5 câu dỗ dành trẻ "sai bét" mà 90% phụ huynh Việt hay nói

Giáo dục trẻ em là một lĩnh vực rộng lớn và có ảnh hưởng sâu sắc. Đôi khi, một câu nói dỗ dành đơn giản từ bố mẹ có thể tạo ra tác động lớn đối với con, thậm chí kéo dài suốt đời.

Vì vậy, bố mẹ cũng nên chú ý đến lời nói của mình, hạn chế nói những lời không thành thật, gây ra hiểu lầm, vô tình khiến mối quan hệ trong gia đình dần xa cách. Một chuyên gia tâm lý chỉ ra 8 tình huống phổ biến.

Thay vào đó, hãy tìm cách truyền đạt thông điệp và giáo dục một cách khéo léo và nhẹ nhàng. Sử dụng cách tiếp cận xây dựng và khuyến khích, đặt lời nói vào ngữ cảnh tích cực, tạo điều kiện để trẻ tìm hiểu, gắng kết mối quan hệ gia đình.

"Uống thuốc không đắng, tiêm không đau"

Nhiều phụ huynh khi cho con uống hay tiêm thuốc, thường nói với con những câu như: "Ngoan nhé con, hãy cắn một miếng, thuốc này ngọt lắm" hoặc "Đừng sợ, tiêm không đau chút nào đâu, sẽ ổn ngay thôi."

Tuy nhiên, bố mẹ không nên nói dối để con chấp nhận việc uống thuốc hay tiêm. Sau khi trải qua lần đầu tiên và lần thứ hai, cảm giác không như tưởng tượng sẽ khiến trẻ khó ngoan ngoan ngoãn, hoặc sinh ra tâm lý sợ uống và tiêm thuốc.

Thay vào đó, bố mẹ nên nói với con rằng: "Khi tiêm sẽ hơi đau một chút, nhưng nếu con kiên trì, sẽ mau lành ngay thôi" hay "Nếu con khóc cũng không sao, vì mẹ sẽ luôn ở bên cạnh". Điều này khuyến khích con trở thành đứa trẻ dũng cảm và tự tin.

Bằng cách này, bố mẹ tạo ra một môi trường lý tưởng để con cảm thấy được ủng hộ và an tâm. Bố mẹ nên thể hiện sự thông cảm và sẵn sàng đồng hành với con, đồng thời khuyến khích con trở nên tự tin, dũng cảm để vượt qua những trở ngại.

"Mẹ hứa lần sau sẽ làm..."

Con: "Mẹ ơi, chúng ta đi công viên chơi nhé?”

Mẹ: "Lần tới có thời gian mẹ sẽ đưa con đi nhé!" 

Con: “Bố ơi, tuần này bố đã hứa sẽ cùng con đi thả diều mà!”

Bố: “Tuần này bố phải tăng ca, đợi lần sau nhé…!”

Trong cuộc sống, đôi khi bố mẹ luôn trì hoãn những điều đã hứa với con "Để lần sau". Nhưng vì bận rộn mà chẳng có chuyện gì xảy ra nữa. 

Khi trẻ nhận thấy bố mẹ liên tục không giữ lời hứa, dần mất đi lòng tin và tin tưởng vào bố mẹ. Điều này làm cho mối quan hệ bố mẹ và con cái dần xa cách, trẻ cũng gặp khó khăn trong việc xây dựng một môi trường gia đình ổn định và an toàn.

Thất hứa liên tục có thể khiến trẻ cảm thấy bị bỏ rơi và không được quan tâm đúng mức. Trẻ cho rằng, bản thân không quan trọng trong mắt bố mẹ.

"Đừng bao giờ nói với bố/mẹ"

"Đây là tiền tiêu vặt bố cho con, đừng nói cho mẹ biết!"

"Mẹ sẽ dẫn con đi ăn kem, nhưng phải giữ bí mật với bố"

"Đừng bao giờ nói với bố/mẹ"  thường được sử dụng nhằm giữ bí mật nào đó. Trong một số trường hợp, trẻ có thể muốn giữ bí mật để tránh áp lực và lo lắng từ bố/mẹ. Câu này có thể giúp trẻ cảm thấy an tâm hơn khi không phải chia sẻ mọi chuyện.

Tuy nhiên, việc sử dụng câu này cũng dần tạo ra khoảng cách và thiếu giao tiếp trong gia đình. Trẻ có thể cảm thấy không tin tưởng, xa lánh bố hoặc mẹ, ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình và sự gắn kết.

