“Tựa thinh không”: Từ nỗi đau riêng đến tiếng nói lay động cộng đồng
Cuốn sách “Tựa thinh không” của tác giả Ada d'Adamo đã chạm đến trái tim độc giả bằng sự chân thực đến nghẹn ngào và tình mẫu tử thiêng liêng hiếm có trong nghịch cảnh, đồng thời gợi nên những cuộc đối thoại sâu sắc về tình yêu, sự mất mát và ý nghĩa của cuộc sống qua lăng kính của một người mẹ.
Nhân dịp Tựa thinh không được ra mắt tại Việt Nam, với mong muốn tạo ra một không gian văn hóa sâu sắc và cầu nối giao lưu giữa những độc giả yêu mến văn chương Italia, trong khuôn khổ Những Ngày Văn học châu Âu, Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam phối hợp cùng Đại sứ quán Italia tại Hà Nội tổ chức buổi tọa đàm về tác phẩm này với chủ đề: “Mẹ tan vào con tựa thinh không”.
Tọa đàm có sự tham gia của Thạc sĩ Bùi Thị Thái Dương - dịch giả cuốn sách Tựa thinh không trong vai trò diễn giả và sự điều phối của nhà văn Hiền Trang.
Tọa đàm "Mẹ tan vào con tựa thinh không" - Về “Tựa thinh không” - cuốn sách được giải Strega 2023 của Ada d’Adamo.
Tựa thinh không là cuốn sách đầu tay và cũng là tác phẩm duy nhất của Ada d'Adamo, ra đời từ những ngày tháng bà nằm trên giường bệnh, khi cơ thể đang bị bệnh tật hành hạ và bào mòn, khi mà thời gian của bà không còn nhiều nữa.
Tác phẩm chỉ dài chưa đến 200 trang và không có cốt truyện ly kỳ hay tình tiết giật gân mà đơn giản chỉ là câu chuyện một người mẹ viết cho con gái mình. Ada d'Adamo đã viết Tựa thinh không cho Daria, đứa con sinh ra với khuyết tật não bẩm sinh nặng nề, không thể nói, không thể tự chăm sóc bản thân, không thể lớn lên theo cách mà thế giới này định nghĩa về sự trưởng thành.
Cuốn sách “Tựa thinh không” của tác giả Ada d'Adamo.
Dịch giả Bùi Thị Thái Dương cho rằng, câu chuyện trong tác phẩm tuy được kể từ trải nghiệm rất riêng của tác giả nhưng lại phản chiếu tâm tư của nhiều phụ nữ Ý đương đại. Cách viết của Ada d’Adamo không ồn ào hay kịch tính, mà lặng lẽ, tiết chế, từng chương như những giọt tự sự nhỏ chậm rãi tích tụ. Nhưng càng đi sâu, người đọc càng nhận ra phía sau những chi tiết cá nhân ấy là một vấn đề xã hội rộng lớn và day dứt.
Cuốn sách là hành trình của một người phụ nữ dùng chính cuộc đời mình như một “mẫu nghiên cứu” để truy vấn những câu hỏi lớn về thân phận con người: sự mong manh của thể xác trước bệnh tật, quyền được thấu hiểu và hỗ trợ của người khuyết tật, trách nhiệm của xã hội và thể chế.
Dịch giả Bùi Thị Thái Dương chia sẻ tại tọa đàm.
Theo dịch giả, điều đặc biệt ở Ada d’Adamo là bà đã chuyển hóa câu chuyện riêng tư của mình thành một tiếng nói giàu sức lay động, không chỉ chạm đến cảm xúc cá nhân mà còn đánh thức lương tri cộng đồng.
Ada d’Adamo viết về Daria, nhưng bà cũng đang viết về hàng triệu đứa trẻ khuyết tật khác đang sống trong im lặng, bị xã hội bỏ quên sau những cánh cửa đóng kín. Bà viết về sự kiệt quệ của chính mình, nhưng đồng thời đang viết hàng triệu người mẹ đang sức cùng lực kiệt vì chăm con khuyết tật một mình mà thiếu vắng sự hỗ trợ từ những người xung quanh và cộng đồng.
Theo nhà văn Hiền Trang, Tựa thinh không là cuốn sách đã mở ra một góc nhìn khác về tình mẫu tử, đã đặt tình mẫu tử trong những hoàn cảnh mà đôi khi tình yêu thôi vẫn không đủ để xoa dịu đau đớn.
Nếu thông thường, tình mẹ thường được nhìn như một tình yêu vô điều kiện, vượt lên mọi hoàn cảnh, thì Ada d’Adamo lại đi sâu vào phần hiện thực nặng nề phía sau tình yêu ấy. Qua hành trình chăm sóc Daria, tác giả cho thấy trên vai người phụ nữ không chỉ có tình yêu, mà còn là vô số trách nhiệm, áp lực và những đòi hỏi kéo dài đến kiệt sức.
Nhà văn Hiền Trang chia sẻ tại tọa đàm.
Nhà văn Hiền Trang nhận định, chính sự quan sát lặng lẽ, không bi lụy của tác giả đã khiến những vấn đề về thân xác, bệnh tật và phẩm giá con người hiện lên thấm thía hơn.
Ada d’Adamo không cố lý giải hay triết lý hóa nỗi đau, mà chỉ kiên nhẫn ghi lại đời sống hằng ngày của hai mẹ con. Từ những chi tiết rất nhỏ ấy, người đọc dần nhận ra tình mẫu tử trong cuốn sách không chỉ là sự hy sinh thiêng liêng, mà còn là một hành trình đầy cô đơn và thử thách của người phụ nữ trước những gánh nặng mà xã hội vô hình trung đặt lên họ.
Nhưng trước khi là tất cả những điều đó, Tựa thinh không mang dáng dấp của một bức thư riêng tư: bức thư của mẹ gửi cho con, viết trong những ngày sắp rời khỏi thế giới này, bằng tất cả tình yêu và nỗi đau mà một con người có thể chứa đựng. Và chính vì thế, dù Ada d'Adamo đã không còn, bức thư ấy vẫn còn đây – tựa thinh không, nhẹ như gió, nhưng không bao giờ tan biến.
Chính vì vậy, nó đã chạm đến tận cùng trái tim người đọc, vượt qua mọi rào cản ngôn ngữ và biên giới quốc gia. Không chỉ giành giải Premio Strega 2023 - giải thưởng văn học danh giá nhất nước Ý, Tựa thinh không còn chinh phục hàng loạt giải thưởng danh giá khác của Ý trong cùng một năm: Premio Strega Giovani, Super Mondello, Mondello Giovani, một thành tích đáng nể của một tiểu thuyết đầu tay.
"Bản thảo để lại trong sảnh lễ tân" của Hồ Anh Thái là một tiểu thuyết gợi nên sự khắc khoải. Đó là sự khắc...
Bình luận
