Arsenal & xu hướng dựa dẫm vào phạt góc: Vì bóng đá đẹp đã không còn đất sống?

Tiền lệ xấu?

Arsenal gần đây đã thi thoảng bị gọi, một cách giễu cợt, là “FC Phạt góc”. Thậm chí khi Arsenal thua MU, Amad Diallo còn mỉa mai rằng hy vọng ghi bàn của đội bóng này chỉ là từ các quả phạt góc. Và thực tế điều này có phần đúng, bởi cách chơi của Arsenal đã bị điều chỉnh tới mức họ dựa vào phạt góc để ghi bàn không chỉ vì nó hiệu quả, mà còn vì họ vốn không mấy thành công trong các pha triển khai bóng sống.

Arsenal dựa dẫm vào phạt góc nhiều khiến dư luận chỉ trích, dù nhờ vậy mà họ dẫn đầu trong cuộc đua vô địch

Một trong những vấn đề của Arsenal là từ khi Mikel Arteta đề cao sự chắc chắn ở hàng phòng ngự, điều đó đồng nghĩa Arsenal ít dám rủi ro hơn trong phản công. Họ không đánh nhanh vì sợ nếu mất bóng giữa sân, đối thủ sẽ phản công ngược lại. Các cầu thủ Arsenal dường như được yêu cầu không được tổ chức phối hợp một chạm ở giữa sân khi phản công, họ chấp nhận để đội bạn về phòng ngự kịp.

Kịch bản của các pha chuyển trạng thái bên phía Arsenal thường khá giống nhau: Lên bóng chậm, đối thủ về kịp, không còn đường vào, nên đá bóng chạm đối phương để kiếm phạt góc. Lặp đi lặp lại, nhưng vì Arsenal đã thành thục các pha bóng cố định mà đối thủ không biết đằng nào đỡ được, và “The Gunners” chễm trệ ngôi đầu bảng Premier League.

Đang có rất nhiều lời phàn nàn rằng Arsenal, nếu đoạt chức vô địch, sẽ tạo ra một tiền lệ xấu trong bóng đá. Trước đây những đội phải dựa vào phạt góc hay ném biên để ghi bàn, như Stoke hay Blackburn Rovers, là những đội đứng giữa BXH, thì nay những đội như vậy lại vươn lên thống trị giải đấu số 1 châu Âu.

Đi trước xu thế

Tuy nhiên với làn sóng phụ thuộc vào bóng chết đang ngày càng trở nên nổi bật ở Premier League, và MU cũng nằm trong số đó, thì khó có thể nói rằng một CLB có thể vô địch Premier League chỉ bởi việc thiết kế một lối chơi tấn công đẹp mắt.

Những đội như Nottingham Forest cũng có những hậu vệ trình độ rất cao để khiến Arsenal phải tịt ngòi

Tấn công đẹp đến mấy thì vẫn không dễ ghi bàn nếu đối phương không mắc sai lầm trong phòng ngự. Các CLB Anh ngày càng tinh vi hơn trong bố trí phòng thủ, các hậu vệ được căn dặn cẩn thận để chọn vị trí hợp lý, be góc sút của đối thủ và tránh để bóng chạm tay dẫn tới penalty. Đó là chưa nói đến trình độ các hậu vệ, những Nikola Milenkovic hay Maxence Lacroix đều cực khỏe, nhanh nhẹn và chống bóng bổng tốt, mà đây mới chỉ là trung vệ của các đội xếp nửa dưới BXH.

Arsenal không phải là không biết ghi bàn bằng bóng sống, và cũng không phải lúc nào họ cũng phản công với tốc độ “rùa bò” (bàn thắng của Declan Rice trước Burnley là ví dụ tiêu biểu). Nhưng rõ ràng trong tầm nhìn chiến lược của Mikel Arteta và các cộng sự, dùng bóng chết để phá thế bế tắc là điều không thể tránh khỏi với sự tiến bộ từng ngày trong phòng thủ của mọi đội bóng Premier League, nên thà đội bóng của ông đi trước thời đại về khoản đá phạt góc hơn là không có giải pháp “phá low-block” (những đội bóng phòng ngự lùi sâu).

Hãy nhìn sự khác nhau giữa Arsenal và Liverpool. Trong khi Arsenal đã mở tỷ số tới hơn 70% số trận thắng mùa này từ các pha phạt góc, Liverpool là một trong những đội ghi bàn từ bóng chết thấp nhất Premier League và tổng số bàn ghi được của họ so với tầm này mùa trước đã giảm tận khoảng 20 bàn. Liverpool do đó đang phải vật lộn đua top 4, trong khi Arsenal tẻ nhạt "bận" đua vô địch và đã vào chung kết League Cup.

Truyền thống lâu đời

Cách đây gần 3 năm khi HLV Terry Venables qua đời, rất nhiều cầu thủ Barcelona đã sang Anh tiễn đưa thầy cũ về nơi an nghỉ. HLV Venables đưa Barca tới ngôi vô địch La Liga 1984/1985 và Á quân Cúp C1 mùa 1985/1986, và nhiều cầu thủ Barca đã được khai sáng bởi cách nhà cầm quân người Anh thiết kế các quả phạt góc.

Pep Guardiola (trái) đứng vỗ tay trong lúc HLV Terry Venables được các cầu thủ công kênh ăn mừng danh hiệu La Liga năm 1985

Cựu tiền đạo Pichi Alonso tiết lộ: “HLV giới thiệu những bài đá phạt mà chúng tôi chưa từng biết đến, ông ấy bố trí các cầu thủ dàn hàng để tạo ra một lớp tường chắn, và bóng sẽ đến chