Một trong những tác phẩm kinh điển nhất về nhân học - dân tộc học
Qua cuốn sách "Nhiệt đới buồn", nhà nhân học, dân tộc học Claude Lévi-Strauss đưa người đọc đến với những cộng đồng xa xôi nhất còn lưu giữ dấu vết của tình trạng nguyên thủy.
Nhiệt đới buồn chiếm một vị trí đặc biệt trong toàn bộ sự nghiệp của Claude Lévi-Strauss, tác phẩm được ông viết liên tục trong vòng nửa năm, từ tháng 12/1954 đến tháng 5/1955, như một thiên tùy bút kỳ lạ, tuôn chảy thành dòng mạch không ngừng nghỉ.
Thật khó xếp cuốn sách vào thể loại nào, khi tác giả mở đầu tác phẩm bằng một câu gây sốc “Tôi ghét các chuyến viễn du và các nhà thám hiểm”, nhưng đây lại là một cuốn du ký, khơi gợi được sự tò mò và không thiếu cả những pha phiêu lưu mạo hiểm. Nó viết về những nhóm người ở xa xôi nhất trên hành tinh, còn gần nhất với tình trạng nguyên thủy, sắp và chắc chắn sẽ biến mất - cách nay hơn nửa thế kỷ, nghĩa là nay đã biến mất hoàn toàn, mà Claude là người chứng kiến và được tiếp xúc cuối cùng.
Bố cục của cuốn sách gồm 9 phần: Phần thứ nhất “Kết thúc những chuyến đi”; Phần thứ hai “Nhật ký hành trình”; Phần thứ ba “Tân thế giới”; Phần thứ tư “Đất và người”; Phần thứ năm “Caduveo”; Phần thứ sáu “Bororo”; Phần thứ bảy “Nambikwara”; Phần thứ tám “TuPi – Kawahib”; Phần thứ chín “Đường về”.
Cuốn sách "Nhiệt đới buồn" của tác giả Claude Lévi-Strauss do Omega+ phát hành.
Bằng một lối viết vừa phóng khoáng vừa chặt chẽ, Nhiệt đới buồn trước hết là một công trình khảo sát nhân học, dân tộc học hết sức tỉ mỉ, khoa học, đến mức mẫu mực.
Cùng với đó, tác giả đã đưa người đọc từ vùng nhiệt đới Nam Mỹ hoang vu, đột ngột đến những “thành phố nhân mãn” chen chúc của Ấn Độ và Pakistan, mà ông e sẽ là hình ảnh tương lai của châu Âu; hay lên tận những vùng biên giới Myanmar, để gặp các nhà sư phi giới tính và được chiêm ngưỡng những tác phẩm nghệ thuật vừa thô sơ vừa vĩnh cửu, và cũng từ đó suy nghiệm về ý nghĩa sâu xa của văn hóa và đời sống con người…
Và ở mặt này, Claude Lévi-Strauss cũng khẳng định tài năng của một nhà văn. Ví dụ ở chương “Trên tàu” trong phần đầu tác phẩm, ông đã có những trang mô tả đầy tinh tế về một buổi hoàng hôn trên đại dương. Cũng có thể nhận ra con mắt xanh của một nhà văn không hề dễ tính, khi ông ngắm nhìn và so sánh những đền đài, chùa chiền của các nền văn minh lớn từng sinh ra, tồn tại và biến đi, khiến người đọc bỗng nhiên choáng váng khi được đưa qua hàng ngàn vạn năm biến đổi của thế giới và con người.
Claude Lévi-Strauss (1908-2009) là một trong những nhà nhân học, dân tộc học, một nhà tư tưởng và nhà văn lớn nhất của thế giới trong nửa cuối thế kỷ 20. Cha ông là một họa sĩ chân dung và rất thích sưu tầm những đồ vật quý hiếm. Theo gương cha, ông cũng say mê đi tìm những tác phẩm nghệ thuật của các dân tộc xa lạ. Trong quá trình học khoa triết ở Đại học Sorbonne, ông đã gặp và quen thân với những trí tuệ lớn nhất của nước Pháp thời bấy giờ là Simone de Beauvoir và Merleau-Ponty.
Năm 1934, từ một cuốn sách đọc được tình cờ - cuốn Xã hội học nguyên thuỷ của Lowie, ông đã quyết định trở thành nhà dân tộc học.
Năm 1935, Claude được bổ nhiệm giáo sư ở Đại học São Paolo, Brazil, từ đây ông có cơ hội tiến hành những chuyến khảo sát dân tộc học ngắn và viết tác phẩm dân tộc học đầu tay, góp phần nghiên cứu tổ chức xã hội của người Bororo.
Bị gọi về Pháp để tham gia “cuộc chiến tranh kỳ quặc” vào năm 1939, đến năm 1941, ông được giải ngũ và sang Mỹ dạy ở trường New School for Social Research và Viện Cao học New York. Ông còn sống và làm việc ở Mỹ cho đến năm 1947 với tư cách tùy viên văn hóa sứ quán Pháp.
Sau khi trở về Pháp, Claude Lévi-Strauss thực sự dấn thân vào sự nghiệp sáng tác phong phú và đồ sộ của mình. Những tác phẩm quan trọng nhất của ông lần lượt ra đời: Đời sống gia đình của người Anh-điêng Nambikwara, Cấu trúc sơ đẳng của quan hệ họ hàng, Nhiệt đới buồn, Nhân học cấu trúc, Tín ngưỡng tô-tem ngày nay, Tư duy man dã, và bộ sách lớn Huyền thoại học gồm bốn cuốn Cái Sống và cái Chín, Từ Mật ong đến Tro, Về nguồn gốc các lối ăn, Con người trần trụi, tiếp sau là Con đường đi của các Mặt nạ, Bản sắc, Gần và Xa…
Nhà xuất bản Kim Đồng vừa ra mắt bản nâng cấp 2025 của hai tác phẩm kinh điển "Hòn Đá Xanh" và "Âm Thanh Của Sắc Màu"...
Bình luận
