Lần đầu tiên chứng kiến quá trình siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật"

Các nhà thiên văn học lần đầu chứng kiến hiện tượng trung tâm của một thiên hà khác tăng độ sáng đột ngột, là dấu hiệu siêu hố đen của thiên hà này nuốt chửng vật chất xung quanh.

Lần đầu tiên chứng kiến quá trình siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật" - 1

Hình ảnh siêu hố đen "nuốt chửng vạn vật", tạo thành một đĩa xoay chất khuếch tán và khiến thiên hà SDSS1335+0728 phát sáng.

Theo SCMP, thông tin do các nhà nghiên cứu đến từ Đài thiên văn Nam Âu ở Đức công bố vào ngày 18/6.

Một thiên hà cách Trái đất 300 triệu năm ánh sáng, thuộc chòm sao Xử Nữ hầu như không có động tĩnh gì cho đến cuối năm 2019, khi các nhà thiên văn phát hiện thiên hà đột nhiên phát sáng hơn bao giờ hết.

Đó là lúc mà các nhà thiên văn nhận thấy siêu hố đen nằm ở trung tâm của thiên hà này thức giấc. Hôm 18/6, siêu hố đen có dấu hiệu nuốt chửng vật chất xung quanh, tạo ra nhiều loại tia khác nhau. Đây là lần đầu tiên quá trình này được các nhà thiên văn nhìn thấy khi nó đang diễn ra.

"Chưa từng có ai quan sát được cảnh tượng này trước đây", Paula Sanchez Saez, nhà thiên văn học của Đài quan sát Nam Âu, tác giả nghiên cứu mới, cho biết.

"Cách giải thích hợp lý nhất là một siêu hố đen đang nuốt chửng vật chất theo thời gian thực", đồng tác giả nghiên cứu, Lorena Hernandez Garcia, nói.

Hầu hết các thiên hà, bao gồm Dải Ngân hà của nhân loại, đều có một siêu hố đen ở trung tâm. Những "quái vật vũ trụ" này theo định nghĩa là vô hình, ngay cả ánh sáng cũng không thể thoát khỏi sức hút của chúng.

Cách duy nhất để quan sát hố đen là khi chúng xé toạc một thứ gì đó khổng lồ. Hiện tượng này phát ra ánh sáng và các chùm tia khác nhau.

"Hầu hết các siêu hố đen quái vật như vậy đều ngủ say", đồng tác giả nghiên cứu, Claudio Ricci giải thích.

Nhưng đối với thiên hà SDSS1335+0728, cách Trái đất 300 triệu năm ánh sáng,  "chúng tôi quan sát sự thức giấc của hố đen khổng lồ. Nó đột nhiên bắt đầu hấp thụ vật chất trong môi trường xung quanh và trở nên rất sáng", nhà vật lý thiên văn nói thêm.

Các quan sát ban đầu cho thấy hố đen này có khối lượng lớn hơn Mặt trời 1,5 triệu lần, đủ để được phân loại là hố đen siêu lớn.

Môi trường xung quanh hố đen siêu lớn có thể vô cùng hỗn loạn khi nó xé toạc các ngôi sao và nuốt chửng bất kỳ vật chất nào với lực hấp dẫn của nó.  

Nhóm các nhà thiên văn học quốc tế đang phân tích dữ liệu từ một số kính viễn vọng nhằm xác định hoạt động của hố đen chỉ là tạm thời do đang hấp thụ một ngôi sao hay liệu nó sẽ còn tiếp tục hoạt động trong một thời gian dài.

"Đây là điều cũng có thể xảy ra với hố đen nằm ở trung tâm Dải Ngân hà của chúng ta", nhà nghiên cứu Hernandez Garcia cho biết. Nhưng may mắn thay, hố đen của Dải Ngân hà hiện vẫn đang ngủ say.

Hoàng Anh - SCMP

Tin liên quan

Tin mới nhất

Thị trấn, một miền viết của Đinh Phương

Thị trấn, một miền viết của Đinh Phương

Tập truyện ngắn có tên “Thị trấn cá bông” của nhà văn Đinh Phương (NXB Phụ nữ Việt Nam & Cty Tao Đàn, 2025) gồm mười bốn truyện, thì chỉ truyện đầu tiên có chữ “cá bông” trong nhan đề, mà nhan đề của nó cũng chỉ vỏn vẹn là “Cá bông”. Và chữ “thị trấn” cũng xuất hiện trong nhan đề của một truyện duy nhất, truyện “Phỉ trong thị trấn”. Đọc cả mười bốn truyện, dễ n

Dạt dào cảm xúc “Khúc tri ân” tưởng nhớ các anh hùng, liệt sĩ

Dạt dào cảm xúc “Khúc tri ân” tưởng nhớ các anh hùng, liệt sĩ

Tối 13/10, Chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên “Khúc tri ân” diễn ra trong không gian thiêng liêng tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM). Sự kiện nhằm tưởng nhớ và tri ân sâu sắc các anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.trước giờ phút đưa hài cốt các anh về an nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM.

Về Hưng Yên thăm những người giữ lửa văn chương và ký ức

Về Hưng Yên thăm những người giữ lửa văn chương và ký ức

Có những chuyến đi không chỉ được đo bằng độ dài của dặm đường hay thời gian của một hành trình, mà còn được ghi dấu bởi những cuộc gặp gỡ, sự tri ân đối với quá khứ và những tình cảm được trao gửi giữa những người cùng chung một mối quan tâm với văn chương, văn hóa. Chuyến về Hưng Yên ngày 3/10/2026 thăm và tặng quà nhà thơ Đỗ Trọng Khơi và Bảo tàng Tác phẩm hậu chiến