“Bài ca năm tấn” được bắt nguồn cảm xúc từ mảnh đất… Hưng Yên

“Bài ca năm tấn” là một sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý và là bài hát được phổ biến rộng rãi trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Trong ca khúc không có câu chữ nào nhắc tới địa danh của tỉnh Thái Bình, nhưng nhiều người cứ lầm tưởng ông viết ngay trên mảnh đất Thái Bình, hoặc đi thực tế ở Thái Bình rồi về Hà Nội ngồi viết. Thưa không! Nguồn cảm xúc của “Bài ca năm tấn” ấy lại được ông thai nghén và cho ra đời ngay trên mảnh đất Hưng Yên.

Chả là từ năm 1961 đến năm 1967, ông sống và làm việc ở Hưng Yên. Tuy biên chế ở Ty Văn hoá, nhưng ông luôn luôn có mặt dưới các hợp tác xã để dạy hát cho các đội văn nghệ và tìm hiểu phong trào hợp tác xã nông nghiệp.

Năm ấy (1964-1965), ông xuống HTX Trai Trang (huyện Yên Mỹ) - nơi năng suất lúa đạt hơn 4 tấn/hécta - đứng vào hạng nhất của tỉnh Hưng Yên. Thời kỳ này Trung ương Đảng phát động sản lượng lúa các hợp tác xã toàn miền Bắc phấn đấu đạt 5 tấn/hécta. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý sáng tác Bài ca năm tấn phục vụ chủ trương đó. Trong bài hát có câu:

"Năm tấn thóc để góp phần đánh Mỹ

Ruộng đất Hưng Yên không muốn nghỉ lấy một ngày..."

Ông mang bài hát đến Ban tuyên huấn Tỉnh uỷ Hưng Yên duyệt để in phổ biến. Nghe xong, ông Tuấn Doanh (lúc đó là Trưởng Ban tuyên huấn) liền nói: "Nội dung bài hát thì hay, về đường lối thì không có vấn đề gì, nhưng nó lại không thật".

“Bài ca năm tấn” được bắt nguồn cảm xúc từ mảnh đất… Hưng Yên - 1

Ảnh minh họa

Nguyễn Văn Tý đang vui bỗng buồn hẳn, có vẻ lo lo... thì ông Tuấn Doanh nói tiếp: "Tỉnh Hưng Yên mình chưa đạt 5 tấn mà đồng chí viết đạt 5 tấn là họ cười cho. Chỉ có tỉnh Thái Bình đạt 5 tấn thôi". Lúc này Nguyễn Văn Tý mới hết lo, ông Khiêm tốn hỏi:

- Thưa anh! Bây giờ nên thế nào ạ? Bỏ bài hát này đi?

- Không, cậu chẳng cần phải bỏ cả bài đâu, chỉ thay hai chữ thôi: chữ "Hưng Yên" thành chữ "quê ta" thì được cả cho Thái Bình, được cả cho Hưng Yên, vì ở đâu mà chả quê ta! Lại vẫn được vần bằng.

Nguyễn Văn Tý mừng quá hát lại:

"Năm tấn thóc để góp phần đánh Mỹ

Ruộng đất quê ta không muốn nghỉ lấy một ngày"

Thật vậy, cho dù bài hát không có một ca từ nào chỉ cụ thể địa danh Hưng Yên hay Thái Bình, nhưng từ khi ra đời cho đến nay đã gần 40 năm, mọi người vẫn cho là bài hát này nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý viết ở Thái Bình, viết riêng cho Thái Bình. Cũng có phần đúng thôi, vì Thái Bình là tỉnh lúa, là quê hương năm tấn mà.

Nhờ sức truyền cảm của bài hát ấy, những người con từ quê hương ra đi chống mỹ cứu nước trong những năm tháng ấy, thêm yên tâm vững bước vì họ đã có một hậu phương vững mạnh.

Lê Hồng Thiện

Tin liên quan

Tin mới nhất

Văn học nghệ thuật Việt Nam trong mùa xuân của kỷ nguyên mới

Văn học nghệ thuật Việt Nam trong mùa xuân của kỷ nguyên mới

Trên nền tảng những thành tựu được bền bỉ vun đắp gần 80 năm qua, bước vào năm 2026 - thời điểm đất nước tiếp tục chuyển mình trong kỷ nguyên phát triển mới, văn học nghệ thuật Việt Nam đứng trước yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy sáng tạo, phát huy trách nhiệm xã hội và khẳng định vai trò trong đời sống tinh thần dân tộc. Nhân dịp đầu xuân, PGS.TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân –

Bóng đá Việt Nam năm 2026: Giữ vị thế khu vực, hướng mục tiêu châu Á

Bóng đá Việt Nam năm 2026: Giữ vị thế khu vực, hướng mục tiêu châu Á

Năm 2025 khép lại với dấu mốc đặc biệt khi các đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam giành tới bốn huy chương vàng ở nhiều đấu trường quan trọng, tạo nên một trong những giai đoạn thành công nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, bóng đá Việt Nam không chỉ đối diện kỳ vọng duy trì thành tích, mà còn đứng trước yêu cầu phải chứng minh năng lực thực sự trong bối cảnh cạn

Chiến thắng lịch sử của U23 Việt Nam và khoảnh khắc rất đặc biệt của Kim Sang Sik

Chiến thắng lịch sử của U23 Việt Nam và khoảnh khắc rất đặc biệt của Kim Sang Sik

Chiến thắng của U23 Việt Nam trước U23 Hàn Quốc trên loạt luân lưu tại vòng chung kết U23 châu Á không chỉ gây chấn động bởi kết quả, mà còn để lại một khoảnh khắc đặc biệt bên đường biên. Giữa lúc cả sân vận động vỡ òa, HLV Kim Sang Sik lại chọn cách cúi đầu, lặng lẽ bước đi, tạo nên hình ảnh khiến nhiều người phải suy ngẫm.

Hải Phòng: Rực rỡ đêm nghệ thuật ngoài trời chào đón năm mới 2026

Hải Phòng: Rực rỡ đêm nghệ thuật ngoài trời chào đón năm mới 2026

Mừng Đảng, mừng xuân Bính Ngọ 2026, mừng kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, Thành uỷ - Hội đồng Nhân dân - Uỷ ban Nhân dân - Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hải Phòng chỉ đạo các đơn vị tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Hải Phòng chào xuân Bính Ngọ - 2026”. Với truyền thống “Trung dũng - Quyết thắng” và niềm tự hào “Xứ Đông văn hiến - Đất Cả