Chuyện tình giữa chàng trai và con rắn tu luyện thành người trở thành di sản văn hóa quý ở Trung Quốc

Một cảnh trong phim kể về mối tình giữa Hứa Tiên và Bạch Tố Trinh. Ảnh: China Daily.

Huyền thoại cổ xưa này thường được làm nổi bật trong ngày lễ tình nhân ở Trung Quốc, khi những yếu tố về lòng trung thành, sự dũng cảm và tình yêu vượt qua mọi ranh giới vẫn tiếp tục tỏa sáng trong câu chuyện tình giữa chàng thư sinh và nàng Bạch Xà.

Tình yêu định mệnh giữa người và rắn

Theo CGTN, truyền thuyết dân gian Trung Quốc mô tả Bạch Xà là con rắn màu trắng khát khao được trở thành người. Sau hàng thế kỷ tu luyện và may mắn nuốt được viên thuốc tiên giúp tăng 500 năm công lực, nàng cuối cùng đã hóa thành một thiếu nữ xinh đẹp với tên gọi Bạch Tố Trinh (Bạch Nương Tử). 

Trong một lần dạo chơi giữa nhân gian, Bạch Tố Trinh đã cứu Thanh Xà - một con rắn xanh thoát khỏi kẻ bán mật rắn. Từ đấy, Thanh Xà nguyện đi theo Bạch Tố Trinh và gọi nàng làm chị. 

Nhiều năm về sau, Thanh Xà, nay đã hóa thành Tiểu Thanh, cùng Bạch Tố Trinh đi dạo chơi nhân tiết Thanh Minh. Trong một ngày mưa trên cây cầu Đoạn Kiều bên Tây Hồ thơ mộng ở thành phố Hàng Châu, Bạch Tố Trinh gặp gỡ và yêu chàng Hứa Tiên, một vị lương y tài đức. Tình yêu giữa hai người nảy nở ngay từ ánh nhìn đầu tiên. Nhờ Tiểu Thanh tác thành Hứa Tiên và Bạch Nương Tử nên duyên vợ chồng. 

Một phiên bản khác của câu chuyện cho biết Bạch Tố Trinh và Hứa Tiên thực ra đã quen biết nhau từ trước. Khi còn là một con rắn nhỏ, Bạch Xà từng được Hứa Tiên – khi đó là một con người ở kiếp trước – cứu mạng. Chính lòng biết ơn và khát khao trả ơn đã thôi thúc nàng tu luyện để hóa thành người, quyết tâm tìm lại ân nhân của mình. Mối lương duyên này mang đậm dấu ấn của định mệnh, khiến câu chuyện thêm phần sâu sắc, theo CGTN.

Hạnh phúc mong manh và thử thách khắc nghiệt

Cảnh ở Tây Hồ, thành phố Hàng Châu, Trung Quốc. Nguồn: Trip.com

Sau khi thành thân, Bạch Tố Trinh và Hứa Tiên mở một tiệm thuốc, sống những ngày bình yên và hạnh phúc. Tuy nhiên, bí mật lớn nhất của Bạch Xà – rằng nàng không phải con người – đã trở thành mối nguy hại tiềm tàng. Sự xuất hiện của Pháp Hải, một nhà sư tại chùa Kim Sơn, là yếu tố làm bùng nổ mọi rắc rối.

Pháp Hải thực ra là một con rùa đen tu luyện thành tinh dưới đáy Tây Hồ nhưng không có được viên thuốc tiên nên không có công lực như Bạch Tố Trinh. Đây là nguyên nhân Pháp Hải ghen tức quyết gặp nàng báo thù.

Với lý do hôn nhân giữa người và rắn là trái tự nhiên, Pháp Hải thuyết phục Hứa Tiên rằng vợ chàng là yêu quái và xúi giục chàng cho Bạch Tố Trinh một loại uống rượu. Khi nàng uống, cơ thể tạm thời trở lại nguyên hình là một con rắn trắng. Cảnh tượng đó khiến Hứa Tiên kinh hãi mà chết.

Để cứu Hứa Tiên, Bạch Tố Trinh quyết tâm vượt qua vùng đất của thần tiên trên núi Côn Luân và đánh cắp thảo dược quý – điều vốn cấm kỵ. Nàng mang thảo dược về để hồi sinh Hứa Tiên, nhưng chàng lại bị Pháp Hải bắt giam tại chùa Kim Sơn.

Không từ bỏ, Bạch Xà dẫn nước từ Tây Hồ để nhấn chìm chùa Kim Sơn, cố gắng giải cứu Hứa Tiên.

Kết cục bi thương hay có hậu?

Truyền thuyết Bạch Xà có hai kết thúc chính. Trong phiên bản bi kịch, Bạch Tố Trinh bị trừng phạt và giam cầm trong tháp Lôi Phong bên Tây Hồ sau khi sinh con trai. Hứa Tiên, trong nỗi đau và mặc cảm, đã quyết định xuất gia làm sư.

Tuy nhiên, phiên bản thứ hai với kết thúc có hậu được người dân Trung Quốc ưa chuộng hơn. Theo đó, con trai của họ – sau khi trở thành một trạng Nguyên xuất sắc – đã thực hiện lễ cúng tế trước tháp Lôi Phong, khiến tòa tháp sụp đổ và giải thoát mẹ mình. Gia đình họ được đoàn tụ trong niềm vui hạnh phúc.

Hơn cả một câu chuyện tình yêu, truyền thuyết Bạch Xà còn truyền tải những giá trị sâu sắc về lòng biết ơn, sự đấu tranh và kiên trì. Đây là một trong những câu chuyện dân gian nổi tiếng nhất của Trung Quốc, trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm kịch, phim truyền hình, âm nhạc và hoạt hình.

Năm 2006, truyền thuyết này được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, một minh chứng cho ảnh hưởng đáng kể của câu chuyện trong văn hóa Trung Hoa, theo CGTN.