Hà Nội thời Đổi Mới qua ống kính của một người Pháp trẻ tuổi

Cuốn sách ảnh Hà Nội 1987 của nhiếp ảnh gia, họa sĩ Jean-Charles Sarrazin do Công ty Văn hóa Truyền thông Nhã Nam và Nhà xuất bản Thông Tấn phát hành, với sự hỗ trợ của Viện Pháp tại Việt Nam, là một chuyến du hành bằng hình ảnh, đưa người xem trở về Hà Nội của gần bốn mươi năm trước, thời khắc đầu tiên của công cuộc Đổi Mới.

Cuốn sách ảnh “Hà Nội 1987” của Jean-Charles Sarrazin.

Tác giả Jean-Charles Sarrazin tốt nghiệp ngành nhiếp ảnh và thiết kế đồ họa tại Paris. Năm 1986, ông có dịp gặp nhà thơ Cù Huy Cận, khi ấy là Bộ trưởng đặc trách Văn hóa nghệ thuật của Việt Nam, trong một buổi tiệc tại Paris. Khi Sarrazin nói rằng mình muốn đi du học, nhà thơ đã gợi ý: “Sao không sang Việt Nam?”

Nhờ lời mời này và một học bổng từ Bộ Ngoại giao Pháp, Sarrazin đã đến Hà Nội. Vào thời điểm đó, việc người nước ngoài có mặt ở Việt Nam là chuyện vô cùng hiếm, và ông đã hào hứng nắm lấy cơ hội này để dấn thân vào chuyến phiêu lưu thú vị.

Jean-Charles theo học tại trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, đồng thời cũng tham gia học tại trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội (còn gọi là Mỹ thuật Yết Kiêu, nay là Đại học Mỹ thuật Việt Nam). Tại đây, ông đã được các bạn sinh viên, thầy cô giáo và các nghệ sĩ chào đón.

Tác giả, nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin tại sự kiện ra mắt cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987" sáng 11/11, tại Hà Nội.

Ông vô cùng say mê khám phá đời sống, văn hóa và các kỹ thuật nghệ thuật truyền thống của Việt Nam. Với tâm hồn của một nghệ sĩ nhiếp ảnh, ông mang trong mình thôi thúc mãnh liệt muốn lưu giữ những khoảnh khắc đời thường – những lát cắt mộc mạc mà đầy sức sống của cuộc sống nơi đây.

Ông đã lang thang khắp Hà Nội, cũng như tham gia những chuyến thực tế về vùng nông thôn, các tỉnh lân cận, để chụp những tấm ảnh và hiện đã được tập hợp lại trong cuốn sách Hà Nội 1987.

Hà Nội 1987 được in bằng ba ngôn ngữ Tiếng Việt – Tiếng Pháp – Tiếng Anh, gồm hơn 200 bức ảnh, phần lớn là đen trắng, với một số tấm ảnh màu, đều là những tư liệu nghệ thuật – lịch sử quý.

Tại tọa đàm “Ra mắt sách ảnh Hà Nội 1987”, tại Hà Nội, sáng 11/11, tác giả Jean-Charles Sarrazin bày tỏ hy vọng, cuốn sách sẽ đánh thức nhiều rung cảm nơi người đọc về một Hà Nội những ngày đầu Đổi Mới - thành phố còn ngổn ngang, bỡ ngỡ nhưng tràn đầy khát vọng và niềm tin. Đồng thời mong muốn, cuốn sách cũng có thể dâng lên trong lòng độc giả sự hoài niệm dịu dàng, và cả sự ngạc nhiên trước bước chuyển mình mạnh mẽ của Hà Nội hôm nay.

Tác giả Jean-Charles Sarrazin ký tặng độc giả.

Trong lời giới thiệu cuốn sách, nhà văn Thuận chia sẻ: “Những tấm ảnh đen trắng, bố cục hài hòa, trộn lẫn thực và mộng, hoài cổ và hiện đại của Jean-Charles Sarrazin đã thức dậy trong tôi mùi hương, màu sắc, kỷ niệm gia đình và ký ức tuổi thơ. Hy vọng chúng cũng sẽ tặng cho mỗi người chúng ta một hành trình tìm lại thời gian đã mất, tìm lại Hà Nội của riêng mình”.

Còn họa sĩ Trần Trọng Vũ thì hồi tưởng: “Chúng tôi cùng nhau lang thang khắp thành phố. Hà Nội của chúng tôi thời ấy là những đoạn đường kéo từ một quán cà phê không tên trên vỉa hè Nguyễn Du rồi chạy về mọi nẻo, hồ Tây, phố cổ, phố không tên, các đình chùa Hà Nội... Jăng thông thuộc Hà Nội hơn người bản xứ. Anh biết nhiều quán ăn không treo biển, ẩn trong bóng tối, cùng các món ăn tôi chưa bao giờ thưởng thức. Anh quen nhiều người Việt mà tôi mới chỉ nghe tên. Jăng thích vào những ngõ nhỏ, những hành lang chật. Nơi nào cũng nhuốm màu thời gian và con người thì nhiều tâm sự”.

Một số bức ảnh trong cuốn sách ảnh Hà Nội 1987 cũng được trưng bày trong khuôn khổ Photo Hanoi ’25 – một liên hoan nghệ thuật được tổ chức theo mô hình biennale, diễn ra định kỳ hai năm một lần, do Viện Pháp tại Việt Nam khởi xướng và điều phối từ năm 2021.

Hương Thảo

"Thần long kích thủy – Lịch sử thuyền chiến Việt Nam": Dựng lại diện mạo oai hùng của thủy binh Việt

Ấn phẩm "Thần long kích thủy – Lịch sử thuyền chiến Việt Nam" đã dựng lại diện mạo oai hùng của thuyền chiến...