Khúc lãng du Cụ Mén & những chân trời mới: Cụ Mén từ cánh đồng Việt bước ra thế giới
Hơn hai tháng kể từ khi bắt đầu hành trình xuất bản quốc tế qua HP GlobalX Australia, lão nông bước ra từ thơ Phạm Hồng Điệp đã đi xa hơn cả một cuộc lãng du: từ Amazon đến những kệ sách quốc tế, từ Canberra đến Thư viện Quốc gia Úc, từ tiếng Việt sang tiếng Anh, tiếng Trung và từ báo chí trong nước tới những trang tin ở nhiều quốc gia.

Nguồn: HP GlobalX Publishing • Tháng 11/2026
Có một niềm vui rất lạ khi nhìn thấy nhân vật mình từng biết trong một không gian nhỏ bé bỗng có một đời sống riêng ngoài trang sách.
Ngày đầu tiên, Cụ Mén thuộc về làng quê Việt. Cụ thuộc về mùi đất sau mưa, bờ ruộng, con sông, phiên chợ, con đường núi, bữa cơm quê và tiếng cười của những con người đã đi qua một đời lam lũ mà vẫn giữ được sự hóm hỉnh.
Rồi Cụ lên đường. Và hơn hai tháng qua, dường như Cụ vẫn chưa dừng lại.
Từ khi những ấn bản quốc tế của The Wandering Ballad of Cụ Mén được HP GlobalX Publishing tại Australia đưa ra thế giới vào cuối tháng 8 và đầu tháng 9/2026, người lão nông chân đất ấy đã bước qua những ranh giới mà khi câu chuyện còn nằm giữa cánh đồng Việt Nam, có lẽ ít ai hình dung được.
Điều đẹp nhất là Cụ đi xa không phải bằng cách trở nên bớt Việt Nam. Ngược lại. Càng đi xa, nơi Cụ bắt đầu dường như càng hiện rõ.
Một câu chuyện không cần nhổ rễ để đi thật xa. Đôi khi, chính vì rễ cắm thật sâu, nó mới có thể vươn tới những chân trời rộng lớn.
Từ bờ ruộng lên kệ sách thế giới
Ngày 1/9/2026, bản tiếng Anh The Wandering Ballad of Cụ Mén chính thức xuất hiện trên Amazon.
Chỉ sau một ngày, tác phẩm đạt #1 Amazon Hot New Releases ở cả hai hạng mục Asian Poetry và Poetry of Places, đồng thời được ghi nhận ở vị trí #2 Amazon Best Sellers tại hai hạng mục này. Đến ngày 10/9, Nhân Dân ghi nhận tác phẩm vẫn ở vị trí #2 Best Sellers tại cả hai bảng. Thứ hạng Amazon luôn thay đổi theo thời điểm, nhưng dấu mốc đầu tiên ấy đã mở ra một chương rất đẹp cho một tác phẩm sinh ra từ đời sống nông thôn Việt Nam.
Nhưng Amazon chỉ là điểm khởi đầu.
Qua quá trình rà soát hiện diện quốc tế, Cụ Mén hiện có thể được tìm thấy trên một mạng lưới ngày càng rộng gồm Amazon, Google Books, Booktopia Australia, Rakuten Kobo, Rakuten Books Nhật Bản, Rakuten Taiwan, Sanmin tại Đài Loan, PChome 24h, AbeBooks và bol.com tại châu Âu.
Các cửa hàng Kobo cho thấy tác phẩm hiện diện ở nhiều thị trường từ Mỹ, Tây Ban Nha, Thụy Điển đến Philippines. Booktopia Australia cũng niêm yết eBook tiếng Anh do HP GlobalX Publishing phát hành.
Và Cụ Mén không chỉ đi qua biên giới địa lý. Cụ còn đi qua biên giới ngôn ngữ. Từ nguyên tác tiếng Việt đến bản tiếng Anh, và tháng 10 vừa qua là ấn bản tiếng Trung do HP GlobalX Publishing phát hành, hiện đã xuất hiện trong hệ thống Kobo và Rakuten tại nhiều thị trường châu Á.
