Đua xe F1, US GP: Khởi động chặng Bắc - Nam Mỹ với thể thức Sprint và thay đổi về lốp

Chặng đua tại Circuit of the Americas (COTA) cuối tuần này sẽ sử dụng bộ ba hợp chất lốp gồm Hard viền trắng (C1) và Medium viền vàng (C3) và Soft viền đỏ (C4). Đây sẽ là một thử nghiệm thú vị nhằm mang đến nhiều phương án chiến thuật hơn tại một trong những đường đua 'toàn diện' nhất trong lịch thi đấu F1.

Các hợp chất lốp

US Grand Prix 2025 là chặng đua thứ hai mùa này mà Pirelli mang đến ba hợp chất không liên tiếp, sau Spa-Francorchamps. Tại Bỉ, thời tiết xấu khiến các bên liên quan không thể đánh giá được sự ảnh hưởng từ lựa chọn lốp này. Vì vậy, COTA có thể sẽ là bài thử nghiệm thực tế đầu tiên.

So với năm ngoái, loại lốp Hard (C1) năm nay rắn hơn, trong khi lốp Medium và Soft vẫn giữ nguyên cấu trúc. Theo lý thuyết, sự khác biệt lớn giữa hợp chất cứng nhất và loại Medium về mặt hiệu năng có thể dẫn đến hai kịch bản:

Nếu các tay đua ưu tiên lốp C1 – chậm hơn nhưng ổn định hơn – họ có thể chạy chiến thuật 1 pit-stop, kết hợp với C3.

Ngược lại, nếu kết hợp C3 với C4, tốc độ sẽ nhanh hơn, nhưng gần như chắc chắn phải vào pit hai lần do độ hao mòn lốp.

Giống như tại Spa, Austin cũng áp dụng thể thức đua Sprint, nghĩa là các đội chỉ có 1 tiếng duy nhất (FP1) để thử nghiệm và khiến việc dự đoán chiến thuật cho các cuộc đua trở nên khó khăn hơn.

Mùa giải 2024

Ferrari giành chiến thắng cuộc đua năm 2024

Ở cuộc đua năm ngoái, 15 tay đua xuất phát bằng lốp Medium, trong đó có cả 3 tay đua lên bục podium, còn lại 5 tay đua dùng lốp Hard C2. Lốp Soft gần như không được sử dụng trong ngày đua chính, ngoại trừ Esteban Ocon (Alpine) – sử dụng ở vòng cuối cùng để giành 1 điểm thưởng vòng chạy nhanh nhất, giúp đội đua tranh hạng với Williams.

Chiến lược phổ biến nhất là 1 pit-stop, chỉ có một số ít tay đua chọn 2 lần dừng pit, và Alex Albon phải vào pit sớm sau 3 vòng.

Mặc dù trong cuộc đua Sprint, lốp Medium thể hiện độ mòn lớn, nhưng trong cuộc đua chính, các tay đua giữ lốp tốt hơn, đặc biệt nhờ có thời điểm xe an toàn (Safety Car), nên vẫn có thể kéo dài lượt chạy, dù xe nặng hơn do đổ đầy nhiên liệu. Hiện tượng lốp nổi hạt (graining) cũng ít hơn, giúp chiến lược 1 pit-stop hiệu quả hơn.

Đường đua

COTA lấy cảm hứng từ nhiều trường đua nổi tiếng trên thế giới

US GP tại COTA gồm 56 vòng, hướng đua ngược chiều kim đồng hồ. Đường đua dài 5,513 km với 20 khúc cua, trong đó có những đoạn lấy cảm hứng từ các đường đua huyền thoại của F1 như: chuỗi cua Maggots–Becketts (Silverstone), khu vực sector 1 của Suzuka (Nhật Bản), Hockenheim (Đức) và đoạn cua nổi tiếng ở Istanbul Park (Thổ Nhĩ Kỳ).

Một đặc điểm nổi bật là độ chênh lệch địa hình 41 mét, thể hiện rõ nhất ở dốc cao trên đoạn thẳng đi qua vạch xuất phát/đích. Sự đa dạng về kiểu góc cua đòi hỏi thiết lập xe linh hoạt – vừa phải đạt tốc độ cao, vừa đảm bảo độ ổn định trong các đoạn đường yêu cầu về mặt kỹ thuật.

