Nếu Iran chặn eo biển Hormuz, giá dầu sẽ ra sao?

Eo biển Hormuz là tuyến đường biển duy nhất nối Vịnh Ba Tư ra đại dương, đóng vai trò huyết mạch trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Theo Bộ Năng lượng Mỹ, khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu trong năm 2024 đã đi qua tuyến hàng hải này.

Iran – dù chỉ là nước sản xuất dầu lớn thứ 9 thế giới – lại nắm giữ vị trí chiến lược vì có quyền kiểm soát một phần eo biển. Đây cũng là tuyến vận chuyển của khoảng một nửa lượng dầu xuất khẩu từ Ả Rập Xê Út – nhà sản xuất không thuộc Mỹ lớn nhất hiện nay.

Sau các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran, truyền thông nhà nước Iran cho biết Quốc hội nước này đang ủng hộ việc đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả. Ít nhất hai tàu chở dầu siêu lớn đã phải quay đầu khi đang trên đường qua eo biển này, theo Reuters.

Bộ Năng lượng Mỹ cảnh báo rằng nếu eo biển bị phong tỏa, thế giới gần như không có lựa chọn thay thế khả thi để vận chuyển dầu từ khu vực này, gây ra nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng.

Giá dầu Brent có thể tăng vọt lên hơn 110 đô la một thùng nếu Iran đóng cửa eo biển Hormuz quan trọng, Goldman dự đoán.

Giá dầu có thể tăng đến mức nào nếu Iran hành động?

Theo dự báo từ nhóm chuyên gia của Goldman Sachs, nếu Iran thực hiện phong tỏa eo biển Hormuz, khiến lưu lượng dầu qua đây giảm 50% trong ít nhất một tháng, giá dầu Brent có thể vượt mốc 110 USD/thùng.

So với mức giá khoảng 77 USD vào sáng thứ Hai – ngày giao dịch đầu tiên sau cuộc không kích của Mỹ – đây sẽ là mức tăng khoảng 30%. Đây cũng là mức cao nhất kể từ tháng 7/2022, khi phương Tây trừng phạt Nga sau cuộc tấn công Ukraine.

Hiện giá dầu Brent đã tăng 15% trong vòng hai tuần qua do những bất ổn tại Trung Đông, nhưng các nhà phân tích của Goldman cảnh báo rằng áp lực tăng giá vẫn còn rất lớn nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.

Các chuyên gia kinh tế của J.P. Morgan dự đoán nếu giá dầu Brent duy trì trên 75 USD/thùng trong mùa hè năm nay, chỉ riêng yếu tố này có thể làm chỉ số giá tiêu dùng toàn cầu tăng thêm 2%.

Đây là một mối lo lớn đối với các nền kinh tế đang nỗ lực kiểm soát lạm phát sau chuỗi tăng giá kéo dài từ đại dịch và chiến tranh Ukraine. Mỹ đặc biệt lo ngại nguy cơ giá năng lượng tăng cao do ảnh hưởng của các chính sách thuế quan đang được áp dụng.

Dù thị trường chứng khoán và trái phiếu vẫn phản ứng khá điềm tĩnh trong ngày đầu tuần, các nhà đầu tư đang theo dõi sát khả năng Iran "vũ khí hóa" nguồn cung dầu – một yếu tố có thể kích hoạt những biến động lớn trên thị trường toàn cầu.

Tổng thống Trump nói gì về đà tăng giá dầu?

Trên mạng xã hội hôm thứ Hai, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra cảnh báo cứng rắn với các nhà sản xuất dầu: "Mọi người, hãy giữ giá dầu ổn định. Tôi đang theo dõi! Đừng để rơi vào bẫy của kẻ thù! Đừng làm vậy!”.

Tuyên bố này cho thấy lo ngại của ông Trump rằng giá dầu cao sẽ gây bất lợi cho người tiêu dùng Mỹ và làm suy yếu nền kinh tế. Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát cho rằng các yếu tố địa chính trị – như tình hình Iran – nằm ngoài tầm kiểm soát của các phát biểu chính trị.

Dù vậy, việc ông Trump lên tiếng vẫn có thể ảnh hưởng nhất định đến tâm lý thị trường và chính sách năng lượng trong nước.

Thị trường tài chính phản ứng thế nào trước rủi ro leo thang?

Mặc dù căng thẳng tại Trung Đông và nguy cơ khủng hoảng năng lượng đang tăng, thị trường chứng khoán và trái phiếu Mỹ vẫn giữ được sự ổn định trong ngày đầu tuần.

Chỉ số S&P 500 tăng nhẹ 0,3%, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm giảm xuống dưới 4,35% – cho thấy dòng tiền vẫn đang chảy về tài sản an toàn. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo đây chỉ là "sự yên lặng trước cơn bão".

Theo nhà chiến lược Jim Reid của Deutsche Bank: “Tất cả phụ thuộc vào việc Iran có sử dụng dầu làm vũ khí hay không”. Nếu điều đó xảy ra, mọi thứ từ lạm phát, thương mại cho đến ổn định tài chính toàn cầu đều có thể bị xáo trộn mạnh mẽ.