Cách TikTok đối mặt với việc bị gỡ 80% âm nhạc do bản quyền

Sự bế tắc ngày càng leo thang giữa TikTok và Universal Music Group (UMG) - hãng thu âm lớn nhất thế giới - tạo ra nhiều hệ lụy. Đầu tháng 2/2024, UMG yêu cầu TikTok gỡ bỏ các bài hát mà hãng đĩa này sở hữu ra khỏi nền tảng video ngắn được yêu thích nhất trên toàn cầu này.

Cuối tháng 2/2024, mọi thứ trở nên khó khăn hơn với TikTok khi UMG tuyên bố không chỉ âm nhạc của nghệ sĩ liên kết với UMG mà âm nhạc của những nghệ sĩ không liên kết với hãng đĩa này nhưng có trong credit các ca khúc cũng dần "bay màu" trên nền tảng này.

Sau khi việc xóa nhạc hoàn tất, các chuyên gia dự kiến 80% âm nhạc trên TikTok đều sẽ biến mất.

Lý do đến từ việc các nghệ sĩ phát hành nhạc qua Universal Music Group là những cái tên đình đám nhất của âm nhạc thế giới. Adele, Justin Bieber, Mariah Carey, Taylor Swift, Harry Styles, the Weeknd, Ice Spice, Elton John,... chiếm một lượng lớn những ca khúc viral trên nền tảng này. 

Vào chiều 27/2, hàng loạt những bản hit đình đám của BLACKPINK, BTS và hàng loạt nhóm nhạc Kpop đã bị gỡ bỏ âm thanh vì vấn đề bản quyền.

Gần như toàn bộ các video có nhạc của nhóm đều đã bị tắt tiếng, bao gồm cả tài khoản TikTok chính chủ của 2 nhóm nhạc hàng đầu thế giới hiện tại. Nhiều chuyên gia cho rằng đây sẽ là một cuộc chiến kéo dài trong khoảng thời gian nhiều tháng, thậm chí có thể tính bằng năm. 

Nhạc của BLACKPINK đã bị gỡ khỏi nền tảng TikTok.

Mới đây, theo một báo cáo từ The Wall Street Journal, TikTok đã có những động thái để đối mặt với việc mất 80% nhạc. Theo đó, một thông báo được gửi tới những nhà sáng tạo nội dung vào ngày 12/2, sau đó được chia sẻ rộng rãi trong những ngày sau. 

TikTok, nền tảng được biết đến nhiều nhất với biệt danh “ứng dụng nơi mọi người nhảy múa theo âm nhạc”, đang mất rất nhiều nhạc và sẽ mất nhiều hơn. TikTok khuyến khích người dùng đăng thêm nội dung ảnh bằng cách gợi ý rằng họ sẽ nhận được nhiều lượt thích và bình luận hơn nếu làm như vậy: “Trung bình, các bài đăng ảnh nhận được nhiều lượt thích hơn 1,9 lần và nhiều bình luận hơn 2,9 lần so với video”.

Đây không phải là một đề xuất mới. Từ mùa xuân năm 2023 - lúc cuộc chiến bắt đầu "manh nha", một đại diện của TikTok đã chia sẻ với Business Insider rằng nền tảng này đã đẩy mạnh các bài đăng ảnh, khẳng định thêm việc chiến dịch này không liên quan gì đến tranh chấp với Universal Music Group.

Cuộc "đấu trí" của TikTok và Universal Music Group tạo ra nhiều hệ lụy cho cả nghệ sĩ, khán giả.

Góc nhìn của hai bên cũng rất khác nhau. Những nguồn tin thân cận khẳng định UMG "tự nhìn nhận" rằng họ chiếm "phần lớn các bài hát trên nền tảng này".

Phía TikTok lại cho rằng con số nhỏ hơn nhiều, chỉ từ 20 - 30%. Nhiều thống kê cũng khẳng định TikTok không hề giảm lượng người dùng kể từ khi nhạc UMG bắt đầu bị xóa vào đầu tháng 2/2024.

Trong một bức thư ngỏ vào ngày 30/1, chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành UMG Lucian Grainge viết: “Trong các cuộc thảo luận gia hạn hợp đồng (với TiktTok), chúng tôi đã đẩy mạnh 3 vấn đề quan trọng. Đền bù thỏa đáng cho các nghệ sĩ và nhạc sĩ của chúng tôi, bảo vệ các nghệ sĩ con người khỏi tác hại của AI và sự an toàn trực tuyến đối với người dùng TikTok.

Liên quan đến vấn đề bồi thường cho nghệ sĩ và nhạc sĩ, TikTok đề xuất trả tiền cho các nghệ sĩ và nhạc sĩ của chúng tôi với mức chỉ bằng một phần nhỏ so với mức mà các nền tảng xã hội lớn phải trả. Cuối cùng thì TikTok đang cố gắng kinh doanh dựa trên âm nhạc mà không trả giá trị hợp lý cho âm nhạc".

Phía Universal Music Group cho rằng cái giá được TikTok đưa ra chưa phù hợp

Đáp lại, TikTok đã đăng một bức thư ngỏ cùng ngày, có đoạn viết: “Thật buồn và thất vọng khi Universal Music Group đã đặt lòng tham của chính họ lên trên lợi ích của các nghệ sĩ và nhạc sĩ của họ. TikTok đã có thể đạt được thỏa thuận với 'nghệ sĩ là trên hết' với mọi hãng và đơn vị phát hành nhạc khác. Rõ ràng, những hành động tư lợi của Universal không mang lại lợi ích tốt nhất cho nghệ sĩ, nhạc sĩ và người hâm mộ".

Vào tháng 2/2021, Universal Music Group và TikTok thông báo đạt được thỏa thuận mở rộng hợp tác toàn cầu. Ông Ole Obermann, Giám đốc âm nhạc toàn cầu của TikTok lúc đó - chia sẻ: "Chúng tôi rất vui mừng khi được hợp tác cùng UMG và UMPG trong việc hỗ trợ các nghệ sĩ, nhạc sĩ đưa các sản phẩm của họ tiếp cận tới cộng đồng người hâm mộ trên TikTok.

Với sứ mệnh khơi nguồn cảm hứng sáng tạo, thời gian vừa qua, nền tảng của chúng tôi đã cấp phép và trở thành bệ phóng cho nhiều ca khúc nổi tiếng trên thế giới. Việc hợp tác với UMG và UMPG sẽ giúp tạo ra những tài năng âm nhạc mới, đồng thời đưa các ca khúc quen thuộc đến với nhiều khán giả hơn".

Nhiều nghệ sĩ vươn mình nhờ âm nhạc lan tỏa thông qua nền tảng TikTok.

Theo Variety, tình trạng bế tắc này khó có thể được giải quyết. Thậm chí, "không có giải pháp nhanh chóng nào" được đề ra để liên kết giữa UMG và TikTok được nối lại. Xét về những tiền lệ trước đó, vào năm 2008 - 2009, Warner Music Group từng xóa, tắt tiếng nhạc của họ trên YouTube trong vài tháng trước khi hai công ty đạt được thỏa thuận.