu hạt, cong mình trong gió. Những dòng sông phù sa hiền hòa uốn lượn về biển. Cánh cò trắng đứng lặng giữa đồng nước như một câu ca dao cũ.

Đó là dòng nước đã sinh ra Chép Hồng. Đó cũng là dòng nước đã sinh ra tôi.

Vì thế, khi cuốn sách đạt thứ hạng đáng chú ý trên Amazon ngay trong tuần đầu ra mắt, tôi không chỉ nghĩ đến một con số trên bảng xếp hạng. Tôi nghĩ đến cơ hội để những hình ảnh ao hồ, đồng lúa, rừng ngập mặn và những truyền thuyết của Việt Nam được giới thiệu đến bạn đọc ở những vùng đất khác, qua các phiên bản tiếng Việt, Anh, Trung, Nhật và Nga.

Từ một ao làng nhỏ bé nơi đất Việt, chú cá chép hồng bắt đầu hành trình ra biển lớn, mang theo những ký ức quê hương và khát vọng khám phá thế giới.

Một mặt hồ tưởng là cả thế giới

Chép Hồng chào đời giữa làn nước trong của hồ Cá Chéo. Cũng như bao người trong chúng ta, chú tin rằng thế giới nhỏ bé của mình là tất cả. Nơi ấy bình yên, thân thuộc, mọi điều chú yêu đều nằm trong tầm vây.

Rồi một ngày, dòng nước bắt đầu đổi thay.

Chú lên đường, qua đầm lúa, qua mương nổi, qua đầm nước lợ, len giữa rễ rừng ngập mặn, hướng về biển lớn. Mỗi chặng đường là một thử thách, mỗi thử thách lại mở ra những điều chưa biết.

Chú chưa từng là con cá lớn nhất, cũng chẳng phải khỏe nhất. Điều chú có là lòng can đảm để tiếp tục hành trình, vượt qua những giới hạn quen thuộc và tìm kiếm câu trả lời cho những điều mình chưa biết.

Cuốn sách gồm 45 chương ngắn, mỗi chương khép lại bằng một bài học về cuộc sống. Trên đường đi, bạn đọc sẽ gặp hơn 100 loài sinh vật có thật của sông nước, đầm lầy và biển cả Việt Nam, hiện lên qua những nét mực vẽ tay.

“Mỗi cuộc gặp gỡ đều mở rộng hiểu biết, giúp chúng ta trưởng thành hơn” (Chương 27).

“Khát vọng khám phá giúp chúng ta vượt qua nỗi sợ ban đầu; khi dám bước ra khỏi vùng quen thuộc, thế giới rộng lớn sẽ mở ra đầy hứng khởi!” (Chương 37).

“Sức mạnh của tập thể lớn hơn rất nhiều so với sức mạnh của một cá nhân đơn lẻ, nhất là khi mọi người biết chung tay vì mục tiêu chung!” (Chương 11).

Đó không chỉ là những bài học tôi muốn gửi đến trẻ em, mà còn là những điều tôi đã nhận ra từ chính trải nghiệm của mình.

Xây trên đất, trả ơn đất

Phần lớn cuộc đời làm việc, tôi gắn bó với việc xây dựng những khu công nghiệp trên quê hương, với một nguyên tắc giản dị: xây trên đất, và trả ơn đất.

Tôi luôn tin rằng phát triển kinh tế và gìn giữ thiên nhiên không nhất thiết là hai dòng nước ngược chiều. Chúng có thể cùng chảy về một hướng nếu con người biết trân trọng những giá trị mà thiên nhiên mang lại.

Nhưng báo cáo hay chính sách chỉ đi được đến một giới hạn. Câu chuyện có thể đi xa hơn, nhất là khi những nhận thức về thiên nhiên được gieo vào tâm hồn trẻ em từ sớm. Một em bé tám tuổi biết yêu rừng ngập mặn hôm nay có thể trở thành người gìn giữ cánh rừng ấy khi trưởng thành.

