Giá vàng cao kỷ lục, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc vẫn tiếp tục mạnh tay gom vàng

Trung Quốc liên tục mua vàng trong 7 tháng qua

Theo dữ liệu mới công bố từ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC), trong tháng 5/2025, nước này tiếp tục bổ sung vào kho dự trữ vàng, nâng tổng lượng vàng lên 73,83 triệu ounce, so với 73,77 triệu ounce hồi tháng 4. Đây là tháng thứ 7 liên tiếp PBOC mua vào, thể hiện xu hướng mua vàng rõ rệt của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Dù giá vàng hiện ở mức cao – sau khi lập đỉnh lịch sử 3.500 USD/ounce vào tháng 4 – Trung Quốc vẫn quyết định tăng cường dự trữ kim loại quý này. Điều này được các chuyên gia đánh giá là bước đi nhằm phòng ngừa rủi ro tài chính toàn cầu và giảm phụ thuộc vào tài sản định giá bằng đồng USD.

Tuy giá trị kho vàng tính theo đô la Mỹ của Trung Quốc trong tháng 5 giảm nhẹ xuống còn 241,99 tỷ USD (so với 243,59 tỷ USD hồi tháng 4) do biến động tỷ giá, nhưng xu hướng tích lũy vẫn được duy trì. Điều đó cho thấy Trung Quốc không quá quan tâm đến giá vàng nhất thời mà chú trọng mục tiêu dài hạn.

Các chuyên gia cho rằng Trung Quốc đang sử dụng vàng như một công cụ chiến lược, nhất là trong bối cảnh chiến tranh thương mại và địa chính trị vẫn còn căng thẳng. Việc duy trì đà mua bất chấp giá cao cũng cho thấy Bắc Kinh đang củng cố "lá chắn tài chính" để bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc từ bên ngoài.

Việc mua vàng có liên quan đến các biến động chính trị toàn cầu?

Một điểm đáng chú ý là PBOC từng tạm ngừng mua vàng trong nửa đầu năm 2024 sau 18 tháng tăng dự trữ liên tục. Tuy nhiên, việc mua trở lại vào tháng 11/2024 – ngay sau khi ông Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ – khiến giới phân tích đặt câu hỏi liệu có yếu tố chính trị chi phối động thái này.

Việc ông Trump trở lại Nhà Trắng được cho là khơi lại lo ngại về các cuộc chiến thương mại, đặc biệt với Trung Quốc. Điều này khiến Bắc Kinh cần củng cố nguồn dự trữ an toàn hơn, trong đó vàng – không chịu ảnh hưởng từ các quyết sách của Mỹ – trở thành lựa chọn ưu tiên.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng đang đối mặt với thách thức khi đồng nhân dân tệ chịu áp lực mất giá và dự trữ ngoại hối bị biến động do tỷ giá USD. Trong bối cảnh đó, vàng trở thành công cụ giữ giá trị đáng tin cậy hơn các tài sản khác.

Việc mua vàng cũng có thể là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm giảm tỷ trọng tài sản định danh bằng USD trong kho dự trữ, giúp Trung Quốc tránh bị động trước các biện pháp trừng phạt tài chính nếu xảy ra căng thẳng với phương Tây.

Dù PBOC không công khai mục đích mua vàng, nhưng xu hướng trên phù hợp với các động thái trước đây khi Trung Quốc muốn giảm vai trò của đồng USD trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Thế giới có đang chạy đua mua vàng như Trung Quốc?

Không chỉ Trung Quốc, các ngân hàng trung ương toàn cầu cũng đang đẩy mạnh tích trữ vàng. Theo công ty tư vấn Metals Focus, năm 2025, tổng lượng vàng các ngân hàng trung ương dự kiến mua có thể lên tới 1.000 tấn – năm thứ tư liên tiếp lượng mua vượt mốc 1.000 tấn.

Xu hướng này cho thấy một sự chuyển hướng rõ rệt của các quốc gia từ tài sản dự trữ bằng USD sang vàng. Nguyên nhân chính là nỗi lo về lạm phát, căng thẳng địa chính trị và sự thiếu ổn định của hệ thống tài chính toàn cầu trong vài năm gần đây.

