Viêm mũi dị ứng là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách kiểm soát triệu chứng hiệu quả

1. Viêm mũi dị ứng là gì ?

Viêm mũi dị ứng là tình trạng niêm mạc mũi bị kích ứng khi phản ứng quá mức với các tác nhân trong không khí (bụi, phấn hoa, lông thú...). Khi mắc bệnh, người bệnh thường xuất hiện 3 biểu hiện đặc trưng nhất là: hắt hơi, ngứa mũi và chảy nước mũi.

Viêm mũi dị ứng có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, trong đó trẻ em và thanh thiếu niên là đối tượng hay gặp nhất. Mặc dù không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, bệnh gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hàng ngày (mệt mỏi, khó ngủ, giảm tập trung). Đáng chú ý, nếu bỏ qua việc điều trị, viêm mũi dị ứng có thể làm nặng thêm bệnh hen phế quản do không được kiểm soát tốt.

2. Triệu chứng của viêm mũi dị ứng

Triệu chứng của viêm mũi dị ứng có thể khác nhau ở từng người, nhưng thường bao gồm các biểu hiện sau:

- Hắt hơi nhiều lần, đặc biệt vào buổi sáng hoặc sau khi tiếp xúc với dị nguyên như bụi nhà, lông thú cưng, phấn hoa,....

- Ngứa mũi, có thể kèm ngứa mắt hoặc ngứa họng.

- Chảy nước mũi trong, kéo dài.

- Nghẹt mũi, gây khó thở bằng mũi, đôi khi kèm cảm giác nặng vùng mặt hoặc đau đầu. Đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc ngứa mắt, thường gặp ở viêm mũi dị ứng theo mùa.

- Giảm khả năng ngửi mùi, đôi khi ảnh hưởng đến vị giác.

- Mệt mỏi, khó tập trung, rối loạn giấc ngủ hoặc ngủ ngáy do nghẹt mũi kéo dài.

- Ở người bị viêm mũi dị ứng quanh năm, triệu chứng nghẹt mũi thường kéo dài và dễ tái phát. Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh có thể làm tăng nguy cơ viêm xoang hoặc viêm tai giữa, đặc biệt ở trẻ em.

Một số triệu chứng thường gặp của viêm mũi dị ứng

3. Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng chủ yếu do phản ứng của cơ thể khi gặp dị nguyên. Viêm mũi dị ứng có thể xảy ra theo mùa hoặc quanh năm.

Một số dị nguyên có thể gây viêm mũi dị ứng như:

- Mạt bụi nhà và bụi nhà

- Phấn hoa

- Lông hoặc vảy da của các loài vật nuôi

- Các loại nấm mốc

- Khói thuốc lá và các chất kích thích trong không khí

Ngoài ra, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh hoặc khiến triệu chứng nặng hơn, bao gồm:

- Ô nhiễm không khí hoặc thay đổi thời tiết

- Tiền sử bản thân hoặc gia đình mắc các bệnh dị ứng như: viêm mũi dị ứng, hen suyễn (hen phế quản), hoặc mày đay

- Một số bất thường cấu trúc mũi (như lệch vách ngăn mũi), có thể làm triệu chứng kéo dài hoặc khó kiểm soát hơn

- Một số nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng gồm mạt bụi nhà, phấn hoa, lông thú cưng, nấm mốc, khói thuốc và ô nhiễm không khí.

Một số nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng

4. Làm thế nào để kiểm soát triệu chứng hiệu quả?

Với mục tiêu kiểm soát các triệu chứng của viêm mũi dị ứng để ngăn ngừa bệnh tái phát, việc cần làm là tránh tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng. Một số biện pháp có thể kể đến như:

- Đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc khi dọn dẹp nhà cửa.

- Vệ sinh sạch sẽ các vật dụng trong nhà, giặt chăn ga gối định kì và hạn chế bụi bám.

- Hạn chế tiếp xúc với các tác nhân gây viêm mũi dị ứng như phấn hoa, bụi nhà, lông động vật, nấm mốc; đồng thời tránh sử dụng các loại thuốc hoặc thực phẩm đã từng gây dị ứng.

- Hạn chế tiếp xúc với vật nuôi, khói thuốc, khói xe, nước hoa và các chất nặng mùi khác.

- Duy trì độ ẩm trong nhà ở mức lý tưởng (40-50%) để ngăn chặn sự phát triển của nấm mốc và mạt bụi.

- Rửa mũi bằng nước muối sinh lý, không tự ý pha nước muối tại nhà vì không đảm bảo được độ vô trùng và nồng độ đẳng trương, dễ làm tổn thương mũi nặng hơn.

- Thay đổi các thói quen sinh hoạt và ăn uống: Uống nước ấm, tránh thay đổi nhiệt độ cơ thể đột ngột, duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh,...

- Nếu các triệu chứng viêm mũi dị ứng như hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi không cải thiện, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị phù hợp theo chỉ định của bác sĩ.

5. Kết luận

Viêm mũi dị ứng là một căn bệnh bệnh mạn tính, có xu hướng tái phát khi tiếp xúc với dị nguyên nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt. Chủ động tránh các tác nhân gây dị ứng, duy trì môi trường sống sạch sẽ và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp giảm triệu chứng, hạn chế tái phát và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bài viết được thực hiện bởi Davipharm