Tại sao không nên mua máy tính Windows 10 cũ?

Thị trường laptop và máy tính để bàn cũ đang trở nên sôi động khi ngày càng có nhiều người dùng tìm kiếm thiết bị giá rẻ để học tập, làm việc tại nhà. Không khó để bắt gặp những chiếc máy chạy Windows 10 được rao bán với mức giá hấp dẫn trên các sàn thương mại điện tử hoặc cửa hàng máy cũ. Tuy nhiên, phía sau những mức giá “hời” đó lại tồn tại nhiều rủi ro mà người dùng phổ thông dễ bỏ qua, đặc biệt liên quan đến bảo mật và khả năng cập nhật phần mềm trong tương lai.

Windows 10 ngừng hỗ trợ và nguy cơ bảo mật tăng cao

Một trong những lý do lớn nhất khiến người dùng nên cân nhắc kỹ trước khi mua laptop hoặc PC chạy Windows 10 là việc hệ điều hành này đã dần bị Microsoft ngừng hỗ trợ chính thức. Việc không còn nhận các bản vá bảo mật định kỳ khiến máy tính dễ trở thành mục tiêu của mã độc hoặc tấn công mạng.

Ảnh minh họa.

Các bản cập nhật hệ điều hành không chỉ bổ sung tính năng mới mà còn vá những lỗ hổng có thể bị khai thác để đánh cắp dữ liệu cá nhân. Khi hệ thống không được cập nhật, nguy cơ bị truy cập trái phép vào email, tài khoản ngân hàng hay thông tin cá nhân sẽ tăng lên đáng kể. Đối với người dùng thường xuyên kết nối internet, đây là yếu tố cần được đặt lên hàng đầu thay vì chỉ nhìn vào mức giá rẻ.

Vì sao máy Windows 10 cũ vẫn được bán nhiều?

Nhiều người thắc mắc tại sao thị trường vẫn có nhiều laptop và desktop chạy Windows 10 dù đã có Windows 11. Trên thực tế, không phải máy nào cũng đủ điều kiện nâng cấp lên hệ điều hành mới. Những thiết bị sử dụng phần cứng cũ, đặc biệt là bộ vi xử lý đời thấp hoặc thiếu các tiêu chuẩn bảo mật mới thường không đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật của Windows 11.

Ảnh minh họa.

Điều này dẫn đến việc các máy không tương thích được đưa ra thị trường máy cũ với mức giá thấp. Với người mua thiếu kinh nghiệm, mức giá hấp dẫn có thể khiến họ bỏ qua yếu tố lâu dài như khả năng cập nhật phần mềm hay độ an toàn khi sử dụng.

Ngoài ra, một số máy vẫn có thể nâng cấp miễn phí lên Windows 11 nhưng người bán chưa thực hiện. Trong trường hợp này, người dùng cần kiểm tra kỹ cấu hình trước khi quyết định thay vì tin vào quảng cáo “máy còn tốt” hay “chạy mượt”.

Những yếu tố cần kiểm tra trước khi quyết định mua

Nếu ngân sách hạn chế, lựa chọn an toàn hơn là tìm một chiếc máy đã cài sẵn Windows 11 hoặc được xác nhận có thể nâng cấp. Thực tế, nhiều máy sản xuất khoảng 4–5 năm trở lại đây vẫn đủ điều kiện cài hệ điều hành mới và quá trình nâng cấp thường diễn ra khá nhanh.

Khi xem xét máy cũ, người dùng nên chú ý đến một số dấu hiệu cho thấy thiết bị khó tương thích với Windows 11. Ví dụ, máy sản xuất trước năm 2019, sử dụng vi xử lý quá cũ hoặc thiếu các tính năng bảo mật như Secure Boot, TPM hay chuẩn UEFI. Đây là những yếu tố quan trọng để hệ điều hành mới hoạt động ổn định.

Nếu có thể, hãy yêu cầu người bán cung cấp thông tin chi tiết về bo mạch chủ và bộ xử lý để kiểm tra khả năng nâng cấp. Việc đặt câu hỏi vì sao máy chưa được cập nhật lên Windows 11 cũng là cách giúp người mua đánh giá mức độ minh bạch của người bán. Trong trường hợp mua online, chính sách đổi trả rõ ràng là điều nên được ưu tiên.

Khi nào máy Windows 10 vẫn có thể chấp nhận được?

Không phải lúc nào máy chạy Windows 10 cũng hoàn toàn vô dụng. Trong một số trường hợp đặc biệt, nếu thiết bị được sử dụng hoàn toàn ngoại tuyến – tức không kết nối Wi-Fi, không truy cập internet hay tải ứng dụng, rủi ro về bảo mật sẽ giảm đáng kể. Những môi trường sử dụng chuyên biệt như máy tính phục vụ trình chiếu offline hoặc hệ thống điều khiển nội bộ có thể vẫn sử dụng hệ điều hành cũ.

Ảnh minh họa.

Tuy nhiên, với phần lớn người dùng phổ thông, máy tính gần như luôn cần kết nối mạng để cập nhật phần mềm, duyệt web hoặc làm việc trực tuyến. Điều này khiến Windows 10 trở thành lựa chọn kém an toàn hơn so với các thiết bị chạy hệ điều hành mới. Ngay cả các mẫu máy Windows 11 đã qua sử dụng cũng chỉ có mức giá nhỉnh hơn đôi chút nhưng lại mang lại thời gian hỗ trợ dài hơn.

Giá rẻ chưa chắc đã là lựa chọn tốt

Sự hấp dẫn của các mẫu laptop Windows 10 nằm ở chi phí thấp nhưng nếu xét về lâu dài, người dùng có thể phải đối mặt với nhiều bất tiện như thiếu cập nhật bảo mật, hiệu năng giảm dần và nguy cơ phải thay máy sớm hơn dự kiến. Với những ai đang cân nhắc mua máy cũ, việc đầu tư thêm một khoản nhỏ cho thiết bị tương thích Windows 11 thường là lựa chọn hợp lý hơn.

Khi công nghệ ngày càng thay đổi nhanh chóng, giá trị thực sự của một chiếc máy tính không chỉ nằm ở cấu hình hay mức giá ban đầu mà còn ở khả năng sử dụng ổn định, an toàn trong nhiều năm. Vì vậy, thay vì chạy theo các ưu đãi tưởng chừng hấp dẫn, người dùng nên ưu tiên những lựa chọn đảm bảo bảo mật và hỗ trợ lâu dài để tránh những rủi ro không đáng có.