Thủ đô Budapest với những công trình kiến trúc tráng lệ

Do vị trí đặc biệt thuận lợi, vùng đất Budapest được biết đến từ xa xưa. Người Celte đã xây dựng ở đây nhiều công trình tráng lệ, về sau người La Mã dựng lên một số đô thị nhỏ. Và vùng đất này trở thành kinh đô của người Pannonia trong gần 4 thế kỷ. Bị thất thủ vào năm 376, trước sự tấn công của quân dị tộc. Dù ở đây đã có vài cơ ngơi thịnh vượng, nhưng Budapest trở thành vùng đất quan trọng và là trung tâm của đất nước Hungary, chỉ từ khi vua Béla IV cho xây dựng lâu đài Buda bên bờ sông Danube vào năm 1247, để chống lại sự xâm lăng của quân Mông Cổ.

Sông Danube

Lâu đài Buda là lâu đài lịch sử. Nơi đây không chỉ là tâm điểm nghệ thuật và kiến trúc mà còn là một bảo tàng lịch sử, mở ra cánh cửa hiểu biết sâu sắc về quá khứ hào hùng của dân tộc Hungary.

Vào thế kỷ XIV, khi triều đình các nhà vua không có nơi thiết triều cố định và cũng không có nơi đón tiếp các nhà quý tộc, các vương hầu hàng năm về dự lễ hội và hội họp, vì vậy, các vị vua Sigismond và Mathias tiếp tục cho xây dựng và mở rộng Buda thành một thành phố theo kiểu phương Tây, với những cung điện, lâu đài hoàng gia và sân chầu lộng lẫy cũng được thiết lập. Cung điện Hoàng gia là một trong những công trình có lịch sử biến động nhất tại thành phố Budapest. Công trình này trước đây đã từng bị san bằng và được tái dựng lại ít nhất qua 6 phiên bản trong 7 thế kỷ. Cung điện Hoàng gia là nơi sinh sống của Hoàng thất kể từ thời Hoàng đến Béla IV vào giữa thế kỷ XIII. Hiện bên trong cung điện có phòng trưng bày Quốc gia Hungary, Bảo tàng Castle  và thư viện Széchenyi. Trong lúc đó ở bên kia bờ sông Danube, người Flander, người Venise lại xây dựng Pest thành một thành phố buôn bán sầm uất, trên bến dưới thuyền tấp nập, trở thành một trung tâm thương mại quan trọng.

Nhưng vào thế kỷ XVI, cả Buda và Pest bị rơi vào tay người Thổ Nhĩ kỳ (người Thổ chiếm Buda và Pest vào năm 1541) và bị người Thổ cai trị cho đến năm 1686. Cả hai thành phố Buda và Pest phải trải qua một thời kỳ trì trệ kéo dài cho tới nửa cuối thế kỷ XVIII.  Tiếp đó lại bị đế quốc Áo thôn tính. Dưới vương triều Áo, Marie – Thérèse và Jeph II bắt đầu cho xây dựng  và mở rộng thành phố, nhằm đáp ứng lợi ích của Áo. Nhưng nhờ đó, thành phố Buda và Pest có cơ hội phát triển nhanh chóng.

Năm 1777, Trường Đại học Tổng hợp được xây dựng, đồng thời năm 1830, cho thành lập Viện Hàn lâm Hungary và xây một cây cầu treo vĩnh cửu, gọi là cầu Xích (Chain bridge) còn gọi cầu Xích Széchenyi, dài 380m, rộng 14,5m, nổi tiếng và hoành tráng nhất của Budapest, nơi được du khách ghé thăm nhiều nhất với 4 tượng sư tử đá lớn đặt ở hai đầu cầu. Cầu Xích tuyệt đẹp bắc qua sông Danube, được khánh thành năm 1873, nối liền giữa hai thành phố Buda và Pest. Và cũng là năm hai thành phố  Buda và Pest hợp nhất thành thủ đô Budapest của Hungary, chấm dứt tình trạng có hai chính quyền khác nhau giữa hai thành phố tồn tại kéo dài trong nhiều năm.

Từ đó, nền kinh tế Budapest phát triển mạnh, với sự thuận lợi của giao thông thủy bộ. Do đó, nền kinh tế phát triển mạnh, kéo theo dân số thành phố ngày càng tăng nhanh. Kể từ Hiệp ước Trianon, thành phố Budapest trở nên quá lớn đối với một đất nước Hungary nhỏ bé. Ngày nay dân số Budapest lên đến 1.861.380 người. Sự mất cân đối này ngày càng nổi cộm giữa hai thời kỳ Đại chiến Thế giới thứ Nhất và thứ Hai. Hiện nay, người ta cố gắng kìm hãm sự phát triển dân số thành phố bằng cách xây thêm nhiều đô thị vệ tinh và giải tỏa bớt các cơ sở công nghiệp.

