Đừng để giãn tĩnh mạch thừng tinh âm thầm lấy đi cơ hội làm cha

Không đau, không yếu sinh lý, người đàn ông 32 tuổi vẫn hiếm muộn

Lấy nhau gần 4 năm nhưng chưa có tin vui, anh T. (32 tuổi, Hà Nội) luôn cho rằng nguyên nhân đến từ vợ bởi bản thân vẫn khỏe mạnh, không đau đớn, không gặp vấn đề về khả năng cương hay xuất tinh.

Chỉ đến khi hôn nhân trên bờ vực tan vỡ, hai vợ chồng mới quyết định cùng đến Trung tâm IVF Hồng Ngọc Yên Ninh thăm khám. Kết quả tinh dịch đồ của anh T. cho thấy chất lượng tinh trùng suy giảm đáng kể. Sau khi thăm khám lâm sàng và siêu âm Doppler tinh hoàn xác định anh mắc giãn tĩnh mạch thừng tinh độ 3.

Theo Bác sĩ Lại Hợp Hùng - công tác tại Nam khoa IVF Hồng Ngọc Yên Ninh, đây là tình huống không hiếm gặp: "Có tới 15-20% nam giới mắc giãn tĩnh mạch thừng tinh và tỷ lệ này lên tới khoảng 40% ở nhóm nam giới khám hiếm muộn. Hầu hết nam giới ở giai đoạn đầu của bệnh đều không cảm thấy bất kỳ triệu chứng đau đớn hay khó chịu nào. Vì không ảnh hưởng đến phong độ giường chiếu, nam giới vẫn sinh hoạt tình dục và xuất tinh hoàn toàn bình thường, nên bệnh chỉ được phát hiện khi đi khám sức khỏe tổng quát hoặc khám hiếm muộn."

Tại Nam khoa IVF Hồng Ngọc Yên Ninh, nhiều nam giới khám hiếm muộn mới phát hiện bị giãn tĩnh mạch tinh

Bệnh âm thầm nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tinh trùng

Giãn tĩnh mạch thừng tinh là tình trạng các tĩnh mạch dẫn máu từ tinh hoàn về tim bị giãn bất thường do hệ thống van tĩnh mạch suy yếu. Các tĩnh mạch dần phình to và ngoằn ngoèo như búi giun phía trên tinh hoàn.

Theo Bác sĩ Lại Hợp Hùng, sự ứ đọng máu kéo dài làm tăng nhiệt độ tinh hoàn, giảm lượng oxy và gây stress oxy hóa, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh tinh. Nam giới có thể bị giảm số lượng tinh trùng, tinh trùng giảm khả năng di động, tăng tỷ lệ tinh trùng dị dạng và thậm chí tổn thương DNA tinh trùng gây khó thụ thai tự nhiên.

Ngoài tác động đến khả năng sinh sản, giãn tĩnh mạch thừng tinh còn làm suy giảm hormone testosterone, khiến phái mạnh trở nên giảm ham muốn tình dục, hay mệt mỏi, tâm trạng thất thường, dễ cáu gắt, thậm chí có thể bị trầm cảm.

Giãn tĩnh mạch thừng tinh được chẩn đoán như thế nào?

Để chẩn đoán chính xác tình trạng giãn tĩnh mạch thừng tinh, các bác sĩ tại Nam khoa IVF Hồng Ngọc Yên Ninh luôn kết hợp chặt chẽ giữa việc thăm khám lâm sàng trực tiếp và siêu âm Doppler tinh hoàn.

