Tắt sóng 2G tại Việt Nam: Không đơn giản là ngắt những trạm phát sóng

Mạng 2G đã hoàn thành sứ mệnh.

Mạng 2G hoàn tất sứ mệnh 33 năm lịch sử

Ngày 15/9 vừa qua, sóng 2G tại Việt Nam đã bắt đầu bị ngắt kết nối ở những nơi đủ điều kiện. Mạng 2G được thương mại hóa trên thế giới từ năm 1991 và xuất hiện tại Việt Nam năm 1993. Trong hơn ba thập kỷ, công nghệ này gắn với giai đoạn điện thoại di động từ một dịch vụ còn mới mẻ trở thành phương tiện liên lạc phổ biến.

Theo thời gian, nhu cầu của người dùng di động đã thay đổi rất xa so với thời kỳ của thoại và SMS. Video, mạng xã hội, thanh toán số, dịch vụ công trực tuyến cùng hàng loạt ứng dụng thời gian thực khiến lưu lượng dữ liệu ngày càng lớn.

Đó là lúc mạng 3G, 4G trở thành nền tảng kết nối phổ biến và 5G đang tiếp tục được mở rộng. Trong bối cảnh ấy, duy trì một lớp mạng cũ không còn là cách sử dụng hiệu quả tài nguyên tần số. Việc dừng 2G cho phép các băng tần vốn dành cho GSM, trong đó có 900MHz và 1.800MHz được quy hoạch sử dụng cho các hệ thống thông tin di động hiện đại hơn.

Tuy nhiên, với các nhà mạng, tắt một hệ thống đã tồn tại hàng chục năm không đơn giản là ngắt những trạm phát sóng cuối cùng. 2G có lợi thế về vùng phủ rộng, trong khi một bộ phận khách hàng vẫn sử dụng thiết bị thế hệ cũ. Vì vậy, mạng thay thế phải đủ rộng và người dùng phải được chuyển đổi trước khi công nghệ cũ dừng hoạt động.

Người dùng cần kiểm tra điện thoại có hỗ trợ VoLTE không và tính năng này đã được kích hoạt hay chưa.

Mạng 4G đã phủ sóng rộng hơn cả 2G

Trong thông báo mới đây, nhà mạng VNPT cho biết, quá trình chuẩn bị đã đã được họ bắt đầu từ năm 2021. Nhà mạng này từng bước nâng cấp, mở rộng và tối ưu mạng 4G, tập trung vào những nơi vùng phủ 4G còn hạn chế so với 2G, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo.

Đến nay, vùng phủ 4G/5G của VNPT đạt trên 99% dân số, tốt hơn cả vùng phủ của 2G. Bên cạnh việc mở rộng vùng phủ 4G/5G, VNPT cũng chuyển đổi thuê bao, thiết bị và tắt dần 2G tại những khu vực đã đủ điều kiện để từng bước hoàn thành tắt sóng 2G theo lộ trình.

Với những người đã sử dụng smartphone hỗ trợ 4G/5G, quá trình chuyển đổi gần như không cảm nhận được. Nhưng với người cao tuổi, người có thu nhập thấp hoặc những khách hàng vẫn quen sử dụng điện thoại chỉ hỗ trợ 2G, việc dừng công nghệ cũ có thể tác động trực tiếp đến khả năng liên lạc.

Quá trình chuyển đổi vì vậy được thực hiện theo từng chặng. VNPT hoàn thành chuyển đổi các thuê bao điện thoại 2G trước ngày 15/10/2024. Với M2M/IoT, những kết nối máy với máy vẫn sử dụng nền tảng 2G, lộ trình kéo dài thêm và hoàn thành trước ngày 15/9/2026. Đến nay, các thuê bao 2G của VNPT đã được chuyển đổi lên những công nghệ cao hơn.

Theo nhà mạng này, với một cuộc chuyển đổi công nghệ, người dùng có thể không quan tâm nhiều đến việc tài nguyên tần số được tổ chức lại ra sao hay một lớp mạng nào đã ngừng hoạt động. Điều họ cảm nhận rõ nhất vẫn là chiếc điện thoại có tiếp tục gọi được, kết nối có ổn định và những dịch vụ quen thuộc có bị gián đoạn hay không.

Còn với nhà mạng Viettel, họ cho biết, đối tượng bị ảnh hưởng bởi việc tắt sóng 2G có thể không chỉ là người đang sử dụng điện thoại 2G. Một số smartphone dù hiển thị 4G và truy cập Internet bình thường nhưng khi thực hiện hoặc nhận cuộc gọi vẫn chuyển xuống mạng 2G để duy trì kết nối thoại. Quá trình này diễn ra tự động nên phần lớn người dùng không nhận biết.

Theo giải thích của Viettel, khi sóng 2G không còn, những điện thoại này cần thực hiện cuộc gọi trực tiếp trên mạng 4G thông qua công nghệ VoLTE (Voice over LTE). Nếu thiết bị không hỗ trợ, chưa bật VoLTE hoặc thuê bao chưa được kích hoạt dịch vụ, người dùng có thể vẫn truy cập Internet bằng 4G nhưng gặp gián đoạn khi thực hiện hoặc nhận cuộc gọi.

"Nhóm người dùng cần lưu ý hơn là những người đang sử dụng điện thoại đời cũ, máy xách tay hoặc thiết bị không được phân phối chính thức tại Việt Nam. Với các thiết bị này, người dùng nên chủ động kiểm tra khả năng gọi trên mạng 4G trước khi sóng 2G được tắt", đại diện Viettel khuyến cáo.

Trên nhiều thiết bị, người dùng có thể vào Cài đặt > Mạng di động hoặc SIM và Mạng di động, sau đó tìm các tùy chọn như VoLTE, Cuộc gọi VoLTE, Gọi 4G hoặc Thoại và Dữ liệu 4G. Tên và vị trí của tính năng có thể khác nhau tùy hãng và phiên bản phần mềm.