Cảnh báo về siêu sóng thần cao 30m, có thể gây thảm họa kinh hoàng ở Mỹ và Canada

Siêu sóng thần được dự báo sẽ đổ bộ vào Mỹ và Canada nếu xảy ra động đất cực mạnh ở vùng đứt gãy Cascadia. Ảnh minh họa: India Times

Theo trang tin Wion, các nhà khoa học gần đây đưa ra cảnh báo nghiêm trọng: Một trận sóng thần cao tới 30 mét có thể ập vào bờ biển Mỹ, cuốn trôi nhiều mét bờ đất và làm thay đổi vĩnh viễn địa hình khu vực này. 

Thảm họa được dự báo sẽ xảy ra sau một trận động đất lớn dọc theo vùng đứt gãy Cascadia (CSZ), trải dài hơn 1.100 km từ phía bắc bang California (Mỹ) đến phía nam tỉnh British Columbia (Canada).

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences (Mỹ) vào tháng 4/2025, thảm họa này gần như chắc chắn sẽ xảy ra trước năm 2100, với 37% khả năng diễn ra trong vòng 50 năm tới. Công trình nghiên cứu do một nhóm khoa học quốc tế thực hiện, dẫn đầu là các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Công nghệ Virginia (Mỹ).

Nếu vùng đứt gãy Cascadia xảy ra trận động đất mạnh 9 độ Richter, một cơn sóng thần khổng lồ có thể được sinh ra. Ngay lập tức, một dải bờ biển rộng lớn thuộc cả Mỹ và Canada có thể bị sụt lún khoảng 2 mét vào phía đất liền, khiến khu vực này vĩnh viễn chìm dưới mực nước biển. Sóng thần sẽ tiếp tục lan sâu vào đất liền, khiến nhiều vùng ven biển của cả Mỹ và Canada chìm dưới nước.

“Thảm họa thực sự với nước Mỹ”

Giáo sư Tina Dura, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: “Đây sẽ là một thảm họa thực sự với nước Mỹ. Sóng thần sẽ ập đến và gây ra tàn phá khủng khiếp”.

Bà Tina cũng cảnh báo rằng mối đe dọa này ngày càng nghiêm trọng hơn theo thời gian do biến đổi khí hậu. Mực nước biển dâng sẽ khiến nhiều khu vực đất liền hơn rơi vào vùng nguy hiểm. Dự báo đến năm 2100, mực nước biển toàn cầu sẽ tăng thêm gần 60 cm. Thoạt nhìn, con số 60cm có vẻ không đáng kể, nhưng các chuyên gia cảnh báo đây là yếu tố khuếch đại mức độ tàn phá của sóng thần và động đất lên mức cực kỳ nguy hiểm.

Các khu vực có nguy cơ cao bao gồm: Đảo Vancouver phía bắc Canada, toàn bộ nửa phía nam bờ Tây Mỹ, cùng các bang ven biển như Washington, Oregon và California.

Thương vong tàn khốc

Hiện trường hỗn loạn sau một trận sóng thần ở Indonesia năm 2018. Ảnh: AFP

Theo Cơ quan quản lý khẩn cấp Liên bang Mỹ (FEMA), trận động đất tiếp theo ở vùng đứt gãy Cascadia có thể khiến 5.800 người thiệt mạng, 100.000 người bị thương, và trận sóng thần sau đó có thể cướp đi sinh mạng của khoảng 8.000 người khác.

Ước tính 618.000 tòa nhà sẽ bị phá hủy hoặc hư hại, bao gồm hàng nghìn trường học và 100 cơ sở y tế quan trọng. Tổng thiệt hại kinh tế có thể lên tới 134 tỷ USD.

Không chỉ gây chết chóc và tàn phá tài sản, cơn động đất và sóng thần kèm theo còn có thể thay đổi địa hình bờ biển Mỹ - Canada trong hàng thế kỷ. Riêng tại các bang Washington, Oregon và California của Mỹ, vùng lũ lụt có thể mở rộng thêm tới gần 300 km², khiến hàng loạt nhà cửa, đường sá và cơ sở hạ tầng rơi vào vùng nguy hiểm.

Mối đe dọa bị lãng quên suốt 300 năm

Một yếu tố khiến giới khoa học đặc biệt lo ngại là: “Đã hơn 300 năm kể từ trận động đất lớn cuối cùng tại vùng đứt gãy Cascadia – một khoảng thời gian bất thường với khu vực có độ rủi ro cao như vậy”.

Lần cuối cùng vùng đứt gãy Cascadia rung chuyển là vào ngày 26/1/1700, với trận động đất được ước tính mạnh 9 độ Richter. Cơn sóng thần sau đó đã tàn phá vùng Pachena Bay ở tỉnh British Columbia (Canada).

Ngoài ra, hiện tượng sụt lún đất tại nhiều khu vực cũng khiến nguy cơ tăng cao. Ở những nơi đất đang chìm nhanh hơn, diện tích vùng ngập lụt có thể gấp đôi so với dự báo hiện tại.