Về mặt lâm sàng, bệnh được chia thành bốn cấp độ từ nhẹ đến nặng. Ở độ 0, người bệnh gần như không có triệu chứng, bác sĩ cũng không thể sờ hay quan sát thấy tĩnh mạch giãn, việc phát hiện chủ yếu nhờ siêu âm. Sang độ 1, búi tĩnh mạch chỉ được sờ thấy khi người bệnh thực hiện nghiệm pháp Valsalva (hít sâu, nín thở và rặn mạnh). Đến độ 2, bác sĩ có thể sờ thấy búi tĩnh mạch khi người bệnh đứng thẳng mà không cần rặn. Ở độ 3, các tĩnh mạch giãn nổi ngoằn ngoèo dưới da bìu như búi giun và có thể quan sát bằng mắt thường.

Bên cạnh thăm khám, siêu âm Doppler sẽ giúp đánh giá chính xác cấu trúc hình thái và huyết động học của dòng máu. Bình thường, đường kính tĩnh mạch thừng tinh dưới 2mm. Nếu kết quả ghi nhận đường kính lớn hơn 2.5mm hoặc 3mm, đi kèm hình ảnh dòng trào ngược rõ rệt khi làm nghiệm pháp Valsalva, người bệnh sẽ được chẩn đoán là giãn tĩnh mạch thừng tinh.

Siêu âm Doppler tinh hoàn giúp đánh giá độ giãn của tĩnh mạch thừng tinh

Không phải ai cũng cần phẫu thuật

Tại Nam khoa IVF Hồng Ngọc Yên Ninh, việc điều trị phụ thuộc vào mức độ bệnh và mong muốn sinh con của từng cá nhân.

Đối với những trường hợp bệnh ở độ 1, phương pháp tối ưu là theo dõi, điều trị nội khoa kết hợp với việc thay đổi lối sống hằng ngày như hạn chế đứng lâu, ngồi nhiều và tránh mặc quần lót quá chật. Khi bệnh đã tiến triển nặng hơn, có thể sờ thấy búi tĩnh mạch giãn khi khám lâm sàng, kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ của người chồng bất thường, đồng thời hai vợ chồng đang có mong con và tìm kiếm điều trị hiếm muộn thì các bác sĩ sẽ cân nhắc can thiệp ngoại khoa.

Bác sĩ Lại Hợp Hùng cho biết: "Chúng tôi đã lựa chọn phương pháp vi phẫu thắt tĩnh mạch giãn cho anh T.. Đây là phương pháp hiện đại sử dụng kính hiển vi phẫu thuật để phóng đại các mạch máu, giúp thắt chính xác các tĩnh mạch bị giãn nhưng vẫn bảo tồn động mạch và hệ bạch mạch nuôi tinh hoàn, đồng thời giúp giảm nguy cơ tái phát và biến chứng sau mổ."

Sau điều trị tại Nam khoa IVF Hồng Ngọc Yên Ninh, chất lượng tinh trùng của anh T. cải thiện rõ rệt qua các lần tái khám và hiện tại, hai vợ chồng anh đang tiếp tục theo dõi để chuẩn bị mang thai tự nhiên.

Vi phẫu thắt tĩnh mạch giãn giúp bảo vệ tối đa chức năng tinh hoàn

Chủ động khám sớm để bảo vệ thiên chức làm cha

Ở giai đoạn đầu, đa số người bệnh không có triệu chứng rõ rệt. Một số trường hợp chỉ cảm thấy đau tức âm ỉ vùng bìu khi đứng lâu, ngồi nhiều hoặc vận động mạnh; cơn đau giảm khi nằm nghỉ.

Các bác sĩ Nam khoa khuyến cáo, nam giới không nên đợi đến khi hiếm muộn mới đi khám. Nếu có biểu hiện đau tức vùng bìu, sờ thấy búi tĩnh mạch bất thường nổi ngoằn ngoèo phía trên tinh hoàn hoặc hai vợ chồng đã quan hệ đều đặn trên một năm mà chưa có thai (6 tháng nếu người vợ trên 35 tuổi), người chồng nên khám nam khoa càng sớm càng tốt. Việc phát hiện sớm sẽ giúp tăng cơ hội bảo tồn chức năng tinh hoàn và khả năng sinh sản.