Các vitamin hỗ trợ tăng đề kháng cho đường hô hấp khi giao mùa

ThS.BS. Lê Thị Hải, nguyên Giám đốc Trung tâm khám và Tư vấn Dinh Dưỡng - Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia, cho biết thời tiết giao mùa nắng mưa thất thường là điều kiện thuận lợi cho nhiều loại vi khuẩn, virus gây bệnh đường hô hấp phát triển. Phổ biến là các bệnh như cúm, viêm phế quản, viêm tai giữa, viêm phổi… với những triệu chứng chung như sốt, ho, đau tức ngực, mệt mỏi…

Người cao tuổi, người đang mắc các bệnh mạn tính về tim, phổi, thận, tiểu đường,… dễ mắc các bệnh trên và diễn tiến nặng hơn do hệ miễn dịch đã suy giảm, khiến cơ thể không khả năng chống chọi lại mầm bệnh.

Trẻ nhỏ cũng rất dễ nhiễm bệnh trong thời điểm giao mùa, đặc biệt là các bệnh lý hô hấp. Nguyên nhân là do khí hậu và nhiệt độ thay đổi, chênh lệch lớn giữa ngày và đêm khiến cơ thể trẻ khó thích ứng kịp. Hơn nữa, hệ miễn dịch của trẻ còn yếu, đang trong thời gian phát triển và hoàn thiện nên các tác nhân gây bệnh từ môi trường như vi khuẩn, virus dễ xâm nhập hơn.

Do đó, tăng cường sức đề kháng trong thời gian trước và khi giao mùa là cần thiết để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

Trẻ nhỏ dễ nhiễm bệnh hô hấp trong thời điểm giao mùa. Ảnh: Healthline

Bổ sung vitamin bảo vệ hệ hô hấp

Theo BS Hải, ngoài việc giữ vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người và tiêm phòng đầy đủ, một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, toàn diện đóng vai trò quan trọng giúp cơ thể khỏe mạnh.

Mỗi người cần đảm bảo cân bằng 4 nhóm dinh dưỡng chính gồm: chất béo, tinh bột, chất đạm, vitamin và khoáng chất. Vitamin là những hợp chất hữu cơ mà cơ thể không thể tự tổng hợp được, phần lớn phải lấy từ ngoài vào qua các loại thực phẩm sử dụng hằng ngày. Vitamin tồn tại trong cơ thể với một lượng nhỏ nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự sống cũng như các hoạt động của cơ thể bao gồm: tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của các tác nhân nhiễm trùng nhờ đặc tính chống lại quá trình oxy hóa, khử độc và sửa chữa các cấu trúc bị tổn thương. Một số vitamin còn tham gia hỗ trợ điều trị các bệnh lý, phục hồi sức khỏe.

Vào thời điểm giao mùa, để tăng cường sức đề kháng, bảo vệ đường hô hấp, ngăn ngừa các tác nhân gây bệnh, mọi người, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh lý mạn tính, nên bổ sung các vitamin quan trọng gồm:

Vitamin A: Bảo vệ sự toàn vẹn của các biểu mô giác mạc, biểu mô dưới da, niêm mạc khí quản, niêm mạc ruột non, các tuyến nước bọt và tinh hoàn... Nếu thiếu vitamin A, niêm mạc ruột bị tổn thương dẫn tới rối loạn tiêu hóa hoặc niêm mạc phế quản tổn thương dễ mắc các bệnh đường hô hấp.

Vitamin C: Là một chất chống oxy hóa mạnh, có tác dụng ngăn ngừa tổn thương tế bào. Nó cũng có đặc tính chống viêm và điều hòa miễn dịch. Các nghiên cứu cho thấy thiếu vitamin C có thể ảnh hưởng đáng kể đến hệ thống miễn dịch và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp. Ngược lại, bổ sung vitamin C giúp làm giảm nguy cơ và thời gian nhiễm trùng đường hô hấp. Duy trì mức vitamin C tối ưu giúp cải thiện chức năng phổi và bảo vệ khỏi các tình trạng ảnh hưởng đến phổi, chẳng hạn như phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Vitamin D: Rất quan trọng, cần thiết cho hoạt động bình thường của hệ miễn dịch, tăng khả năng kháng virus, vi khuẩn, ngăn chặn sự xâm nhập và nhân lên của virus cũng như giúp hệ miễn dịch nhận diện, thích nghi và có phương án tấn công những tác nhân này.

Các nghiên cứu dịch tễ học gần đây cũng đã chứng minh được mối liên hệ chặt chẽ giữa nồng độ vitamin D với tỷ lệ mắc các bệnh truyền nhiễm khác nhau, bao gồm cả sốc nhiễm trùng, cúm và nhiễm trùng đường hô hấp.

Các thực phẩm giàu vitamin D. Ảnh: Life.hu.

Vitamin D giúp giảm nguy cơ nhiễm cúm, các bệnh hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi, lao, hen suyễn, kể cả bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)... Sự thiếu hụt vitamin D đã được chứng minh là cực kỳ phổ biến ở những người mắc các bệnh ảnh hưởng đến phổi, bao gồm hen suyễn và COPD.

Vitamin E: Vi chất này được chứng minh là giúp cải thiện chức năng phổi và một số triệu chứng của bệnh hen suyễn ở trẻ em và người lớn. Vitamin E có thể thúc đẩy sự phát triển của các cơ quan miễn dịch, sự phân hóa của các tế bào.

Cách bổ sung vitamin

Theo BS Hải, cách bổ sung vitamin đơn giản và an toàn là thông qua chế độ ăn hàng ngày. Các thực phẩm giàu vitamin A bao gồm: gan, trứng, các thực phẩm giàu beta caroten (tiền vitamin A) như: cà rốt, bí đỏ, dầu gấc, các loại rau xanh đậm như rau ngót, rau mồng tơi...

Nguồn thực phẩm giàu vitamin C là hoa quả, trái cây và rau tươi như: cam, quýt, bưởi, ổi, đu đủ, xoài, táo, nho, kiwi, cà chua, súp lơ, củ cải, rau ngót, ớt chuông, rau chân vịt…

Để bổ sung vitamin D, mỗi người cần tiếp xúc với ánh nắng mặt trời 15-30 phút mỗi ngày. Bên cạnh đó, tăng cường các thực phẩm giàu vitamin D như gan cá, lòng đỏ trứng, cá, các loại sữa, ngũ cốc…

Thực phẩm giàu vitamin E gồm các loại hạt như hạt hướng dương, các sản phẩm từ đậu nành, lúa mì, giá đỗ, rau mầm, rau chân vịt...

Nếu chế độ ăn không đáp ứng đầy đủ các loại vitamin, có thể bổ sung từ các thực phẩm chức năng. Tuy nhiên, BS Hải lưu ý mọi người nên chọn lựa những sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, thuộc các thương hiệu uy tín, lâu năm trên thị trường để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi sử dụng, tránh mua phải hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.