Google điêu đứng sau một phán quyết của Tòa án

Một thẩm phán liên bang tại Virginia đã ra phán quyết rằng Google, gã khổng lồ công nghệ, đã xây dựng quyền lực độc quyền bất hợp pháp thông qua các hoạt động quảng cáo trực tuyến, đánh dấu chiến thắng pháp lý quan trọng của Bộ Tư pháp Mỹ trong vụ kiện mang tính bước ngoặt. Phán quyết này có thể làm thay đổi nền tảng kinh tế của việc vận hành các trang web hiện đại.

Thẩm phán Leonie Brinkema thuộc Tòa án Quận Đông bang Virginia khẳng định Google đã vi phạm luật chống độc quyền, tập trung vào mảng kinh doanh quảng cáo trực tuyến trị giá 31 tỷ USD của hãng. Đây là lĩnh vực cốt lõi kết nối các nhà xuất bản nội dung số với các nhà quảng cáo, quyết định việc hiển thị quảng cáo banner trên hàng triệu trang web toàn cầu.

Chiến thắng thứ ba của chính phủ Mỹ trước Google

Phán quyết lần này là chiến thắng pháp lý lớn thứ hai của chính phủ Mỹ đối với Google trong chưa đầy một năm, trong bối cảnh các cáo buộc rằng công ty đã độc quyền bất hợp pháp ở nhiều lĩnh vực then chốt của hệ sinh thái internet, bao gồm tìm kiếm trực tuyến và cửa hàng ứng dụng. Trước đó, vào tháng 12/2023, một bồi thẩm đoàn liên bang cũng kết luận cửa hàng ứng dụng của Google hoạt động như một độc quyền bất hợp pháp.

Ba phán quyết liên tiếp cho thấy Google đang đối mặt với loạt thách thức pháp lý nghiêm trọng. Các phán quyết này mở ra khả năng áp dụng các biện pháp chế tài mạnh mẽ, có thể buộc Google tái cấu trúc nhiều mảng kinh doanh. Tuy nhiên, quá trình kháng cáo dự kiến sẽ kéo dài nhiều năm.

Google bị cáo buộc gây xung đột lợi ích

Vụ kiện của Bộ Tư pháp Mỹ xuất phát từ những chỉ trích kéo dài nhiều năm rằng vai trò thống trị của Google trong hệ sinh thái quảng cáo kỹ thuật số tạo ra xung đột lợi ích. Cụ thể, Google vừa vận hành máy chủ quảng cáo (ad server) vừa điều hành sàn giao dịch quảng cáo cho nhà xuất bản (publisher ad exchange). Thẩm phán Brinkema đồng tình với lập luận của Bộ Tư pháp, cho rằng sự “gắn chặt” này đã giúp Google thiết lập và duy trì quyền lực độc quyền trong hai thị trường quảng cáo trực tuyến.

Trong phán quyết dài 115 trang, bà Brinkema nhấn mạnh các hành vi của Google đã “tước đoạt cơ hội cạnh tranh của các đối thủ”, gây thiệt hại nghiêm trọng cho các nhà xuất bản, quá trình cạnh tranh và người tiêu dùng – những người phụ thuộc vào thông tin trên internet mở. Tuy nhiên, bà cũng bác bỏ một phần cáo buộc liên quan đến mạng lưới quảng cáo dành cho nhà quảng cáo trực tuyến của Google.

Google phản bác, lo ngại hệ lụy

Trước đó, Google lập luận rằng vụ kiện của Bộ Tư pháp là “sai lầm” và nếu được chấp thuận, sẽ kìm hãm đổi mới, làm tăng chi phí quảng cáo và gây khó khăn cho hàng nghìn doanh nghiệp nhỏ cũng như các nhà xuất bản. Tuy nhiên, phán quyết của tòa án phủ nhận lập luận này, khẳng định hành vi của Google gây tổn hại đến cạnh tranh công bằng.

Phán quyết có thể buộc Google thoái vốn một phần mảng quảng cáo trực tuyến, dù các chuyên gia nhận định khả năng này không cao do chính phủ không thắng toàn bộ cáo buộc. Ông William Kovacic, Giáo sư luật tại Trường Luật Đại học George Washington, cho rằng các biện pháp chế tài mạnh mẽ sẽ phụ thuộc vào diễn biến tiếp theo của vụ việc.

Cùng thời điểm, ngành công nghệ tiếp tục đối mặt với áp lực pháp lý. Tuần này, CEO Meta Mark Zuckerberg đã phải ra tòa làm chứng trong một vụ kiện chống độc quyền khác, khi Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) cáo buộc Meta mua lại các đối thủ tiềm năng để triệt tiêu cạnh tranh.

Phán quyết chống lại Google không chỉ là hồi chuông cảnh báo cho hãng mà còn đặt ra câu hỏi lớn về tương lai của các gã khổng lồ công nghệ trong bối cảnh các cơ quan quản lý toàn cầu tăng cường giám sát.