Ba ngôn ngữ. Nhiều chân trời. Nhưng vẫn một Cụ Mén. Vẫn giọng nói của quê nhà.
Cuốn sách đã đi qua nhiều miền đất, nhưng cuộc hành trình Cụ Mén như mới bắt đầu
Chỉ ít ngày sau khi phát hành quốc tế, Cụ Mén đã rời khỏi thế giới trực tuyến.
Ngày 4/9, bản tiếng Anh xuất hiện bên lề Vietnam Update 2026 tại Crawford School of Public Policy, Australian National University, giữa không gian nơi các học giả, chuyên gia và nhà hoạch định chính sách đang bàn về Việt Nam, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, đổi mới sáng tạo và tương lai phát triển.
Rồi Cụ đi chơi Floriade. Một người nông dân từng bước giữa cánh đồng Việt Nam bỗng đứng giữa mùa tulip rực rỡ của Canberra.
Sau đó là một cuộc thi hackathon, nơi những người trẻ đang nói về AI và tương lai. Một bên là trí tuệ được học từ đất. Một bên là trí tuệ công nghệ. Một người già và một thế hệ rất trẻ. Quá khứ và tương lai bỗng gặp nhau trên cùng một hành trình.
Và rồi Cụ Mén dừng chân tại National Library of Australia, Thư viện Quốc gia Úc. Thay mặt tác giả, HP GlobalX đã gửi sách vào quy trình legal deposit, lưu chiểu pháp định, tại một thiết chế có nhiệm vụ gìn giữ ký ức xuất bản và tri thức cho những thế hệ mai sau.
Có lẽ đó là một trong những khoảnh khắc đẹp nhất của hành trình. Một cuốn sách sinh ra từ ký ức đất Việt được đặt vào một nơi dành cho ký ức. Một câu chuyện nhỏ bước vào một dòng chảy tri thức lớn hơn rất nhiều.
Từ báo chí Việt Nam tới những trang tin quốc tế
Hành trình ấy cũng được nhiều cơ quan truyền thông ghi nhận.
Tại Việt Nam, Nhân Dân kể câu chuyện ‘Khúc lãng du Cụ Mén rời cánh đồng làng bước ra thế giới’. Vietnam News đưa tin về dấu mốc Amazon và những lần xuất hiện của tác phẩm tại Canberra. Tác phẩm và hành trình của tác giả cũng xuất hiện trên Thời báo Văn học Nghệ thuật, Kinh doanh và Phát triển, Báo Tuyên Quang, VietKings cùng nhiều kênh khác.
WorldKings cũng có bài riêng ghi nhận trường ca 100 bài, 5.040 câu của Phạm Hồng Điệp và kỷ lục liên quan đến hình tượng người nông dân Việt Nam.
Những tuần gần đây, câu chuyện tiếp tục được đưa vào không gian truyền thông tiếng Anh. Bài ‘Pham Hong Diep: Building a Legacy Where Sustainable Development Meets Vietnamese Cultural Memory’ đã được đăng tải hoặc phân phối trên một mạng lưới trang tin kỹ thuật số gồm Daily District News, Newswire of India, 99 News, Insider News Times, News Today 24x7, Today News Standard, Times News Express, The India Forbes News và The Republic News, bên cạnh Eshn News, Desi Spotlight và Urban Chronicle.
Cần phân biệt rằng đây là sự kết hợp giữa bài báo và nội dung được syndication/phân phối lại trên các trang tin, chứ không phải tất cả đều là những bài review độc lập. Nhưng chính sự lan truyền ấy cho thấy câu chuyện về một người nông dân Việt Nam đã bắt đầu đi ra khỏi phạm vi độc giả ban đầu.
Có lẽ điều đặc biệt nhất là Cụ Mén chưa bao giờ cố gắng trở thành ‘toàn cầu’
Cụ không rời làng với tham vọng chinh phục thế giới.
Cụ không có quyền lực. Không có tài sản lớn. Không có phép màu. Hành trang chỉ là một cây gậy, một đời từng trải, một chút hóm hỉnh, một tấm lòng vẫn muốn giúp người, và một quê hương không bao giờ rời khỏi bước chân.
