Vì sao hơn 20% thị phần Windows bất ngờ “bốc hơi”?

Thông tin Windows bất ngờ mất tới hơn 20% thị phần máy tính để bàn chỉ trong thời gian ngắn từng khiến cộng đồng công nghệ xôn xao. Nhiều người cho rằng người dùng đang đồng loạt rời bỏ hệ điều hành của Microsoft để chuyển sang Linux hoặc macOS. Tuy nhiên, các dữ liệu cập nhật sau đó cho thấy đây chỉ là một sai sót trong quá trình thống kê.

Thị phần Windows bỗng nhiên bốc hơi hơn 20% chỉ trong 2 tháng?

Nguồn cơn của sự việc bắt đầu khi công ty phân tích lưu lượng web StatCounter công bố số liệu cho thấy thị phần Windows trên máy tính để bàn giảm từ khoảng 79% xuống còn 56,55% chỉ trong vòng 2 tháng. Mức giảm hơn 22% này nhanh chóng được nhiều diễn đàn và tài khoản mạng xã hội chia sẻ như bằng chứng cho thấy Windows đang đánh mất vị thế thống trị.

Tuy nhiên, nếu xem kỹ các con số, giả thuyết trên bộc lộ nhiều điểm bất hợp lý. Trong khi Windows được cho là mất hơn 20% thị phần, Linux chỉ tăng lên khoảng 4,4% còn macOS đạt hơn 16%. Mức tăng của các nền tảng này hoàn toàn không đủ để giải thích lượng người dùng “biến mất” khỏi Windows.

Sau khi rà soát, StatCounter đã điều chỉnh lại dữ liệu. Thị phần Windows được cập nhật trở lại khoảng 72% và có thể tiếp tục tăng khi quá trình hiệu chỉnh hoàn tất. Nguyên nhân được xác định là một lượng lớn thiết bị đã bị phân loại nhầm vào nhóm “Unknown” (không xác định) thay vì được nhận diện là máy tính chạy Windows.

Theo StatCounter, nhóm “Unknown” bao gồm các thiết bị mà hệ thống không thể xác định chính xác hệ điều hành do thông tin trình duyệt (user agent) bị thay đổi, bị ẩn hoặc không đầy đủ. Khi số lượng thiết bị trong nhóm này tăng bất thường, dữ liệu về thị phần các hệ điều hành cũng bị ảnh hưởng đáng kể.

Chính nhầm lẫn trong thống kê của StatCounter là lý do khiến thị phần Windows sụt giảm mạnh như vậy.

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu StatCounter gặp sự cố tương tự. Năm 2025, nền tảng này từng ghi nhận thị phần Windows 7 bất ngờ tăng mạnh lên trên 10%, trước khi nhanh chóng điều chỉnh lại xuống dưới 1%. Trước đó, dữ liệu về thị phần của Google cũng từng xuất hiện biến động bất thường do lỗi thống kê.

Các chuyên gia lưu ý rằng số liệu của StatCounter chỉ mang tính ước tính. Hệ thống này thu thập dữ liệu từ hơn 1,5 triệu website và thống kê dựa trên hàng tỉ lượt truy cập, thay vì đếm số lượng thiết bị hoặc người dùng thực tế. Vì vậy, các yếu tố như bot, trình thu thập dữ liệu AI (trí tuệ nhân tạo), công cụ quét web hoặc trình duyệt có user agent bị chỉnh sửa đều có thể khiến kết quả bị sai lệch trong thời gian ngắn.

Điều đó cũng đồng nghĩa, khi xuất hiện những biến động quá lớn trong thời gian rất ngắn, người dùng không nên vội kết luận rằng thị trường đã thay đổi. Trên thực tế, Windows vẫn là hệ điều hành máy tính để bàn phổ biến nhất thế giới và tiếp tục được cài đặt trên khoảng 1,6 tỷ thiết bị, theo số liệu mới nhất từ Microsoft.