Kỳ tích thể thao vĩ đại nhất thế kỷ: Người mù duy nhất chinh phục đỉnh Everest

Leo núi không chỉ là một cuộc dạo chơi với độ cao. Đây là môn thể thao cực hạn kết hợp thể lực, kỹ thuật sinh tồn, tư duy chiến thuật và bản lĩnh thép trước thiên nhiên.

Erik Weihenmayer không nhìn thấy gì nhưng vẫn chinh phục thành công đỉnh núi Everest

Vận động viên phải bám mình vào vách đá dựng đứng, di chuyển trên băng tuyết âm hàng chục độ, vượt qua “vùng tử thần” trên 8.000 mét, nơi lượng oxy chỉ còn một phần ba so với mực nước biển. Dây thừng, rìu băng, móc kim loại, hay bộ gai thép bám băng chỉ là công cụ. Thứ quyết định là khả năng kiểm soát nỗi sợ, đọc địa hình trong từng nhịp thở và tinh thần thép.

Trong thế giới khắc nghiệt ấy, Erik Weihenmayer là cái tên làm rung chuyển mọi chuẩn mực.

Người mù duy nhất chinh phục Everest

Ngày 25/5/2001, ở độ cao 8.848 mét, giữa biển mây và gió rít như xé phổi, Erik Weihenmayer đặt bàn tay lên đỉnh Everest (nơi cao nhất thế giới). Anh không nhìn thấy ánh bình minh, không thấy lá cờ cắm trên đỉnh núi. Nhưng anh “thấy” bằng tất cả giác quan còn lại, xúc giác, thính giác và niềm tin không giới hạn. Time Magazine gọi đó là một trong những kỳ tích thể thao vĩ đại nhất thế kỷ.

Sinh năm 1968, Erik mất thị lực từ năm 14 tuổi vì bệnh retinoschisis hiếm gặp. Thay vì rút lui khỏi cuộc sống năng động, anh lao vào đấu vật, đại diện bang Connecticut tại giải vô địch vật tự do trẻ toàn quốc. Rồi Erik đến với leo núi đá, nơi anh học cách “đọc” vách núi bằng tay, cảm nhận từng khe nứt, từng rung động để định hướng.

Everest không phải đích đến duy nhất. Năm 2002, Erik hoàn tất Seven Summits, chinh phục bảy đỉnh cao nhất bảy châu lục, trở thành người mù duy nhất trong lịch sử làm được điều đó. Sau này, anh tiếp tục chinh phục Carstensz Pyramid, leo thác băng ở Nepal, núi lửa tại Ecuador và Chile, những vách đá dựng đứng ở dãy Dolomites (Ý), và thậm chí chèo kayak 277 dặm (khoảng 446km) xuyên suốt hẻm núi Grand Canyon năm 2014.

Leo núi, môn thể thao của sức mạnh ý chí

Câu chuyện của Erik làm thay đổi cách người ta nhìn về leo núi. Với anh, đây không chỉ là môn thể thao của cơ bắp mà là môn thể thao của cảm nhận. Mỗi bước di chuyển là một phép toán sinh tồn, mỗi điểm bám là một quyết định sống còn. Khi không có thị giác, Erik buộc phải hoàn hảo hóa mọi kỹ năng như lắng nghe tiếng gió để đoán khoảng trống, sờ từng thớ đá để nhận ra điểm bám... và nhờ vào sự hỗ trợ của đồng đội.

Anh từng nói: “Là người mù leo núi, tôi sống cuộc đời mà không một nhà đầu tư mạo hiểm nào dám đặt cược. Nhưng tôi may mắn có những đội nhóm tuyệt vời, cùng nhau phá vỡ rào cản và định nghĩa lại điều gọi là không thể”.

Ý chí là thứ giúp Erik chạm tới "bầu trời"

Từ huyền thoại thể thao đến sứ mệnh cộng đồng

Không giữ kỳ tích cho riêng mình, Erik đồng sáng lập tổ chức phi lợi nhuận No Barriers, hỗ trợ hơn 10.000 người khuyết tật mỗi năm sống một cuộc đời “không rào cản”. Anh dẫn sáu thiếu niên mù Tây Tạng lên Everest Base Camp ở độ cao 6.500 mét (phim tài liệu Blindsight), xuất hiện trong series Welcome to Earth cùng Will Smith, viết nhiều cuốn sách truyền cảm hứng, trong đó Touch the Top of the World trở thành cuốn sách bán chạy nhất và được dựng thành phim.

Ngày 16/5/2025, Erik Weihenmayer trở thành diễn giả lễ tốt nghiệp của Đại học Arizona, nơi anh nhận bằng Tiến sĩ danh dự ngành Nhân văn, một sự công nhận về sức mạnh truyền cảm hứng vượt mọi ranh giới thể chất.

Trong thời đại thể thao ngày càng bị chi phối bởi công nghệ và số liệu, Erik Weihenmayer nhắc nhở thế giới về bản chất nguyên sơ nhất của leo núi, chiến thắng chính mình trước khi chiến thắng đỉnh cao. Anh không nhìn thấy núi, nhưng đã khiến cả nhân loại phải ngước nhìn mình.

Với Erik, bóng tối không phải là giới hạn. Đó chỉ là một cách khác để tìm thấy bầu trời.