Vì thế, tôi viết một truyện ngụ ngôn, một “ngụ ngôn xanh”, như nhà văn Bùi Việt Thắng đã gọi, nơi hành trình của Chép Hồng trở thành biểu tượng của lòng can đảm, sức bền bỉ và khát vọng vươn tới những chân trời mới.

Qua những cuộc gặp gỡ với các loài sinh vật, những thử thách trên đường ra biển lớn, tôi mong bạn đọc nhỏ tuổi không chỉ có thêm hiểu biết về thế giới tự nhiên mà còn cảm nhận được ý nghĩa của sự sẻ chia, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm đối với môi trường sống.

Cá chép vượt Vũ Môn, giấc mơ bao đời của người Việt

Trong văn hóa dân gian Việt Nam, câu chuyện cá chép vượt Vũ Môn hóa rồng đã trở thành biểu tượng quen thuộc của ý chí, nghị lực và khát vọng vươn lên.

Theo truyền thuyết, cá chép từ sông hồ ngược dòng về cửa Vũ Môn, vượt qua những đợt sóng dữ để hóa rồng bay lên trời. Hình ảnh ấy hiện diện trong tranh dân gian, trong những chiếc đèn cá chép đêm Trung thu, trong lời cha mẹ động viên con cái trước những kỳ thi và thử thách của cuộc đời.

Đó là niềm tin rằng những điều nhỏ bé vẫn có thể làm nên việc lớn, rằng nỗ lực và lòng can đảm có thể giúp con người vượt qua giới hạn của chính mình.

Chép Hồng mang theo giấc mơ ấy trong hành trình ra biển lớn. Chú chưa tới được Vũ Môn. Tôi cũng vậy. Có lẽ điều đáng quý không chỉ nằm ở đích đến, mà còn ở những trải nghiệm, những điều học được và sự trưởng thành trên mỗi chặng đường.

Tôi mong rằng qua câu chuyện của Chép Hồng, các em nhỏ sẽ hiểu rằng thế giới luôn rộng lớn hơn những gì mình từng biết. Sẽ có những ngày dòng nước chảy ngược, những ngày các em thấy mình nhỏ bé trước khó khăn. Nhưng hãy cứ bơi, không phải để trở thành con cá lớn nhất, mà để khám phá những khả năng của bản thân.

Hãy tử tế với những sinh linh gặp trên đường. Chú cua, bác tôm, cụ rùa già, mỗi người đều biết một điều mà các em chưa biết. Hãy học cách lắng nghe, chia sẻ và đồng hành, bởi chẳng ai vượt Vũ Môn một mình.

Và dù đi đâu, hãy mang theo dòng nước nơi mình sinh ra. Những dòng sông, cánh đồng, cánh rừng ngập mặn không chỉ là nguồn sống của hôm nay mà còn là những giá trị cần được gìn giữ cho các thế hệ mai sau.

Một con số và điều nằm sau con số

Một thứ hạng không phải điều quan trọng nhất đối với một cuốn sách. Nhưng việc Cuộc phiêu du của Chép Hồng xuất hiện ở vị trí thứ 2 trong bảng sách mới nổi bật của Amazon ngay tuần đầu ra mắt là một sự khích lệ đối với tôi và những người đã đồng hành cùng tác phẩm.

Cuốn sách được HP GlobalX Australia giới thiệu với các phiên bản bằng năm ngôn ngữ Việt, Anh, Trung, Nhật và Nga; trong đó, bản tiếng Anh do dịch giả Khánh Phương chuyển ngữ.

Tôi hy vọng hành trình của Chép Hồng sẽ tiếp tục đến với nhiều bạn đọc nhỏ tuổi, để từ câu chuyện về một chú cá chép nơi sông nước Việt Nam, các em có thêm tình yêu thiên nhiên, lòng can đảm và niềm tin vào những điều tốt đẹp.

Biển vẫn còn rộng. Mình cùng nhau bơi tiếp nhé!