Giữ khoảng cách trên cao tốc: "Vùng đệm an toàn cho tài xế"

Việc CSGT tăng cường xử lý lỗi không giữ khoảng cách an toàn trên các tuyến cao tốc từ ngày 27/8 được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh lưu lượng phương tiện ngày càng tăng, trong khi chỉ một tình huống phanh gấp cũng có thể dẫn tới tai nạn liên hoàn.

Theo các chuyên gia giao thông, khác với đường đô thị, phương tiện trên cao tốc thường di chuyển ở tốc độ cao và không có nhiều không gian để tránh né khi xảy ra sự cố. Vì vậy, khoảng cách giữa các xe không chỉ là yêu cầu mang tính quy định mà còn đóng vai trò như một "vùng đệm an toàn", giúp tài xế có thêm thời gian phản ứng.

Bảng nhắc khoảng cách thường được đặt trên các tuyến cao tốc.

Một chuyên gia trong lĩnh vực an toàn giao thông nhận định, ở tốc độ 100-120 km/h, xe có thể di chuyển hàng chục mét chỉ trong vài giây. Nếu tài xế bám quá sát xe phía trước, khoảng thời gian để nhận biết, đạp phanh và đưa phương tiện về trạng thái an toàn sẽ rất ngắn. Do đó, việc quy định khoảng cách tối thiểu 100 m ở tốc độ trên 100 đến 120 km/h là cơ sở quan trọng để hạn chế nguy cơ va chạm.

Không nên hiểu khoảng cách tối thiểu là khoảng cách "đủ dùng"

Theo góc nhìn chuyên gia, một trong những vấn đề đáng lưu ý là tâm lý của một bộ phận tài xế chỉ duy trì đúng khoảng cách tối thiểu để tránh bị xử phạt. Các chuyên gia cho rằng khoảng cách được quy định nên được xem là ngưỡng an toàn tối thiểu, thay vì mục tiêu mà người lái phải cố giữ trong mọi điều kiện.

Khi trời mưa, đường trơn, ban đêm hoặc tầm nhìn hạn chế, quãng đường phanh có thể tăng lên đáng kể. Trong những trường hợp này, tài xế cần chủ động tạo khoảng cách lớn hơn so với mức tối thiểu để có thêm thời gian xử lý.

Đặc biệt, với những phương tiện có tải trọng lớn, quãng đường cần thiết để giảm tốc và dừng xe thường dài hơn ô tô con. Việc duy trì khoảng cách hợp lý vì thế càng có ý nghĩa khi xe tải, xe khách và ô tô con cùng lưu thông trên một tuyến cao tốc.

Xử phạt cần đi cùng tuyên truyền

Xe không giữ khoảng cách trên cao tốc. Ảnh chụp màn hình

Một số ý kiến chuyên gia cũng cho rằng việc tăng cường xử phạt sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn nếu đi kèm tuyên truyền để tài xế hiểu rõ nguyên nhân của quy định. Thay vì chỉ nhìn nhận đây là một lỗi giao thông có mức phạt cao, người điều khiển phương tiện cần hiểu rằng giữ khoảng cách là một trong những kỹ năng cơ bản khi lái xe trên cao tốc.

Bên cạnh đó, việc sử dụng camera và các thiết bị giám sát để ghi nhận hành vi vi phạm được kỳ vọng giúp hoạt động xử lý minh bạch và nhất quán hơn. Điều này cũng góp phần hạn chế tình trạng tài xế chỉ tuân thủ khi nhìn thấy lực lượng chức năng.

Ý thức tài xế vẫn là yếu tố quyết định

Theo các chuyên gia, quy định dù chặt chẽ đến đâu cũng khó phát huy hiệu quả nếu người lái vẫn có thói quen bám đuôi, liên tục chuyển làn hoặc tăng tốc để vượt khi khoảng cách giữa các xe không đủ an toàn.

Trên thực tế, giữ khoảng cách không đồng nghĩa với việc phải chạy chậm. Người lái hoàn toàn có thể duy trì tốc độ cho phép nhưng cần đảm bảo khoảng trống đủ để xử lý khi xe phía trước phanh đột ngột.

Việc CSGT siết xử phạt từ ngày 27/8 vì vậy được nhìn nhận không chỉ nhằm tăng mức độ răn đe mà còn hướng tới thay đổi thói quen lái xe trên cao tốc. Khi khoảng cách an toàn trở thành một phần trong văn hóa lái xe, nguy cơ tai nạn liên hoàn sẽ được hạn chế và việc di chuyển trên các tuyến cao tốc cũng an toàn hơn.

Tài xế lâu năm mách cách ước lượng khoảng cách an toàn khi chạy cao tốc

Việc CSGT bắt đầu xử phạt lỗi không giữ khoảng cách an toàn trên các tuyến Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - Quốc lộ 45 - Nghi Sơn từ ngày 27/8 khiến nhiều tài xế quan tâm đến một vấn đề thực tế: làm thế nào để ước lượng khoảng cách 35, 55, 70 hay 100 m khi đang chạy xe?

Theo quy định hiện hành, trong điều kiện đường khô ráo, thời tiết bình thường, xe chạy ở tốc độ 60 km/h phải giữ khoảng cách tối thiểu 35 m; trên 60-80 km/h là 55 m; trên 80-100 km/h là 70 m và trên 100-120 km/h là 100 m. Khi trời mưa, có sương mù, đường trơn trượt hoặc tầm nhìn hạn chế, tài xế phải chủ động tăng khoảng cách.

Theo kinh nghiệm của nhiều tài xế thường xuyên chạy đường dài, người lái không thể liên tục ước lượng chính xác 55 hay 70 m bằng mắt. Cách thực tế hơn là chuyển khoảng cách thành thời gian. Chẳng hạn, khi xe đang chạy 100 km/h, phương tiện di chuyển khoảng 28 m mỗi giây. Như vậy, khoảng cách 100 m tương đương khoảng 3,6 giây di chuyển. CSGT cũng sử dụng cách tính này để minh họa mức độ nguy hiểm khi xe chạy tốc độ cao.

Tài xế có thể chọn một vật cố định phía trước như biển báo, cột mốc hoặc một điểm dễ nhận biết trên đường. Khi xe phía trước đi qua điểm đó, bắt đầu đếm "một nghìn một, một nghìn hai, một nghìn ba...". Nếu xe của mình đến điểm đó trước khi đủ thời gian cần thiết, khoảng cách đang quá ngắn. Đây được xem là cách dễ áp dụng hơn so với việc cố đoán chính xác số mét bằng mắt.

Tài xế lâu năm thường giữ khoảng cách "dư" thay vì vừa đủ

Giữ khoảng cách với xe trước để tránh tai nạn. 

Một tài xế có nhiều năm chạy đường dài chia sẻ rằng kinh nghiệm quan trọng nhất không phải là cố giữ đúng con số tối thiểu, mà là luôn để lại một khoảng dự phòng. Ở tốc độ 80-100 km/h, nếu phía trước là xe tải hoặc xe khách lớn, người lái thường nên chủ động giữ khoảng cách rộng hơn.

Những phương tiện này có thể che khuất tầm nhìn, khiến tài xế khó phát hiện sớm một tình huống phanh gấp ở phía trước. Đặc biệt, khi xe phía trước liên tục phanh - tăng tốc, tài xế không nên chạy sát theo để "bám đoàn". Việc duy trì khoảng trống sẽ giúp giảm số lần phải phanh gấp và hạn chế nguy cơ va chạm dây chuyền.