Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026: Đưa văn hóa trở thành năng lực nội sinh của doanh nghiệp

Diễn đàn do Báo Văn hóa phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội (HANOISME) tổ chức nhân kỷ niệm 22 năm Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10/2004 – 13/10/2026), hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 dưới sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Diễn đàn sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, hiệp hội doanh nghiệp, chuyên gia kinh tế, nhà nghiên cứu, doanh nhân, doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục, đào tạo.

Toàn cảnh Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của văn hóa đối với sự phát triển nhanh và bền vững của doanh nghiệp cũng như của đất nước. Dẫn lại quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết số 79 và Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị, Thứ trưởng cho rằng, nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh thì văn hóa quyết định khả năng đi xa.

Thông tin về những định hướng phát triển văn hóa, Thứ trưởng cho biết Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang tập trung hoàn thiện thể chế, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế thể thao và kinh tế du lịch. Trong đó, Chính phủ đã trình Quốc hội dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; chủ trương dành tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho văn hóa từ năm 2026 được xác định nhằm tạo nguồn lực dẫn dắt, định hướng đầu tư.

Đặc biệt, ngày 12/10, Bộ đã ra mắt mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa và công bố 17 bài toán lớn, kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp cùng tham gia giải quyết.

Đồng chí Nguyễn Huy Dũng - Ủy viên dự khuyết Ban chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Văn hóa Thể thao và Du lịch

Đề cập đến văn hóa doanh nghiệp trong giai đoạn mới, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng chia sẻ các nội dung cốt lõi, nhấn mạnh việc giữ chữ tín, bảo đảm chất lượng sản phẩm, lấy giá trị thực cho khách hàng làm căn cứ hành động; tôn trọng con người, khuyến khích đổi mới sáng tạo, ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm; đề cao vai trò nêu gương của người đứng đầu, giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam và gắn khát vọng phát triển doanh nghiệp với trách nhiệm đối với đất nước, cộng đồng.

Theo Thứ trưởng, văn hóa doanh nghiệp phải được thể hiện qua những hành động cụ thể, từ việc thực hiện cam kết về chất lượng sản phẩm đến tinh thần trách nhiệm với khách hàng, kể cả sau khi hoàn thành việc mua bán. Đây là những yếu tố quan trọng để xây dựng chữ tín và uy tín thương hiệu.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp, nhà báo Nguyễn Anh Vũ, Tổng biên tập Báo Văn hóa khẳng định văn hóa doanh nghiệp có thể quyết định cách một doanh nghiệp hành động, ứng xử, vượt qua khủng hoảng và phát triển. Văn hóa doanh nghiệp như một nguồn lực nội sinh, gắn trực tiếp với năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo, đạo đức kinh doanh, con người và khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Ông cũng nhấn mạnh vai trò của đạo đức kinh doanh, chữ tín, trách nhiệm xã hội và việc lấy con người làm trung tâm. Văn hóa doanh nghiệp cần được thể hiện trong cách người lãnh đạo ra quyết định, cách doanh nghiệp đối xử với người lao động, khách hàng, đối tác và cộng đồng.

Những yêu cầu này gắn với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và các định hướng xây dựng đạo đức, văn hóa kinh doanh được đề cập tại Diễn đàn.

Từ yêu cầu đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững, Diễn đàn tập trung vào năm vấn đề trọng tâm: chuyển hóa văn hóa từ một giá trị “mềm” thành nguồn lực tạo ra năng suất, sức chống chịu và năng lực cạnh tranh; đưa đạo đức kinh doanh và văn hóa quản trị vào thực tiễn hoạt động doanh nghiệp; xây dựng môi trường văn hóa thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đổi mới phương thức quản trị con người trước những thay đổi về lực lượng lao động, công nghệ và kỳ vọng nghề nghiệp; đồng thời kết nối những nỗ lực của từng doanh nghiệp nhằm hình thành hệ sinh thái văn hóa kinh doanh Việt Nam có bản sắc, trách nhiệm và khả năng cạnh tranh trong môi trường quốc tế.

