Gánh nặng RSV ở trẻ dưới 1 tuổi và lợi ích của việc tiêm chủng phòng ngừa sớm

Trẻ nhũ nhi dưới 1 tuổi dễ mắc RSV và diễn tiến nặng

RSV là một trong những loại virus hô hấp phổ biến, có thể gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản và khiến trẻ nhập viện, đặc biệt trong giai đoạn trẻ dưới 1 tuổi. Rất khó dự đoán trẻ nào sẽ có nguy cơ trở nặng, dù là trẻ khỏe mạnh hay sinh đủ tháng trước đó.

Bệnh nhi 6 tháng tuổi ho nhiều, sốt liên tục, rút lõm lồng ngực, suy hô hấp do nhiễm RSV, điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội. Ảnh: Hải Âu

Tại Việt Nam, RSV lưu hành quanh năm và gia tăng cao hơn vào giai đoạn giao mùa, mưa lạnh như trong dịp cuối năm hay mùa Tết. Hiện bệnh do RSV chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ, giảm nhẹ triệu chứng. Trong khi đó, trẻ nhỏ có thể chuyển nặng rất nhanh dẫn đến suy hô hấp chỉ từ những cơn ho, sốt, khò khè ban đầu. Đặc biệt, những trẻ nhiễm RSV nặng trong năm đầu đời bị tăng nguy cơ khò khè tái diễn, hen phế quản trong những năm sau đó.

Trẻ mắc RSV có thể trở nặng trong thời gian ngắn. Ảnh minh họa: Shutterstock

Trong những trường hợp trẻ nhiễm RSV cần phải điều trị tại bệnh viện, có trẻ chỉ mới 1-2 tháng phải thở oxy, thở máy. Như Bệnh viện Sản nhi Phú Thọ vừa tiếp nhận bệnh nhi 2 tháng tuổi có biểu hiện ban đầu ho và chảy mũi, nhưng sau đó diễn tiến bệnh nhanh dẫn đến ho và khó thở tăng dần, các bác sĩ phải tiến hành đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp cho bé.

Bệnh do virus RSV có thể khiến trẻ phải thở máy, nguy kịch. Ảnh minh họa: Shutterstock

Gánh nặng chi phí điều trị kèm áp lực gia đình

Các nghiên cứu cho thấy trẻ nhập viện do RSV, ngoài chi phí viện phí, cha mẹ thường buộc phải nghỉ làm để chăm sóc, mất nhiều thu nhập và thời gian. Một nghiên cứu tại Italia theo dõi trẻ dưới 5 tuổi nhiễm RSV trong mùa 2019-2020 ghi nhận trong một đợt điều trị bệnh do nhiễm RSV, 89% trẻ phải tái khám ít nhất một lần, trung bình 3,8 lần tái khám, và 10% phải quay lại cấp cứu dù ban đầu chỉ điều trị ngoại trú. Hơn một nửa phụ huynh phải nghỉ làm gần 4 ngày, khiến chi phí gián tiếp chiếm tới khoảng 3/4 tổng chi phí của một đợt bệnh do RSV.

Trẻ mắc RSV cần sự chăm sóc, túc trực của cha mẹ. Ảnh minh họa: Shutterstock

Tại Việt Nam, một nghiên cứu trên 563 trẻ dưới 2 tuổi bị nhiễm trùng hô hấp dưới tại Bệnh viện Nhi đồng 1 nhập viện giai đoạn 2019-2021, có khoảng 20% trẻ mắc RSV. Mặc dù được bảo hiểm chi trả, chi phí trung bình mỗi bệnh nhân ngoại trú là 52 USD (khoảng 1,3 triệu đồng) và 165 USD (khoảng 4,1 triệu đồng) cho bệnh nhân điều trị nội trú. Ngoài ra, còn các chi phí gián tiếp khác khi phụ huynh phải nghỉ làm để chăm con.

Bên cạnh tài chính, ba mẹ còn bị ảnh hưởng nhiều về mặt tâm lý khi con nhập viện điều trị do RSV. Theo một nghiên cứu thực hiện tại hai bệnh viện nhi ở Mỹ đối với người chăm sóc của trẻ dưới 2 tuổi nhập viện vì nhiễm trùng hô hấp do RSV từ năm 2019-2022, nhiều phụ huynh mô tả cảm giác sợ hãi, bất an kéo dài, những đêm không ngủ khi con phải thở oxy hoặc nằm phòng cấp cứu, ảnh hưởng tâm lý và chất lượng sống của cả gia đình lâu dài.

Phụ huynh đưa trẻ đi tiêm chủng phòng ngừa bệnh do virus hợp bào hô hấp RSV tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Ảnh: Tuấn Anh

RSV có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của bất kỳ trẻ nhũ nhi nào, kể cả những bé khỏe mạnh.

Hiện nay, giải pháp tiêm chủng phòng ngừa RSV cho trẻ đã được triển khai tại Việt Nam, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng. Cha mẹ nên chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa và bác sĩ tiêm chủng để bảo vệ con từ sớm, giúp con có một khởi đầu khỏe mạnh.