Trong bối cảnh các nước muốn giảm rủi ro từ việc nắm giữ USD – đồng tiền có thể bị ảnh hưởng bởi các quyết định đơn phương của Mỹ – vàng nổi lên như một tài sản mang tính “trung lập”.

Tại khu vực châu Á, ngoài Trung Quốc, Ấn Độ và Singapore cũng nằm trong số các quốc gia tích cực mua vàng. Điều này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn mang thông điệp chính trị, cho thấy sự dịch chuyển ảnh hưởng tài chính toàn cầu khỏi trục USD.

Với mức tăng giá 27% tính từ đầu năm 2025, sau khi đã tăng tương tự trong năm 2024, vàng đang chứng minh vai trò “nơi trú ẩn an toàn” mà không một loại tài sản nào thay thế được trong thời kỳ bất ổn.

Việc Trung Quốc mua vàng có ảnh hưởng gì đến kinh tế toàn cầu?

Tăng trưởng dự trữ vàng của Trung Quốc góp phần giữ giá vàng ở mức cao, khiến thị trường kim loại quý trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Điều này cũng khiến các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức chú ý nhiều hơn đến vàng như một kênh đầu tư chiến lược.

Tuy nhiên, việc Trung Quốc gom vàng cũng có thể tạo ra áp lực lạm phát tại một số quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu vàng, do giá kim loại quý này bị đẩy lên cao. Đồng thời, nếu các quốc gia khác học theo Trung Quốc, xu hướng “thoát USD” có thể khiến đồng bạc xanh mất giá trị dần trong dài hạn.

Trên phương diện chính trị, động thái này cho thấy Bắc Kinh đang chuẩn bị cho những kịch bản phức tạp trong quan hệ Mỹ - Trung. Việc tích trữ vàng là một cách để giảm thiểu tác động nếu bị Mỹ áp lệnh trừng phạt hay đóng băng tài sản quốc tế.

Ngoài ra, chiến lược mua vàng còn có thể giúp Trung Quốc tăng niềm tin vào đồng nhân dân tệ khi quốc gia này muốn thúc đẩy việc sử dụng đồng tiền của mình trong giao dịch quốc tế.

Tóm lại, đây là một nước đi vừa mang tính phòng vệ tài chính, vừa thể hiện tham vọng xây dựng một hệ thống tài chính toàn cầu mới ít phụ thuộc vào phương Tây.

Trung Quốc sẽ còn tiếp tục mua vàng trong thời gian tới?

Dù không có tuyên bố chính thức nào từ PBOC, các chuyên gia cho rằng việc mua vàng sẽ chưa dừng lại. Trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, Bắc Kinh khó có thể buông “phao cứu sinh” là vàng – tài sản bảo toàn giá trị bền vững nhất hiện nay.

Xu hướng này nhiều khả năng sẽ kéo dài, đặc biệt nếu các mối quan hệ thương mại quốc tế tiếp tục gặp sóng gió, hoặc nếu USD còn dao động mạnh bởi các chính sách của chính quyền Mỹ. Vàng không chỉ là tài sản đầu tư mà còn là công cụ bảo vệ chủ quyền tài chính.

Ngoài ra, việc các ngân hàng trung ương khác cũng đang tích cực mua vàng tạo thêm lý do để Trung Quốc duy trì đà mua, nhằm không bị tụt hậu trong cuộc “chạy đua kim loại quý”.

Việc dự trữ vàng cũng được cho là một phần trong chiến lược dài hạn hướng tới một hệ thống tiền tệ đa cực, nơi đồng USD không còn là trung tâm duy nhất. Trung Quốc nhiều lần phát tín hiệu muốn đồng nhân dân tệ trở thành đồng tiền quốc tế có ảnh hưởng hơn.

Nếu PBOC tiếp tục chính sách này, không loại trừ khả năng thị trường vàng toàn cầu sẽ chứng kiến thêm nhiều kỷ lục mới về giá trong thời gian tới.