Lực tác động lên lốp được phân bổ tương đối cân bằng giữa trục trước và sau, nhưng lực ngang (lateral forces) chiếm ưu thế do có nhiều cua tốc độ cao và đổi hướng nhanh. Sự hao mòn lốp chủ yếu là do nhiệt, chịu ảnh hưởng bởi nhiệt độ môi trường – vốn đã khá cao tại Texas vào tháng 10. Năm ngoái, nhiệt độ trong ngày đua vượt quá 30°C, và cuối tuần này dự kiến sẽ có điều kiện tương tự.

Thông số kỹ thuật lốp tại COTA (Nguồn: Pirelli)

Mặt đường được trải lại nhựa một phần trong năm 2024, giúp êm hơn và giảm hiện tượng gồ ghề so với trước đây.

Từ khóa: Track Evolution – Sự "tiến hóa" của mặt đường

Hiện tượng trên nghĩa là độ bám của đường đua tăng dần theo thời gian, khi các xe chạy nhiều vòng hơn, không chỉ trong mỗi phiên chạy mà xuyên suốt cả chặng đua.

Nguyên nhân là do cao su từ lốp bám lại trên mặt đường, khiến độ bám tốt hơn, dẫn đến thời gian vòng chạy giảm dần liên tục. Điều này cũng giúp lốp ít trượt và ít hao mòn hơn.Chính yếu tố này đã giúp các tay đua năm ngoái có thể kéo dài lượt chạy với lốp Medium, dù dữ liệu từ Sprint cho thấy loại lốp này xuống cấp nhanh hơn, và hoàn thành chặng đua với chỉ một lần pit stop.

Góc thống kê

US Grand Prix là chặng thứ hai trong năm được tổ chức tại Mỹ (sau Miami) và trước Las Vegas. Trong lịch sử, sự kiện này đã diễn ra tại 6 địa điểm khác nhau – từ Sebring (1959) đến Austin (lần thứ 45).

Lewis Hamilton vô địch thế giới lần thứ 6 năm 2019 tại COTA

Trường đua COTA với 12 lần tổ chức không phải là đường đua tổ chức nhiều nhất. Kỷ lục thuộc về Watkins Glen (New York), với 20 GP từ 1961 đến 1980. Trường đua Indianapolis tổ chức 8 chặng (2000–2007), Detroit  4 chặng (1985–1988), và Phoenix 3 lần (1989–1991). Trong khi đó, Sebring (1959), Riverside (1960) và Dallas (1984) chỉ một lần tổ chức.

Lewis Hamilton đang giữ kỷ lục nhiều chiến thắng nhất (6 lần) tại đây – gồm 5 tại Austin và 1 tại Indianapolis – hơn Michael Schumacher 1 chiến thắng (cả 5 lần tại Indianapolis). Cả hai cùng giữ kỷ lục 4 lần giành pole. Hamilton cũng giành 2 danh hiệu vô địch thế giới tại chính Texas – lần thứ 3 (2015) và lần thứ 6 (2019).

Ở cấp độ đội đua, Ferrari là đội chiến thắng nhiều nhất với 11 lần: 2 tại Watkins Glen, 5 tại Indianapolis và 4 tại Austin, với lần gần nhất cách đây 12 tháng với chiến thắng 1-2 của Charles Leclerc và Carlos Sainz. Tuy nhiên năm nay nhiều khả năng sẽ là cuộc chiến giữa McLaren, Mercedes và Max Verstappen.

Hãy đón xem chặng đua US GP 2025 với lịch trình sau:

Ngày 18/10/2025 (Thứ 7)

FP1: 00:30 - 01:30

Phân hạng Sprint: 04:30 - 05:14

Ngày 19/10/2025 (Chủ nhật)

Cuộc đua Sprint: 00:00 - 00:30

Vòng phân hạng cuộc đua chính: 04:00 - 05:00

Ngày 20/10/2025 (Thứ 2)

Cuộc đua chính: 02:00