Lần đầu tiên chứng kiến quá trình siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật"

Các nhà thiên văn học lần đầu chứng kiến hiện tượng trung tâm của một thiên hà khác tăng độ sáng đột ngột, là dấu hiệu siêu hố đen của thiên hà này nuốt chửng vật chất xung quanh.

Lần đầu tiên chứng kiến quá trình siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật" - 1

Hình ảnh siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật", tạo thành một đĩa xoay chất khuếch tán và khiến thiên hà SDSS1335+0728 phát sáng.

Theo SCMP, thông tin do các nhà nghiên cứu đến từ Đài thiên văn Nam Âu ở Đức công bố vào ngày 18/6.

Một thiên hà cách Trái đất 300 triệu năm ánh sáng, thuộc chòm sao Xử Nữ hầu như không có động tĩnh gì cho đến cuối năm 2019, khi các nhà thiên văn phát hiện thiên hà đột nhiên phát sáng hơn bao giờ hết.

Đó là lúc mà các nhà thiên văn nhận thấy siêu hố đen nằm ở trung tâm của thiên hà này thức giấc. Hôm 18/6, siêu hố đen có dấu hiệu nuốt chửng vật chất xung quanh, tạo ra nhiều loại tia khác nhau. Đây là lần đầu tiên quá trình này được các nhà thiên văn nhìn thấy khi nó đang diễn ra.

"Chưa từng có ai quan sát được cảnh tượng này trước đây", Paula Sanchez Saez, nhà thiên văn học của Đài quan sát Nam Âu, tác giả nghiên cứu mới, cho biết.

"Cách giải thích hợp lý nhất là một siêu hố đen đang nuốt chửng vật chất theo thời gian thực", đồng tác giả nghiên cứu, Lorena Hernandez Garcia, nói.

Hầu hết các thiên hà, bao gồm Dải Ngân hà của nhân loại, đều có một siêu hố đen ở trung tâm. Những "quái vật vũ trụ" này theo định nghĩa là vô hình, ngay cả ánh sáng cũng không thể thoát khỏi sức hút của chúng.

Cách duy nhất để quan sát hố đen là khi chúng xé toạc một thứ gì đó khổng lồ. Hiện tượng này phát ra ánh sáng và các chùm tia khác nhau.

"Hầu hết các siêu hố đen quái vật như vậy đều ngủ say", đồng tác giả nghiên cứu, Claudio Ricci giải thích.

Nhưng đối với thiên hà SDSS1335+0728, cách Trái đất 300 triệu năm ánh sáng,  "chúng tôi quan sát sự thức giấc của hố đen khổng lồ. Nó đột nhiên bắt đầu hấp thụ vật chất trong môi trường xung quanh và trở nên rất sáng", nhà vật lý thiên văn nói thêm.

Các quan sát ban đầu cho thấy hố đen này có khối lượng lớn hơn Mặt trời 1,5 triệu lần, đủ để được phân loại là hố đen siêu lớn.

Môi trường xung quanh hố đen siêu lớn có thể vô cùng hỗn loạn khi nó xé toạc các ngôi sao và nuốt chửng bất kỳ vật chất nào với lực hấp dẫn của nó.  

Nhóm các nhà thiên văn học quốc tế đang phân tích dữ liệu từ một số kính viễn vọng nhằm xác định hoạt động của hố đen chỉ là tạm thời do đang hấp thụ một ngôi sao hay liệu nó sẽ còn tiếp tục hoạt động trong một thời gian dài.

"Đây là điều cũng có thể xảy ra với hố đen nằm ở trung tâm Dải Ngân hà của chúng ta", nhà nghiên cứu Hernandez Garcia cho biết. Nhưng may mắn thay, hố đen của Dải Ngân hà hiện vẫn đang ngủ say.

Hoàng Anh - SCMP

Tin liên quan

Tin mới nhất

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Lễ khánh thành các công trình tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tân Trào

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Lễ khánh thành các công trình tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tân Trào

Báo Đại biểu Nhân dân đưa tin, sáng 8/11, tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân Nguyễn Thị Thanh Nga cùng Đoàn công tác đã dự Lễ khánh thành các công trình, dự án kỷ niệm 81 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2027), 80 năm Ngày Quốc hội thông qua bản Hiến

Đưa nghệ thuật Tuồng - Chèo - Cải lương đến gần hơn với công chúng

Đưa nghệ thuật Tuồng - Chèo - Cải lương đến gần hơn với công chúng

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam sẽ giới thiệu chương trình nghệ thuật đặc biệt “Tam Sắc”, quy tụ ba loại hình sân khấu truyền thống Tuồng - Chèo - Cải lương trong chuỗi 2 đêm diễn 21 và 24/11/2026, Cổng thông tin điện tử Bộ VHTTDL thông tin.

Bắc Ninh: Từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng

Bắc Ninh: Từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng

Cổng thông tin điện tử bộ VHTTDL cho biết, UBND thành phố Bắc Ninh đã ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án số 17-ĐA/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tổng thể phát triển du lịch tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, phát huy giá trị văn hóa, di sản, từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của địa phương.

Táy Pú Xấc - Ký ức lịch sử, bản sắc văn hóa và vẻ đẹp sử thi của người Thái Tây Bắc

Táy Pú Xấc - Ký ức lịch sử, bản sắc văn hóa và vẻ đẹp sử thi của người Thái Tây Bắc

Trong kho tàng văn học dân gian các dân tộc Việt Nam, sử thi là một thể loại đặc biệt, nơi lịch sử, văn hóa và nghệ thuật không tồn tại như những phạm trù tách biệt mà hòa quyện trong ký ức cộng đồng. Qua lời kể, câu hát và những hình tượng nghệ thuật được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, những biến động lớn của đời sống dân tộc được lưu giữ, chuyển hóa thành nhá»