Trên tinh thần đó, các nội dung của Diễn đàn được triển khai qua hai phần chính. Phần thứ nhất gồm các tham luận chuyên sâu, tập trung vào hai nhóm chủ đề “Văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên phát triển mới” và “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới và chuyển đổi số”. Từ những góc nhìn về kinh tế, quản trị và thực tiễn doanh nghiệp, các tham luận của  TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam về văn hóa với vai trò nguồn lực nội sinh trong quá trình phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam; ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam, dự kiến trao đổi về chủ đề “Từ giá trị văn hóa đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp” góp phần làm rõ cách thức chuyển hóa những giá trị văn hóa thành sức mạnh thực chất, giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng thích ứng, xây dựng thương hiệu và tạo lập lợi thế cạnh tranh bền vững.

Các đại biểu điều phố phiên thảo luận

Bên cạnh việc nhận diện những yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới, Diễn đàn cũng dành sự quan tâm đến các chính sách, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nâng cao hiệu quả quản trị, xây dựng thương hiệu và khả năng thích ứng với những biến động của thị trường. Nội dung này được TS. Chử Đức Hoàng, Chánh Văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ, trình bày trong tham luận về chính sách và cơ chế hỗ trợ, thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện văn hóa đổi mới sáng tạo nhằm nâng cao thương hiệu và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Phần thứ hai là phiên thảo luận với chủ đề “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp – Từ bản sắc doanh nghiệp đến giá trị thương hiệu và năng lực cạnh tranh”, do TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh (BCSI) điều phối theo chương trình. Nội dung thảo luận tập trung vào việc xây dựng hệ giá trị cốt lõi, đề cao đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội, phát huy vai trò của người lãnh đạo và lấy con người làm trung tâm. Cùng với đó là yêu cầu gắn kết văn hóa doanh nghiệp với chiến lược quản trị, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, hướng tới xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, nhân văn, minh bạch, khuyến khích tinh thần sáng tạo và trách nhiệm của người lao động.

Thông qua các nội dung trao đổi, Diễn đàn hướng tới việc nâng cao nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp về vai trò của văn hóa trong quản trị và phát triển, khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm, mô hình và giải pháp thực tiễn. Đồng thời, đặt ra yêu cầu kết nối những nỗ lực xây dựng văn hóa của từng doanh nghiệp với việc hình thành một cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam có bản sắc, giữ chữ tín, đề cao đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội và chủ động hội nhập quốc tế.

Phát biểu bế mạc Diễn đàn, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội nhấn mạnh: “Văn hóa phải trở thành năng lực bên trong, giúp doanh nghiệp quản trị tốt hơn, đổi mới hiệu quả hơn và phát triển bền vững”.

Từ những nội dung trao đổi tại Diễn đàn, ông đúc kết bốn định hướng quan trọng: đặt văn hóa vào trung tâm chiến lược phát triển doanh nghiệp; đề cao trách nhiệm của người đứng đầu đối với chất lượng văn hóa tổ chức; xây dựng văn hóa học hỏi để làm chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo; kết nối văn hóa của từng doanh nghiệp với uy tín của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Để cụ thể hóa những định hướng này, GS.TS Mạc Quốc Anh đề nghị mỗi doanh nghiệp lựa chọn một vấn đề văn hóa đang ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của mình để cải thiện, xác định rõ người chịu trách nhiệm, thời hạn thực hiện và cách đánh giá kết quả. Các hiệp hội và cơ sở đào tạo cần tăng cường hướng dẫn thực hành, tư vấn, chia sẻ kinh nghiệm, gắn đào tạo quản trị với đạo đức kinh doanh và năng lực đổi mới. Đồng thời, các cơ quan quản lý, đơn vị tổ chức cần tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp những kiến nghị từ Diễn đàn; báo chí phát huy vai trò phát hiện, phân tích và lan tỏa các mô hình thực chất để cộng đồng doanh nghiệp tham khảo, áp dụng.