Tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy các lĩnh vực văn hóa phát triển

Tiếp tục Chương trình kỳ họp thứ Nhất, sáng 20/4, Quốc hội thảo luận ở Tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hoá Việt Nam.

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh (Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội) cho biết, dự thảo Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam nhận được sự quan tâm đặc biệt của các đại biểu Quốc hội, trong bối cảnh nhiệm vụ phát triển văn hóa đặt ra nhiều yêu cầu lớn trong thời gian tới.

Phiên thảo luận ở Tổ 1 về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hoá Việt Nam.

Làm rõ thêm một số nội dung ý kiến thảo luận tại tổ và các góp ý của đại biểu về dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng cho biết đối với băn khoăn liên quan đến mức độ đột phá của cơ chế, chính sách trong dự thảo, ban đầu Nghị quyết được xây dựng với tên gọi nhấn mạnh “cơ chế, chính sách đột phá”. Tuy nhiên, sau đó, theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tên gọi được điều chỉnh bám sát Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị, thống nhất là Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam.

Đối với nội dung cụ thể, Ban soạn thảo đã nghiên cứu, tham khảo các Nghị quyết về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và Nghị quyết về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo để đưa vào dự thảo Nghị quyết. Tuy nhiên, đối với lĩnh vực văn hóa, một số cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế, hợp tác công – tư đã được luật hóa trong Luật Đầu tư và các luật liên quan nên Ban soạn thảo không tiếp tục đưa vào nghị quyết nhằm tránh trùng lặp.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh phát biểu.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng cho biết, điểm cốt lõi của nghị quyết là tạo cơ chế, chính sách và trao thẩm quyền cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết định các vấn đề mang tính vượt trội, kể cả khác với quy định của luật, để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và nắm bắt cơ hội trong phát triển văn hóa; đồng thời Chính phủ chịu trách nhiệm về các quyết định này.

Liên quan đến các lĩnh vực cụ thể, Bộ trưởng cho biết dự thảo đã nhấn mạnh nhiều lĩnh vực đang gặp khó khăn và cần quan tâm. Trong đó, vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống được quy định thành một điều riêng, nhằm tháo gỡ các vướng mắc hiện nay. Đặc biệt là vấn đề chính sách đãi ngộ đối với nghệ sĩ còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Về công nghiệp văn hóa, Bộ trưởng cho biết đây là ngành có thể nói còn non trẻ, chưa có luật điều chỉnh cụ thể, trong khi mục tiêu đặt ra có công nghiệp văn hóa là đóng góp 10% GDP. Dự thảo Nghị quyết đã lựa chọn một số lĩnh vực có lợi thế như điện ảnh, du lịch văn hóa, du lịch di sản để ưu tiên phát triển, đồng thời tiếp thu ý kiến đại biểu để tiếp tục hoàn thiện.

Đối với cơ chế đặt hàng và khoán chi trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật, Bộ trưởng cho rằng đây là nội dung quan trọng nhằm khuyến khích sáng tạo, khắc phục tình trạng thiếu vắng các tác phẩm có giá trị cao trong thời gian qua, nội dung này cũng được các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước rất quan tâm, vì vậy Dự thảo Nghị quyết đã thiết kế một số cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh phát biểu.

Về Quỹ văn hóa, nghệ thuật, Bộ trưởng cho biết đây là nội dung được cân nhắc kỹ. Dù thực tế một số quỹ hiện nay hoạt động chưa phát huy hết hiệu quả, nhưng việc thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật là rất cần thiết nhằm thu hút nguồn lực xã hội hóa cho phát triển văn hóa.

Liên quan đến đề xuất về Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Bộ trưởng cho biết Ban soạn thảo thống nhất đưa vào nghị quyết để có cơ sở pháp lý triển khai sớm cùng với các hoạt động liên quan, thay vì chờ sửa đổi Luật Lao động.

Ngoài ra, dự thảo cũng đề cập các giải pháp mang tính thực tiễn như giao quyền cho cộng đồng dân cư khai thác thiết chế văn hóa cơ sở nhằm tránh lãng phí; tận dụng trụ sở dôi dư sau sắp xếp bộ máy để phục vụ phát triển văn hóa.

Theo Bộ trưởng, dù có những nội dung chưa mang tính đột phá lớn, nhưng sẽ góp phần quan trọng trong việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc ở cơ sở. Đồng thời, yếu tố then chốt vẫn là thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc quyết định kịp thời các cơ chế đặc thù, khác với quy định hiện hành, dưới sự giám sát của Quốc hội. 

Quang cảnh phiên thảo luận tại Tổ 1

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, Ban soạn thảo sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến góp ý của các đại biểu Quốc hội, tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị quyết để trình Quốc hội thông qua.