Sa thải 80% nhân viên X, Elon Musk muốn áp dụng mô hình này vào chính phủ Mỹ ra sao?

Musk đã cắt giảm nhân sự X (Twitter)

Năm 2022, Elon Musk mua lại Twitter với giá 44 tỷ USD và nhanh chóng tái cấu trúc công ty theo phong cách quản lý cứng rắn. Chỉ trong vòng 6 tháng, ông đã giảm số lượng nhân viên từ 7.500 xuống còn 1.500, tương đương mức cắt giảm 80%.

Sự thay đổi mạnh mẽ này diễn ra thông qua các đợt sa thải quy mô lớn và các gói đề nghị nhân viên tự nguyện nghỉ việc. Musk đã gửi một email có tiêu đề "Ngã rẽ trên con đường" (A Fork in the Road) yêu cầu nhân viên chọn giữa việc chấp nhận văn hóa làm việc "cực kỳ khắc nghiệt" hoặc rời khỏi công ty. Đáng chú ý, tiêu đề này cũng xuất hiện trong email gửi 2,3 triệu nhân viên chính phủ Mỹ, trong chiến dịch cắt giảm 10% biên chế liên bang của Musk.

Ban đầu, việc thu hẹp quy mô nhân sự đã khiến X gặp khủng hoảng tài chính nghiêm trọng. Doanh thu quảng cáo của công ty trong năm 2023 giảm hơn 45%, chỉ còn khoảng 2,5 tỷ USD, khiến các nhà đầu tư hạ giá trị công ty xuống còn 9 tỷ USD, chỉ bằng 1/5 số tiền Musk đã bỏ ra mua lại.

Tuy nhiên, X sau đó đã điều chỉnh mô hình kinh doanh, tập trung vào dịch vụ đăng ký thu phí và thuật toán đề xuất nội dung, tương tự như TikTok. Đến cuối năm 2023, giá trị X tăng lên 13 tỷ USD và một số nhà quảng cáo lớn, như Amazon, đã quay trở lại nền tảng. Theo Bloomberg, năm 2024, X đạt 1,2 tỷ USD lợi nhuận điều chỉnh, gần ngang với mức 1,4 tỷ USD của năm 2021, thời điểm Twitter vẫn là công ty đại chúng.

Quyết định cắt giảm 6.000 nhân viên của Musk đã dẫn đến nhiều tranh cãi pháp lý. Hơn 2.000 cựu nhân viên đã kiện X vì không nhận được các khoản bồi thường nghỉ việc như Musk hứa hẹn. Một số vụ kiện bị bác bỏ, nhưng có những vụ vẫn tiếp tục được xét xử.

Luật sư Shannon Liss-Riordan, người đại diện cho các cựu nhân viên X, chỉ trích Musk đang sử dụng cùng một chiến lược với chính phủ Mỹ. "Ông ấy thậm chí còn không nghĩ ra tiêu đề email mới," bà nói, ám chỉ việc Musk sử dụng lại tiêu đề "Ngã rẽ trên con đường" khi gửi email cắt giảm biên chế liên bang.

Dù X đang trên đà phục hồi tài chính, công ty vẫn gặp nhiều rắc rối liên quan đến Musk. Năm 2023, các tập đoàn lớn như Disney và Apple đã rút quảng cáo khỏi nền tảng sau khi Musk chia sẻ một thuyết âm mưu bài Do Thái. Việc X nới lỏng kiểm soát nội dung cũng khiến nhiều thương hiệu lo ngại.

Tuy nhiên, các ngân hàng từng tài trợ cho thương vụ mua lại Twitter của Musk đã bắt đầu bán khoản nợ 5,5 tỷ USD của X với mức giá khả quan hơn, cho thấy niềm tin vào công ty đang dần hồi phục.

Musk muốn áp dụng mô hình này vào chính phủ Mỹ ra sao?

Musk đang thúc đẩy kế hoạch cắt giảm 10% nhân viên chính phủ Mỹ, tương đương 230.000 người, bao gồm toàn bộ 10.000 nhân viên của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID).

Trong khi doanh nghiệp có thể đo lường hiệu quả bằng lợi nhuận, các cơ quan chính phủ không có tiêu chí đánh giá tương tự. Tuy nhiên, Musk tin rằng mô hình tinh gọn mà ông áp dụng tại Tesla có thể cải thiện hiệu suất chính phủ.

Ví dụ, năm 2023, Tesla chỉ có 141.000 nhân viên nhưng đạt 10,9 tỷ USD lợi nhuận, cao hơn cả General Motors (10,5 tỷ USD) và Ford (8,1 tỷ USD), dù hai hãng xe truyền thống này có nhiều nhân viên hơn. Musk cho rằng chính phủ có thể học hỏi từ mô hình này.