Lần đầu tiên chứng kiến quá trình siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật"

Các nhà thiên văn học lần đầu chứng kiến hiện tượng trung tâm của một thiên hà khác tăng độ sáng đột ngột, là dấu hiệu siêu hố đen của thiên hà này nuốt chửng vật chất xung quanh.

Lần đầu tiên chứng kiến quá trình siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật" - 1

Hình ảnh siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật", tạo thành một đĩa xoay chất khuếch tán và khiến thiên hà SDSS1335+0728 phát sáng.

Theo SCMP, thông tin do các nhà nghiên cứu đến từ Đài thiên văn Nam Âu ở Đức công bố vào ngày 18/6.

Một thiên hà cách Trái đất 300 triệu năm ánh sáng, thuộc chòm sao Xử Nữ hầu như không có động tĩnh gì cho đến cuối năm 2019, khi các nhà thiên văn phát hiện thiên hà đột nhiên phát sáng hơn bao giờ hết.

Đó là lúc mà các nhà thiên văn nhận thấy siêu hố đen nằm ở trung tâm của thiên hà này thức giấc. Hôm 18/6, siêu hố đen có dấu hiệu nuốt chửng vật chất xung quanh, tạo ra nhiều loại tia khác nhau. Đây là lần đầu tiên quá trình này được các nhà thiên văn nhìn thấy khi nó đang diễn ra.

"Chưa từng có ai quan sát được cảnh tượng này trước đây", Paula Sanchez Saez, nhà thiên văn học của Đài quan sát Nam Âu, tác giả nghiên cứu mới, cho biết.

"Cách giải thích hợp lý nhất là một siêu hố đen đang nuốt chửng vật chất theo thời gian thực", đồng tác giả nghiên cứu, Lorena Hernandez Garcia, nói.

Hầu hết các thiên hà, bao gồm Dải Ngân hà của nhân loại, đều có một siêu hố đen ở trung tâm. Những "quái vật vũ trụ" này theo định nghĩa là vô hình, ngay cả ánh sáng cũng không thể thoát khỏi sức hút của chúng.

Cách duy nhất để quan sát hố đen là khi chúng xé toạc một thứ gì đó khổng lồ. Hiện tượng này phát ra ánh sáng và các chùm tia khác nhau.

"Hầu hết các siêu hố đen quái vật như vậy đều ngủ say", đồng tác giả nghiên cứu, Claudio Ricci giải thích.

Nhưng đối với thiên hà SDSS1335+0728, cách Trái đất 300 triệu năm ánh sáng,  "chúng tôi quan sát sự thức giấc của hố đen khổng lồ. Nó đột nhiên bắt đầu hấp thụ vật chất trong môi trường xung quanh và trở nên rất sáng", nhà vật lý thiên văn nói thêm.

Các quan sát ban đầu cho thấy hố đen này có khối lượng lớn hơn Mặt trời 1,5 triệu lần, đủ để được phân loại là hố đen siêu lớn.

Môi trường xung quanh hố đen siêu lớn có thể vô cùng hỗn loạn khi nó xé toạc các ngôi sao và nuốt chửng bất kỳ vật chất nào với lực hấp dẫn của nó.  

Nhóm các nhà thiên văn học quốc tế đang phân tích dữ liệu từ một số kính viễn vọng nhằm xác định hoạt động của hố đen chỉ là tạm thời do đang hấp thụ một ngôi sao hay liệu nó sẽ còn tiếp tục hoạt động trong một thời gian dài.

"Đây là điều cũng có thể xảy ra với hố đen nằm ở trung tâm Dải Ngân hà của chúng ta", nhà nghiên cứu Hernandez Garcia cho biết. Nhưng may mắn thay, hố đen của Dải Ngân hà hiện vẫn đang ngủ say.

Hoàng Anh - SCMP

Tin liên quan

Tin mới nhất

Bản đồ số Văn hóa Việt Nam: hướng tới hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa

Bản đồ số Văn hóa Việt Nam: hướng tới hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa

Không chỉ hỗ trợ người dân tra cứu các điểm đến và hoạt động văn hóa, Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP) còn hướng tới kết nối dữ liệu về di sản, thiết chế văn hóa và các nguồn lực sáng tạo trên phạm vi cả nước, phục vụ công tác quản lý, quảng bá và phát triển công nghiệp văn hóa.

Lịch thi đấu tennis Paris Masters 2026 mới nhất

Lịch thi đấu tennis Paris Masters 2026 mới nhất

Paris Masters 2026 diễn ra từ ngày 2/11 tại La Défense Arena, Paris (Pháp), trên mặt sân cứng trong nhà. Giải ATP Masters 1000 quy tụ nhiều ngôi sao hàng đầu, hứa hẹn những cuộc đua hấp dẫn tới chức vô địch.

"Bạn văn của tuổi thơ" - Bức tranh toàn cảnh văn học thiếu nhi

Nhà giáo, nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với bạn đọc nói chung, bạn đọc nhỏ tuổi nói riêng. Chị đã có hơn nửa thế kỷ gắn bó với văn học trẻ em, từng là Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tiếp xúc với tác phẩm của nhà văn từ lâu nhưng mãi gần đây, sống cùng khu chung cư, tôi mới gặp gỡ, giao lưu, có cảm tình sâu sắc bởi sự thân thiện, hòa