Bạch Trà và "dòng sông" âm điệu Quảng Trị

Bởi mẹ tôi là một giọng hát quê hương Quảng Trị, nên với những nghệ sĩ mang tâm hồn và chất giọng của vùng đất gió lào cát trắng này - từ Bảo Yến, Vân Khánh, Quang Linh, Thương Huyền, Minh Loan… cho đến nay là Bạch Trà, trong lòng tôi luôn dành trọn một niềm yêu mến tha thiết.

Nhớ những năm 1960, vào cái tuổi 30 tràn đầy sức sống như Bạch Trà bây giờ, mẹ tôi  khi ấy là nghệ sĩ của Đoàn Ca múa Nhân dân Trung ương đã cất lên tiếng hát mang đậm âm điệu Quảng Trị. Những Câu hò bên bến Hiền Lương hay Xa khơi qua giọng ca của bà đã lay động hàng triệu trái tim.

Bạch Trà sinh năm 1992, quê gốc Quảng Bình nhưng sinh ra và lớn lên ở Quảng Trị, rồi bắt đầu bén duyên nghệ thuật từ đất Cố đô. Ba cô là một nghệ nhân đàn nhị, đàn nguyệt và hát dân ca Bình Trị Thiên, từng công tác tại Nhà hát Nghệ thuật Ca kịch Huế. Chính vì thế, ngay từ nhỏ, những làn điệu dân ca Trị Thiên - Huế đã thấm sâu vào máu thịt Bạch Trà. Ba cô không chỉ truyền ngọn lửa đam mê mà còn luôn đồng hành, động viên con gái trên từng bước đường nghệ thuật.

Ca sĩ Bạch Trà

Năm 16 tuổi, Bạch Trà chính thức bước vào con đường đào tạo bài bản tại Học viện Âm nhạc Huế. Qua cuộc thi Sao Mai, cô bắt đầu định hình một tên tuổi và bước đi vững chắc trên con đường ca hát chuyên nghiệp.

Thể hiện những ca khúc về Huế như Huế thương (An Thuyên), Nhớ Huế (Việt Đức), Về thăm Huế (Quang Hưng), Ngược dòng Hương Giang (Đức Trịnh), Tìm em trong nét Huế (Khắc Yên), Huế xưa (Châu Kỳ), Huế mời bạn về thăm (Lê An Tuyên) hay Thương mãi câu hò (Lê Phùng)… Bạch Trà mang đến một tiếng hát trẻ trung, ngọt ngào, sâu lắng nhưng cũng đầy mới mẻ, thấm đẫm hơi thở của đời sống đương đại. 

Ca sĩ Anh Thơ, một giọng hát tên tuổi đã dành những lời trân trọng cho người em đồng nghiệp: “Giọng hát của Bạch Trà mang một màu sắc riêng biệt và gần như độc tôn ở thời điểm hiện tại trong số các ca sĩ trẻ. Đó là chất Huế nổi bật, vừa dịu dàng, duyên dáng lại vừa sắc sảo, thông minh. Nghe Bạch Trà, người ta có thể hình dung ra một xứ Huế vừa mộng mơ, lãng mạn nhưng cũng đầy khao khát vươn mình đổi mới, tạo nên cảm xúc vô cùng mạnh mẽ cho khán giả”. 

Tôi từng gặp người ca sĩ trẻ xuất sắc này tại Nha Trang, nhân dịp cô vào biểu diễn cho các khách mời Việt Nam và quốc tế tại Diễn đàn Toàn cầu Boston. Nhà sáng lập, cựu Tổng Biên tập Báo điện tử VietnamNet Nguyễn Anh Tuấn, người khởi xướng chương trình âm nhạc Điều còn mãi vì tình yêu âm nhạc tha thiết đã mời Bạch Trà đến thành phố tuổi thơ của mình để cất lên những làn điệu về Huế, về miền Trung và đất nước. Quả thật, cô gái Quảng Trị ấy đã hoàn toàn xứng danh với quê hương, với Huế mộng mơ.

