Lần đầu tiên chứng kiến quá trình siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật"

Các nhà thiên văn học lần đầu chứng kiến hiện tượng trung tâm của một thiên hà khác tăng độ sáng đột ngột, là dấu hiệu siêu hố đen của thiên hà này nuốt chửng vật chất xung quanh.

Lần đầu tiên chứng kiến quá trình siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật" - 1

Hình ảnh siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật", tạo thành một đĩa xoay chất khuếch tán và khiến thiên hà SDSS1335+0728 phát sáng.

Theo SCMP, thông tin do các nhà nghiên cứu đến từ Đài thiên văn Nam Âu ở Đức công bố vào ngày 18/6.

Một thiên hà cách Trái đất 300 triệu năm ánh sáng, thuộc chòm sao Xử Nữ hầu như không có động tĩnh gì cho đến cuối năm 2019, khi các nhà thiên văn phát hiện thiên hà đột nhiên phát sáng hơn bao giờ hết.

Đó là lúc mà các nhà thiên văn nhận thấy siêu hố đen nằm ở trung tâm của thiên hà này thức giấc. Hôm 18/6, siêu hố đen có dấu hiệu nuốt chửng vật chất xung quanh, tạo ra nhiều loại tia khác nhau. Đây là lần đầu tiên quá trình này được các nhà thiên văn nhìn thấy khi nó đang diễn ra.

"Chưa từng có ai quan sát được cảnh tượng này trước đây", Paula Sanchez Saez, nhà thiên văn học của Đài quan sát Nam Âu, tác giả nghiên cứu mới, cho biết.

"Cách giải thích hợp lý nhất là một siêu hố đen đang nuốt chửng vật chất theo thời gian thực", đồng tác giả nghiên cứu, Lorena Hernandez Garcia, nói.

Hầu hết các thiên hà, bao gồm Dải Ngân hà của nhân loại, đều có một siêu hố đen ở trung tâm. Những "quái vật vũ trụ" này theo định nghĩa là vô hình, ngay cả ánh sáng cũng không thể thoát khỏi sức hút của chúng.

Cách duy nhất để quan sát hố đen là khi chúng xé toạc một thứ gì đó khổng lồ. Hiện tượng này phát ra ánh sáng và các chùm tia khác nhau.

"Hầu hết các siêu hố đen quái vật như vậy đều ngủ say", đồng tác giả nghiên cứu, Claudio Ricci giải thích.

Nhưng đối với thiên hà SDSS1335+0728, cách Trái đất 300 triệu năm ánh sáng,  "chúng tôi quan sát sự thức giấc của hố đen khổng lồ. Nó đột nhiên bắt đầu hấp thụ vật chất trong môi trường xung quanh và trở nên rất sáng", nhà vật lý thiên văn nói thêm.

Các quan sát ban đầu cho thấy hố đen này có khối lượng lớn hơn Mặt trời 1,5 triệu lần, đủ để được phân loại là hố đen siêu lớn.

Môi trường xung quanh hố đen siêu lớn có thể vô cùng hỗn loạn khi nó xé toạc các ngôi sao và nuốt chửng bất kỳ vật chất nào với lực hấp dẫn của nó.  

Nhóm các nhà thiên văn học quốc tế đang phân tích dữ liệu từ một số kính viễn vọng nhằm xác định hoạt động của hố đen chỉ là tạm thời do đang hấp thụ một ngôi sao hay liệu nó sẽ còn tiếp tục hoạt động trong một thời gian dài.

"Đây là điều cũng có thể xảy ra với hố đen nằm ở trung tâm Dải Ngân hà của chúng ta", nhà nghiên cứu Hernandez Garcia cho biết. Nhưng may mắn thay, hố đen của Dải Ngân hà hiện vẫn đang ngủ say.

Hoàng Anh - SCMP

Tin liên quan

Tin mới nhất

Chuyến du hành hấp dẫn vào lịch sử ngôi nhà

Chuyến du hành hấp dẫn vào lịch sử ngôi nhà

Bill Bryson là một trong những tác giả phi hư cấu đương đại được yêu thích nhất thế giới. Trong hơn ba thập kỷ cầm bút, ông đã chinh phục hàng triệu độc giả bằng khả năng kết hợp giữa tri thức uyên bác, tinh thần khảo cứu nghiêm túc và lối kể chuyện hóm hỉnh, gần gũi. Các tác phẩm của Bryson thường đưa người đọc bước vào những hành trình khám phá những chủ đề rộng lớn như

Họa sĩ, nhà giáo Nguyễn Trọng Hiệp người tận tâm với nghề

Họa sĩ, nhà giáo Nguyễn Trọng Hiệp người tận tâm với nghề

Nhà giáo, hoạ sĩ Nguyễn Trọng Hiệp là một trong những hoạ sĩ được đào tạo bài bản, thành danh sớm của Nghệ An. Là một hoạ sĩ và lại là nhà giáo, ông đã lao động liên tục không mệt mỏi đóng góp cho mỹ thuật và đóng góp công sức cho việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên mỹ thuật bậc tiểu học và trung học cơ sở cho hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh.

“Ký ức BÃO”, phù sa tâm hồn Lương Duy Cường

“Ký ức BÃO”, phù sa tâm hồn Lương Duy Cường

Tôi có chuyến đi miền Trung, vào đúng dịp trời như rút ruột để nắng, đến nỗi chỉ cần thêm một giọt bỏng, sẽ vỡ cả thinh không. Để mấy ngày sau trở về nhà, trong giấc mơ, quờ tay, tôi vẫn chạm vào bỏng rát. Người ta nói, trước những cơn thiên tai, nắng thường đi trước để dọn đường. Trước đó ít bữa, tôi đã kịp chan vào hồn bút kí “Ký ức BÃO” (NXB Hội Nhà văn, 2025) củ