Sau nhiều năm chờ đợi, Việt Nam đã chính thức có vắc xin phòng tay chân miệng, tiêm tại VNVC

Ngay giữa thời điểm dịch tay chân miệng gia tăng với hàng loạt ca biến chứng nặng, "vũ khí" được ngành nhi khoa ngóng đợi suốt nhiều thập kỷ qua đã chính thức có mặt tại Việt Nam. Vắc xin giúp phòng ngừa chủng EV71, tác nhân liên quan đến phần lớn các ca bệnh nặng và tử vong do tay chân miệng. Vắc xin đã được nghiên cứu rộng rãi tại Việt Nam và nhiều quốc gia, dữ liệu chứng minh hiệu quả phòng bệnh tốt với các chủng virus tay chân miệng phổ biến, đặc biệt là chủng nguy hiểm EV71.

Sáng 25/9/2026, Hệ thống Tiêm chủng VNVC chính thức ra mắt và triển khai tiêm vắc xin phòng tay chân miệng tại gần 300 trung tâm trên toàn quốc. Ảnh: Nhân Lê

BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết tay chân miệng do nhiều chủng virus khác nhau gây ra. Hàng chục năm qua, các nhà khoa học đã dày công nghiên cứu nhưng chưa thành công do hiệu quả phòng chống virus chưa cao, đặc biệt là chủng EV71. Do đó, khi chứng minh được hiệu quả bảo vệ vượt trội trên EV71, vắc xin được coi như “vũ khí” hiệu quả bậc nhất để bảo vệ trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.

Vắc xin phòng tay chân miệng được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, với lịch tiêm từ 2 - 3 mũi tùy theo độ tuổi bắt đầu tiêm. Đặc biệt, vắc xin được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam, chứng minh khả năng bảo vệ tốt trước EV71 - tác nhân liên quan phần lớn ca bệnh nặng, tử vong của căn bệnh nguy hiểm chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Theo dữ liệu được công bố, vắc xin đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, không ghi nhận trường hợp mắc EV71 trong nhóm được tiêm và đồng thời tạo đáp ứng miễn dịch cao trước nhiều kiểu gen phụ thuộc nhóm EV71.

VNVC ghi nhận hàng chục nghìn lượt đăng ký và đến trực tiếp các trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc để tiêm vắc xin tay chân miệng. Ảnh: Mộc Thảo

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, người có hàng chục năm gắn bó với công tác điều trị các ca tay chân miệng nặng tại Việt Nam vui mừng sau khi chứng kiến em bé đầu tiên tại Việt Nam được tiêm vắc xin phòng EV71 tại VNVC. Ảnh: Nhân Lê

Là chuyên gia đầu ngành về bệnh truyền nhiễm trẻ em, người từng tham gia biên soạn phác đồ điều trị tay chân miệng cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, cho biết vắc xin EV71 là giải pháp được giới nhi khoa mong đợi nhiều năm, sau nhiều đợt dịch khiến trẻ nhập viện, chuyển nặng và gặp biến chứng nguy hiểm.

“Nhiều năm qua, rất nhiều phụ huynh hỏi tôi khi nào mới có vắc xin tay chân miệng. Mỗi mùa bệnh, phụ huynh lo, bác sĩ cũng áp lực vì có những trẻ ban đầu vẫn tỉnh táo nhưng chỉ vài giờ sau đã chuyển nặng, cần nhiều nhân lực, thuốc men và thiết bị hồi sức. Khi dịch lớn, số trẻ nhập viện tăng nhanh càng gây áp lực lên hệ thống điều trị. Vì vậy, khi Việt Nam có vắc xin phòng EV71 cho trẻ, tôi rất mừng”, bác sĩ Khanh chia sẻ.

Chị Trần Thị Nga, phường Bình Đông, TPHCM đưa con gái là bé Nguyễn Trần Thiên Ý, 6 tháng tuổi đến VNVC Quận 8 tiêm vắc xin phòng tay chân miệng. Ảnh: Trung Thái

TS.BS Nguyễn An Nghĩa, Phó Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM), cho biết trẻ mắc tay chân miệng có thể chuyển từ nhẹ sang nguy kịch chỉ trong 6 - 8 giờ. EV71 là tác nhân gây bệnh nặng nhất so với các chủng virus khác bởi đặc tính có thể gây tổn thương hệ thần kinh trung ương. Trong khi đó, một số trẻ ít biểu hiện ngoài da, niêm mạc nên dễ nhầm với bệnh thông thường. “Có trẻ buổi sáng vẫn chơi bình thường nhưng vài giờ sau đã xuất hiện biến chứng thần kinh, tim mạch, phù phổi, thậm chí suy đa cơ quan; trẻ qua nguy kịch vẫn có thể để lại di chứng như yếu liệt, co giật, chậm phát triển…”, bác sĩ An Nghĩa cho biết.

Trẻ mắc tay chân miệng nặng điều trị tại phòng hồi sức tích cực Bệnh viện Nhi đồng 1, TP HCM. ẢNH: Bình An

Ông Fabrice Baschiera, Tổng Giám đốc điều hành Substipharm Biologics, bày tỏ vui mừng khi đơn vị được đồng hành cùng Hệ thống Tiêm chủng VNVC mang vắc xin tay chân miệng về, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á triển khai vắc xin quan trọng này. Với những dữ liệu tích cực về hiệu quả bảo vệ sức khỏe trẻ em tại các quốc gia đã triển khai vắc xin phòng EV71, Substipharm kỳ vọng sẽ cùng VNVC mở rộng cơ hội tiếp cận vắc xin, góp phần bảo vệ hàng triệu trẻ em trước nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng do EV71.

Để vắc xin sớm đến với trẻ em Việt Nam, BS.CKI Bạch Thị Chính cho biết VNVC đã làm việc từ vài năm trước với Substipharm Biologics (Thuỵ Sĩ) để “giành quyền” đưa vắc xin này sớm về Việt Nam. VNVC cũng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cung ứng, bảo quản vắc xin, đào tạo chuyên môn và nhanh chóng phân phối tới gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc để kịp thời triển khai tiêm chủng, bảo vệ trẻ em trước mùa cao điểm của căn bệnh này.

“Chúng tôi mong các gia đình có con nhỏ sẽ nhanh chóng ưu tiên đưa trẻ đến tiêm vắc xin tay chân miệng để chúng ta sẽ không còn phải hồi hộp chứng kiến những đợt bùng phát dịch hoặc đỉnh dịch rất khốc liệt như những năm trước đây”, bác sĩ Chính nhấn mạnh.