Lần đầu tiên chứng kiến quá trình siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật"

Các nhà thiên văn học lần đầu chứng kiến hiện tượng trung tâm của một thiên hà khác tăng độ sáng đột ngột, là dấu hiệu siêu hố đen của thiên hà này nuốt chửng vật chất xung quanh.

Lần đầu tiên chứng kiến quá trình siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật" - 1

Hình ảnh siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật", tạo thành một đĩa xoay chất khuếch tán và khiến thiên hà SDSS1335+0728 phát sáng.

Theo SCMP, thông tin do các nhà nghiên cứu đến từ Đài thiên văn Nam Âu ở Đức công bố vào ngày 18/6.

Một thiên hà cách Trái đất 300 triệu năm ánh sáng, thuộc chòm sao Xử Nữ hầu như không có động tĩnh gì cho đến cuối năm 2019, khi các nhà thiên văn phát hiện thiên hà đột nhiên phát sáng hơn bao giờ hết.

Đó là lúc mà các nhà thiên văn nhận thấy siêu hố đen nằm ở trung tâm của thiên hà này thức giấc. Hôm 18/6, siêu hố đen có dấu hiệu nuốt chửng vật chất xung quanh, tạo ra nhiều loại tia khác nhau. Đây là lần đầu tiên quá trình này được các nhà thiên văn nhìn thấy khi nó đang diễn ra.

"Chưa từng có ai quan sát được cảnh tượng này trước đây", Paula Sanchez Saez, nhà thiên văn học của Đài quan sát Nam Âu, tác giả nghiên cứu mới, cho biết.

"Cách giải thích hợp lý nhất là một siêu hố đen đang nuốt chửng vật chất theo thời gian thực", đồng tác giả nghiên cứu, Lorena Hernandez Garcia, nói.

Hầu hết các thiên hà, bao gồm Dải Ngân hà của nhân loại, đều có một siêu hố đen ở trung tâm. Những "quái vật vũ trụ" này theo định nghĩa là vô hình, ngay cả ánh sáng cũng không thể thoát khỏi sức hút của chúng.

Cách duy nhất để quan sát hố đen là khi chúng xé toạc một thứ gì đó khổng lồ. Hiện tượng này phát ra ánh sáng và các chùm tia khác nhau.

"Hầu hết các siêu hố đen quái vật như vậy đều ngủ say", đồng tác giả nghiên cứu, Claudio Ricci giải thích.

Nhưng đối với thiên hà SDSS1335+0728, cách Trái đất 300 triệu năm ánh sáng,  "chúng tôi quan sát sự thức giấc của hố đen khổng lồ. Nó đột nhiên bắt đầu hấp thụ vật chất trong môi trường xung quanh và trở nên rất sáng", nhà vật lý thiên văn nói thêm.

Các quan sát ban đầu cho thấy hố đen này có khối lượng lớn hơn Mặt trời 1,5 triệu lần, đủ để được phân loại là hố đen siêu lớn.

Môi trường xung quanh hố đen siêu lớn có thể vô cùng hỗn loạn khi nó xé toạc các ngôi sao và nuốt chửng bất kỳ vật chất nào với lực hấp dẫn của nó.  

Nhóm các nhà thiên văn học quốc tế đang phân tích dữ liệu từ một số kính viễn vọng nhằm xác định hoạt động của hố đen chỉ là tạm thời do đang hấp thụ một ngôi sao hay liệu nó sẽ còn tiếp tục hoạt động trong một thời gian dài.

"Đây là điều cũng có thể xảy ra với hố đen nằm ở trung tâm Dải Ngân hà của chúng ta", nhà nghiên cứu Hernandez Garcia cho biết. Nhưng may mắn thay, hố đen của Dải Ngân hà hiện vẫn đang ngủ say.

Hoàng Anh - SCMP

Tin liên quan

Tin mới nhất

Khúc lãng du Cụ Mén & những chân trời mới: Cụ Mén từ cánh đồng Việt bước ra thế giới

Khúc lãng du Cụ Mén & những chân trời mới: Cụ Mén từ cánh đồng Việt bước ra thế giới

Hơn hai tháng kể từ khi bắt đầu hành trình xuất bản quốc tế qua HP GlobalX Australia, lão nông bước ra từ thơ Phạm Hồng Điệp đã đi xa hơn cả một cuộc lãng du: từ Amazon đến những kệ sách quốc tế, từ Canberra đến Thư viện Quốc gia Úc, từ tiếng Việt sang tiếng Anh, tiếng Trung và từ báo chí trong nước tới những trang tin ở nhiều quốc gia.

Sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động mỹ thuật

Sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động mỹ thuật

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ký Nghị định số 410/2026/NĐ-CP ngày 12/11/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 113/2013/NĐ-CP ngày 02/10/2013 của Chính phủ về hoạt động mỹ thuật, tin từ CTTĐT bộ VHTTDL.

Dấu ấn Việt Nam trên đấu trường âm nhạc quốc tế

Dấu ấn Việt Nam trên đấu trường âm nhạc quốc tế

Cùng chức vô địch của Đức Phúc tại Intervision 2025, hành trình của Phương Mỹ Chi, Chi Pu ở các sân chơi khu vực trước đó, mới đây vị trí thứ 3 của Tóc Tiên tại Eurovision Song Contest Asia 2026 còn cho thấy một chuyển động tích cực: Âm nhạc Việt Nam đã chủ động hội nhập, từng bước khẳng định khả năng cạnh tranh và mở rộng cơ hội hiện diện trên thị trường quốc tế, báo Nhân dân n