Hàng nghìn người chết do động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria: Vì sao con số cao bất thường?

Vị trí 2 trận động đất xảy ra ở Thổ Nhĩ hôm 6/2 (ảnh: CNN)

Ở Thổ Nhĩ Kỳ, ít nhất 1.498 người đã thiệt mạng và gần 6.000 người bị thương sau trận động đất mạnh 7,8 độ richter xảy ra vào rạng sáng 6/2 ở huyện Nurdagi, cách thủ phủ tỉnh Gaziantep (miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ) khoảng 30 km. Tâm chấn trận động đất nằm ở độ sâu khoảng 17km, Cơ quan Quản lý Thảm họa và Tình trạn Khẩn cấp Thổ Nhĩ Kỳ (AFAD) thông báo.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan cho biết, ông không thể dự đoán thương vong sẽ tăng lên bao nhiêu khi nỗ lực cứu hộ vẫn đang tiếp tục.

“Tất cả đang nỗ lực hết mình trong thời tiết lạnh giá mùa đông. Trận động đất xảy ra vào rạng sáng khiến mọi thứ trở nên khó khăn hơn”, ông Erdogan nói.

Ở Syria, có ít nhất 820 người thiệt mạng và hơn 1.000 người khác bị thương sau trận động đất hôm 6/2. Tỉnh Gaziantep cách biên giới Thổ Nhĩ Kỳ - Syria khoảng 90km.

Trong ngày 6/2, Thổ Nhĩ Kỳ đã ghi nhận 2 trận động đất lớn xảy ra cách nhau không lâu, theo Reuters.

Trận động đất thứ 2 xảy ra vào đầu giờ chiều ở khu vực Ekinozu thuộc tỉnh Kahramanmaras (miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ). Trận động đất này mạnh 7,5 độ richter, theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS).

Tìm kiếm người mắc kẹt sau trận động đất kinh hoàng (ảnh: CNN)

Tuy nhiên, Cơ quan Ứng phó Thảm họa và Tình huống khẩn cấp Thổ Nhĩ Kỳ (AFAD) thông báo, trận động đất thứ 2 mạnh 7,6 độ richter với tâm chấn ở độ sâu 7km. Hiện chưa có thông tin về thương vong trong trận động đất thứ 2.

USGS ước tính, thiệt hại kinh tế do 2 động đất gây ra có thể lên tới 10 tỷ USD, tương đương 2% GDP Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhà địa chấn học Susan Hough của USGS cho rằng, trận động đất xảy ra vào rạng sáng 6/2 ở Thổ Nhĩ Kỳ gây thiệt hại nặng bởi tâm chấn nông.

“Thế giới chứng kiến nhiều trận động đất mạnh trong 10 – 20 năm qua. Tuy nhiên, những trận động đất mạnh khoảng 8 độ richter thường không có tâm chấn nông. Động đất sẽ đặc biệt nguy hiểm nếu tâm chấn nằm gần khu đông dân cư”, bà Susan Hough cho biết.

USGS lưu ý, các tòa nhà ở Thổ Nhĩ Kỳ thường xây bằng gạch, không có cốt thép, khung bê tông chịu lực kém và khó chống chọi với rung lắc mạnh.

Một số nhân chứng nói với Al Jazeera rằng, những tòa nhà hiện đại, xây theo tiêu chuẩn chống rung chấn vẫn đứng vững sau trận động đất. Những tòa nhà kiểu cũ bị sụp đổ.

“Thổ Nhĩ Kỳ từng hứng chịu những trận động đất gây thương vong hàng nghìn người. Một phần nguyên nhân là do cách xây dựng nhà cửa”, Martin Mai, giáo sư địa vật lý tại Đại học King Abdullah (Ả Rập Saudi), nói với Al Jazeera.

Một tòa nhà 14 tầng sập do động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ, trong khi những tòa nhà xung quanh vẫn đứng vững (ảnh: CNN)

Yếu tố thứ 3 khiến thương vong tăng cao là do động đất mạnh xảy ra vào thời điểm sáng sớm. Lúc này, đa số người dân đang ngủ và không kịp thoát thân.

Theo Reuters, Thổ Nhĩ Kỳ hôm 6/2 đã ghi nhận trận động đất nghiêm trọng nhất kể từ năm 1999. Khi đó, một trận có cường độ khoảng 8 độ richter đã tàn phá thành phố Izmit và khu dân cư gần biển Marmara, khiến hơn 17.000 người thiệt mạng.