Điểm nghẽn trong việc quảng bá, phát hành phim có sử dụng ngân sách nhà nước

Đây là nhận định của bà Lý Phương Dung, Phó Cục trưởng Cục Điện ảnh trong Hội nghị giao ban đánh giá tình hình văn học, nghệ thuật và hoạt động của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, các Hội Văn học nghệ thuật chuyên ngành Trung ương Qúy I năm 2024 chiều 5/4.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã dành thời gian thảo luận những vấn đề bất cập trong sản xuất và phổ biến phim sử dụng ngân sách nhà nước.

Trong 3 tháng đầu năm 2024, lĩnh vực điện ảnh được khán giả và nhân dân cả nước đặc biệt quan tâm với các bộ phim nổi lên trở thành “hiện tượng” như bộ phim điện ảnh tư nhân “Mai” và bộ phim sử dụng ngân sách nhà nước là “Đào, phở và piano”.

Tuy nhiên, việc phát hành, phổ biến phim sử dụng ngân sách nhà nước lại gặp nhiều khó khăn, bất cập. Dù có hệ thống pháp luật tương đối đầy đủ, song Luật Điện ảnh lại chưa quy định cụ thể đối với việc phát hành, phổ biến phim sử dụng ngân sách nhà nước hay phim nhập, phim sản xuất bằng nguồn xã hội hóa kết hợp ngân sách nhà nước.

Các nhà sản xuất tư nhân đã đầu tư nhiều tỷ đồng cho phát hành, trong khi đó, đơn giá đặt hàng của nhà nước chỉ chi nhiều nhất 100 triệu đồng cho việc quảng bá và tổ chức 1 buổi ra mắt phim.

Như vậy, hoàn toàn không có chi phí cho việc phát hành phim. Bà Lý Phương Dung cho biết: Kinh phí dành riêng cho công tác quảng bá, phát hành phim chưa được quy định.

Bà Lý Phương Dung, Phó Cục trưởng Cục Điện ảnh cho rằng cần tiếp tục xây dựng chính sách đối với việc sản xuất, phổ biến phim có sử dụng ngân sách nhà nước.

Thực tế cho thấy, trước đây (trước 2011) việc phát hành, phổ biến phim do Nhà nước đặt hàng, tài trợ do Công ty Xuất nhập khẩu và phát hành phim Việt Nam thực hiện (Do Bộ VHTTDL Quyết định thành lập năm 1993, trước đây tên gọi là Quốc doanh Phát hành phim Trung ương).

Tuy nhiên Đơn vị này đã thực hiện Cổ phần hóa tháng 4/2011 và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, không thuộc quyền quản lý của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch về việc phát hành, phổ biến phim sử dụng ngân sách nhà nước.

Một số bộ phim sử dụng ngân sách nhà nước.

Đại diện Cục Điện ảnh đề nghị, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo các cơ quan tham mưu, quản lý tiếp tục nghiên cứu xây dựng các chính sách, cơ chế để tạo hành lang pháp lý chắc chắn, không chồng chéo, hoặc mâu thuẫn với các quy định đã được ban hành; rà soát các quy định có liên quan để điều chỉnh hoặc phối hợp với các Bộ, ngành khác kiến nghị điều chỉnh để đảm bảo hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thống nhất về quan điểm, chủ trương và thuận lợi khi áp dụng.

Trong đó cần bổ sung một số quy định để có cơ sở thực hiện nhiệm vụ như: Kết hợp sản xuất phim từ nguồn ngân sách nhà nước và nguồn xã hội hóa; Phát hành, phổ biến phim nói chung, trong đó chú trọng phát hành, phổ biến phim có sử dụng ngân sách nhà nước (bao gồm cả sản xuất phim kết hợp nguồn xã hội hóa và nguồn ngân sách nhà nước); Quy định nguồn ngân sách cấp cho công tác quảng bá, phát hành, phổ biến phim có sử dụng ngân sách nhà nước.

PGS. TS Đỗ Lệnh Hùng Tú, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam đưa ra quan điểm về việc phổ biến phim có sử dụng ngân sách nhà nước.

PGS. TS Đỗ Lệnh Hùng Tú, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam đồng thuận với các đề nghị của Cục Điện ảnh, ông chia sẻ thêm, trong Luật Điện ảnh có nói đến xã hội hóa nhưng từ khi Luật Điện ảnh (sửa đổi) bắt đầu có hiệu lực thì không đề cập đến vấn đề này, vì vậy đã tạo ra điểm nghẽn.

Theo ông, các phim được nhà nước đầu tư thường là những phim thực hiện nhiệm vụ chính trị kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước, đa số các bộ phim đó không hướng đến tiêu chí giải trí mà hướng đến việc tuyên truyền và thực hiện các nhiệm vụ. Đó là những phim kén khách nhưng có nội dung tốt, để sản xuất phải qua rất nhiều khâu từ kiểm duyệt, thẩm định kịch bản cho đến chiếu phim.

Ngoài cơ sở chiếu bóng của Viện Phim Việt Nam, Trung tâm Chiếu phim Quốc gia thì đa phần các rạp phim đều do tư nhân hoặc pháp nhân có vốn nước ngoài quản lý và họ hoạt động theo Luật Doanh nghiệp.

Khi phim của nhà nước đến với những rạp chiếu phim này, nếu không có chi phí thuê rạp, điện nước, phục vụ,… thì các rạp có thể không nhận chiếu phim, đây chính là điểm nghẽn lớn mà phim sử dụng ngân sách nhà nước gặp phải, PGS. TS Đỗ Lệnh Hùng Tú cho hay.

Nhưng theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông, ở bộ phim “Đào, phở và piano” đã có sự khác biệt, đến nay phim đã được nhiều nhà phát hành, cụm rạp và Trung tâm Văn hóa Điện ảnh phổ biến trên phạm vi toàn quốc. Họ cũng đồng ý phát hành phim tại rạp của họ và hoàn toàn bộ doanh thu tiền vé về ngân sách nhà nước.

“Đào, phở và piano” thu 20,8 tỉ đồng, theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông bộ phim hòa vốn.

Tuy nhiên, trung bình từ năm 2020 đến nay, mỗi năm Nhà nước đặt hàng 2 đến 3 phim truyện, 30 phim tài liệu, khoa học và gần 20 phim hoạt hình để phục vụ nhiệm vụ chính trị kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước từ nguồn ngân sách của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch.

Các bộ phim này vẫn rất cần giải quyết điểm nghẽn khi đầu tư, mà theo PGS. TS Đỗ Lệnh Hùng Tú, nếu không có sự đầu tư cho quảng bá, phát hành phim thì không có sự đồng bộ, tác phẩm điện ảnh khó có thể đến với công chúng.

Huyền Thương

"Đào, Phở và Piano" sẽ được chiếu trong Tuần phim Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ tại tỉnh Điện Biên

Từ ngày 24 đến ngày 30/4/2024 tại Thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên sẽ diễn ra Tuần phim Kỷ niệm 70 năm Chiến...