Nhà văn Châu La Việt và ca sĩ Bạch Trà

Tôi vẫn luôn tin rằng Bạch Trà sẽ còn đi rất xa trên con đường nghệ thuật, bởi tình yêu xứ sở và âm vang từ biển Cửa Tùng, Cửa Việt luôn cuộn chảy mạnh mẽ trong cô.

Và điều đó nay đã trở thành hiện thực. Mới đây, tôi lại có dịp gặp lại Bạch Trà trong chương trình nghệ thuật đặc biệt kỷ niệm 40 năm cố Tổng Bí thư Lê Duẩn đi xa, diễn ra ngay tại làng Hậu Kiên quê hương của đồng chí. Cô gái Quảng Trị ấy đã bộc bạch những tâm sự thật dễ thương với khán giả về tình yêu gắn bó với từng câu hò Quảng Trị, về lòng kính yêu dành cho vị lãnh tụ thân thương, cùng những nỗ lực phấn đấu không ngừng nghỉ trong những năm tháng xa quê.

Bạch Trà biểu diễn tại chương trình nghệ thuật đặc biệt kỷ niệm 40 năm cố Tổng Bí thư Lê Duẩn đi xa

Để rồi khi cô cất giọng cống hiến những bài hát về Quảng Trị, không gian như lắng lại, tuyệt vời, sâu lắng và tràn đầy niềm tự hào quê hương.

Để rồi khi cô cất giọng, những bài hát về Quảng Trị như Anh có về Quảng Trị với em không, Nhớ Quảng Trị, Tiếng hát trên đường quê hương… vang lên khiến không gian như lắng lại. Bạch Trà hát thật mượt, thật ngọt ngào, khẳng định vị thế của một trong những ca sĩ trẻ hàng đầu thể hiện dòng nhạc dân gian hiện nay.

Một nghệ sĩ là Trung tá Quân đội có mặt trong chương trình, giọng hát Cẩm Tú của Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội cũng đánh giá rất cao tiếng hát Bạch Trà, rồi kể cho tôi nghe nhiều kỷ niệm vui vẻ, thân tình giữa hai chị em khi đi diễn chung ở Hà Nội.

Những câu chuyện ấy lại làm tôi nhớ biết bao tiếng hát của mẹ tôi, tiếng hát của cô Châu Loan ngày nào. Cũng vào độ tuổi 30 trên đất Hà Nội nghìn năm văn hiến, nơi ấy cô Châu Loan lừng lẫy với những điệu hò Quảng Trị, mẹ tôi lay động lòng người với Xa khơi, với Câu hò bên bến Hiền Lương, và bây giờ là Bạch Trà tiếp nối dòng chảy ấy với Anh có về Quảng Trị với em không...

Yêu biết mấy những tiếng hát Quảng Trị! Yêu biết mấy những người nghệ sĩ đã mang hơi thở, mang tâm hồn, mang giọng ca đất mẹ đi khắp mọi miền đất nước mà vẫn giữ nguyên vẹn sự ngọt ngào, đậm đà, mặn mòi không thể nào quên của mảnh đất này.

Sự tiếp nối ấy không chỉ là gạch nối giữa quá khứ thiêng liêng và hiện tại đổi mới, mà còn là lời khẳng định sức sống bất tận của tâm hồn Quảng Trị. Bạch Trà với tài năng, bản lĩnh và một trái tim luôn hướng về nguồn cội đã và đang cất cao tiếng hát như một đại sứ âm nhạc của vùng đất nắng gió miền Trung. Tiếng hát ấy không dừng lại ở những khán phòng rực rỡ hay các chương trình nghệ thuật tầm vóc, mà đã chạm vào thẳm sâu ký ức, hòa vào nhịp đập của triệu trái tim yêu nghệ thuật dân gian.

Tin rằng, trên con đường phía trước, dẫu đi xa đến đâu, âm vang sóng biển Cửa Tùng, Cửa Việt cùng mạch nguồn dân ca tha thiết của quê hương sẽ tiếp thêm đôi cánh để người nữ ca sĩ trẻ ấy bay cao, bay xa hơn nữa, làm rạng danh nền âm nhạc dân tộc và khắc sâu một dải giai điệu Quảng Trị bất tử trong lòng người hâm mộ.