Khu phố cổ Budapest

Trong nhiều thế kỷ trôi qua, ở thành phố Budapest đã mọc lên nhiều đền đài, nhà thờ, cung điện nguy nga, lộng lẫy, trong đó nổi bật nhất là nhà thờ Mathias, một kiệt tác kiến trúc Gothique, đứng sừng sững trên đỉnh đồi Buda, là điểm nhấn không bao giờ phai mờ trong bức tranh toàn cảnh Budapest. Với mái ngói đỏ tươi lấp lánh dưới ánh nắng và những bức tranh tường cổ kính, nhà thờ Mattias không chỉ là nơi tổ chức các sự kiện trọng đại, mà còn là biểu tượng của niềm tự hào và tinh thần kiên cường của người dân Hungary. Đặc biệt pháo đài Dân chài  (Fisherman's Bastion) được nhân dân Hungary ngợi ca như một trong 7 kỳ quan của Hungrie. Tòa nhà Quốc hội Hungary (Hungary’s Parliament Building) ở Pest, xây theo phong cách Gothique, một biểu tượng của Budapest và là một trong những tòa nhà quốc hội lớn nhất thế giới. Nó không chỉ là trung tâm chính trị của Hungary, mà còn là một điểm thu hút hàng đầu du khách. Đứng từ bên kia sông Danube du khách có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp lung linh của tòa nhà, mỗi khi đêm về được chiếu sáng. Tại đây có  nhiều nhà bảo tàng. Trong đó đáng chú ý nhất là nhà Bảo tàng Nghệ thuật, được thành lập năm 1870, nơi sở hữu bộ sưu tập nghệ thuật quan trọng của Budapest và bộ sưu tập tác phẩm của các họa sĩ bậc thầy châu Âu. Tại đây, du khách thoải mái ngắm nhìn các bức tranh của Italia, Tây Ban Nha, Hà Lan... Sẽ là một thiếu sót nếu không nhắc đến Bảo tàng Quốc gia Hungary được thành lập năm 1802, nơi bạn sẽ nhìn thấy tượng đài kỷ niệm János Arany, nhà thơ nổi tiếng của Hungary, tọa lạc ở ngoài hiên lớn.  

Nơi đây có nhiều suối nước nóng, được sử dụng cho 8 cơ sở tắm  bên bờ sông Danube. Thủ đô Budapest sở hữu khoảng ¾ số Viện nghiên cứu của cả nước  và thành phố độc nhất của đất nước Hungary tập hợp toàn bộ các ngành cao học. Trong thời kỳ Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu, Budapest là nơi đặt trụ sở của Hội đồng Tương trợ Kinh tế Comecon.

Thủ đô Budapest, bờ sông Danube và lâu đài Buda  được Ủy ban Di sản của UNESCO ghi vào danh sách Di sản Văn hóa thế giới năm 1987.

Nhà Quốc hội Hungarie.

Budapest có nhiều địa điểm tham quan du lịch thú vị như: Nhạc viện (Zeneakademia), phòng hòa nhạc IV,  Những buổi hòa nhạc với những tuyệt tác thế giới thường diễn ra trong hai phòng nghệ thuật tráng lệ. Nhà thờ Motos tọa lạc tại quận Lâu Đài, nội thất nhà thờ đạt đến sự huy hoàng nghệ thuật thời Trung cổ. Đặc biệt nhà tắm nước nóng Budapest có từ thế kỷ XI. Đây là những nhà tắm với những phòng tắm hơi lộng lẫy với máy tạo sóng, nằm bên bờ sông Danube .

Giáo đường và Bảo tàng Do Thái cũng là điểm du lịch cuốn hút khách thập phương. Kiến trúc giáo đường theo kiểu người Moor, chỉ dùng vào những ngày cầu kinh và ngày lễ Do Thái. Cạnh giáo đường là Bảo tàng Do Thái đẹp tuyệt vời.

Quyến rũ nhất là nhà hát Opera Hungary, một trong những nhà hát đẹp nhất thế giới  với kiến trúc Neo –  Renaissance (Tân Phục hưng ), nội thất trang trí rất lộng lẫy, nơi diễn ra nhiều buổi biểu diễn Opera  và các vở ballet nổi tiếng, thu hút không chỉ người dân địa phương mà còn cả du khách khắp thế giới.

Cầu Xích

Và dòng sông Danube, một dải lụa xanh vắt qua thành phố, tách Buda bên bờ Tây, với nhiều đồi núi ra khỏi Pest trên đồng bằng phía Đông. Có thể nói vẻ đẹp của thành phố Budapest gắn liền với dòng sông Danube. Cũng chính vì thế mà cảnh quan sông Danube là một trong những thắng cảnh tuyệt vời nhất  châu Âu. Chính dòng sông này đã tạo nên phép màu để nhấn nhá thêm nét đẹp mềm mại, uyển chuyển  cho Budapest.

Khám phá Budapest không chỉ là một hành trình qua các di tích lịch sử và kiến trúc, mà còn là một trải nghiệm văn hóa đặc sắc. Mỗi bước chân qua các con phố, cây cầu, dòng sông của Budapest đều đưa đến cho bạn một câu chuyện mới, một bức tranh sống động của quá khứ và hiện tại. Vì vậy những ai từng đến Budapest, hẳn không bao giờ nguôi ngoai nỗi nhớ về thành phố đáng sống này./.  

Trần Mạnh Thường

Thành phố của văn chương, nghệ thuật

Sau nhiều giờ bay và transit tại Dubai chúng tôi đã đặt chân đến Edinburgh, xứ sở Vương quốc Scotland. Edinburgh cuối chiều...