Khúc lãng du Cụ Mén gồm 100 bài với tổng cộng 5.040 câu thơ, đưa hình tượng người nông dân qua những cánh đồng, sông nước, miền núi, những cộng đồng khác nhau và cuối cùng hướng về Hà Nội. Tác phẩm được WorldKings và VietKings ghi nhận vào tháng 4/2026, trước khi bắt đầu hành trình xuất bản quốc tế.
Nhưng có lẽ con số không phải lý do khiến Cụ Mén có thể đi xa. Cụ đi được bởi ở đâu trên thế giới, con người cũng hiểu thế nào là quê hương. Ai cũng có một nơi mình từng lớn lên. Một người cha, người mẹ, người ông, người bà đã từng làm việc cả đời. Một bữa cơm khiến ta nhớ. Một con đường chỉ cần nhìn lại là tuổi thơ trở về.
Và đến một lúc nào đó, ai cũng phải tự hỏi: mình sẽ để lại điều gì cho người đến sau?
Đó là nơi câu chuyện của Cụ Mén vượt khỏi biên giới Việt Nam mà không cần đánh mất căn cước Việt Nam.
Khi một nhân vật bắt đầu có đời sống riêng
Đối với tác giả Phạm Hồng Điệp, hình tượng Cụ Mén còn nằm trong một hành trình rộng hơn, nơi văn chương, đất đai, công nghiệp xanh và phát triển bền vững tưởng như rất xa nhau nhưng lại gặp nhau ở một điểm.
Người viết về mối quan hệ của một lão nông với đất cũng là người nhiều năm suy nghĩ về cách phát triển công nghiệp mà không quay lưng với môi trường. Một bên là thơ. Một bên là công nghiệp. Nhưng ở giữa là cùng một câu hỏi: ta phát triển như thế nào mà vẫn nhớ mình đến từ đâu?
Bởi vậy, sau hơn hai tháng, điều đáng tự hào nhất có lẽ không phải thêm một nền tảng bán sách. Không phải thêm một bài báo. Cũng không phải thêm một quốc gia. Mà là ở mỗi nơi Cụ Mén đi qua, một phần rất nhỏ của Việt Nam cũng được mang theo.
Mùi đất. Một bờ ruộng. Một dòng sông. Tiếng cười của làng. Một bữa cơm sau ngày lao động. Lòng tử tế. Và cách một con người bình thường sống một đời có ý nghĩa.
Khúc lãng du vẫn chưa kết thúc
Hơn hai tháng trước, Cụ Mén rời cánh đồng làng. Hôm nay, Cụ đã có mặt trên những hệ thống sách ở Australia, châu Á, châu Âu và các thị trường quốc tế.
Cụ đã đến một trường đại học Australia. Dạo chơi giữa mùa hoa Canberra. Gặp những người trẻ đang nghĩ về AI và tương lai. Dừng chân tại Thư viện Quốc gia Úc. Cất tiếng bằng tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Trung. Và xuất hiện trong những câu chuyện truyền thông từ Việt Nam tới Ấn Độ và xa hơn nữa.
Nhưng sau tất cả những hành trình ấy, Cụ vẫn là Cụ Mén. Một người nông dân Việt Nam.
Có lẽ đó mới là điều đẹp nhất: Cụ đã đi ra thế giới mà không để quê hương ở lại phía sau.
Một câu chuyện không cần nhổ rễ để đi thật xa. Đôi khi, chính vì rễ cắm thật sâu, nó mới có thể vươn tới những chân trời rộng lớn.
Cụ Mén đã đi một chặng đường dài. Nhưng khúc lãng du vẫn còn phía trước. Thế giới còn rộng. Con đường vẫn mở. Và đâu đó sau trang sách tiếp theo, Cụ Mén lại đang lên đường.
Dấu chân quốc tế qua những con số và nền tảng

Cụ đã đi ra thế giới mà không để quê hương ở lại phía sau.
Bình luận