Đồng thời, khi bố hoặc mẹ dặn dò trẻ không được chia sẻ với đối phương, không chỉ dạy trẻ nói dối, mà còn ảnh hưởng đến việc rèn luyện tính tự chủ, khiến trẻ không nhận thức đúng đắn về hành vi của bản thân.

"Lớn lên con sẽ biết!"

Con: "Bố ơi, tại sao người ta không thể bay?"

Bố: “Lớn lên con sẽ hiểu!”

"Lớn lên con sẽ biết!" kiểu trả lời này làm giảm tự tin của trẻ trong việc khám phá và học hỏi. 

Trẻ có thể trở nên không quan tâm và mất hứng thú với việc tìm hiểu kiến thức mới. Nhiều trường hợp, khi không nhận được câu trả lời chính xác, vì quá tò mò trẻ tự mình tìm hiểu, có thể gặp các vấn đề thiếu an toàn.

"Con là đứa trẻ thông minh, xinh đẹp và tài giỏi nhất!"

Chúng ta dễ dàng gặp phải tình huống, mỗi khi con mặc bộ quần áo mới, bố mẹ không khỏi khen ngợi: “Con gái tôi đẹp nhất!”, “Con trai tôi đẹp trai nhất!”.

Hay khi đứa trẻ đưa những khối lego cho mẹ xem, người mẹ ngay lập tức nói: "Thật tuyệt vời, con trai tôi là đứa bé thông minh nhất thế giới!"

Không có gì sai khi khen ngợi và khuyến khích trẻ, mỗi đứa trẻ đều tài giỏi trong mắt bố mẹ. Tuy nhiên, đứa trẻ thường được nghe lời khen ngợi quá mức có thể dần trở nên tự phụ, ương ngạnh, xem bản thân là tài giỏi nhất.

Thêm vào đó, mọi thứ sẽ thay đổi theo thời gian, khi trẻ nhận ra bản thân không thực sự tài năng như những lời khen đã được nghe, khiến lòng tự tin giảm đi, cảm giác thất vọng, thậm chí đổ lỗi cho bố mẹ.

"Mẹ không cần con nữa"

Khi các bà mẹ bối rối trước con khóc, thường vô tình nói ra những lời đe dọa:

"Đừng khóc nữa. Mẹ sẽ không thương nếu con cứ khóc"

"Nhà này không có đứa trẻ nào tệ như con, mẹ không cần con nữa!"

Kiểu bày tỏ này khiến trẻ cảm thấy bất an. Khi mối quan hệ gắn bó bị phá hủy, trẻ dần trở nên nhút nhát, nhạy cảm, nghi ngờ và bất ổn về cảm xúc.

"Con chỉ cần ngoan ngoãn, mẹ không cần giúp"

Khi ăn xong trẻ muốn giúp dọn bát đĩa, nhiều phụ huynh liền nói: "Con đừng có chạm vào để mẹ làm, nếu không chúng sẽ lại vỡ mất!"

Hay thấy bố mẹ đang dọn dẹp, trẻ cũng cầm chổi lên giúp quét sàn, mẹ chạy tới nói: “Mẹ không cần con giúp đâu, cứ đi chơi đi!”

Những hành động vô thức này dễ làm tổn hại đến sự tự tin của trẻ, không cho trẻ cơ hội rèn luyện khả năng tự chăm sóc bản thân, dễ khiến trẻ hình thành thói quen ỷ lại.

Khi trẻ sẵn sàng chủ động làm một việc gì đó, bố mẹ nên hỗ trợ, động viên nhiều hơn. Ngay cả khi trẻ làm chưa tốt lần này, bố mẹ cũng nên khéo léo chỉ ra những khuyết điểm, giải thích các phương pháp, kỹ thuật, động viên trẻ làm tốt ở lần sau.

"Bố mẹ làm tất cả những điều này là vì con"

Nhiều bậc bố mẹ đưa ra nhiều lựa chọn khác nhau cho con mình ngay từ khi còn nhỏ, chẳng hạn như các lớp học về sở thích, năng khiếu,... Khi trẻ làm không tốt, bố mẹ thất vọng thường nói: "Bố mẹ làm tất cả những điều này là vì con"

Mặc dù bố mẹ mong muốn mang đến những điều tốt đẹp cho con, nhưng trẻ sẽ chịu áp lực vô hình vì câu nói này.

Trong trường hợp này các chuyên gia cho biết, lớp học sở thích, năng khiếu có thể tùy theo sở thích của trẻ mà lựa chọn, nếu trong gia đình không ai am hiểu về âm nhạc, và trẻ cũng không có hứng thú thì không bố mẹ không nên ép con phải đạt thành tích âm nhạc vững chắc.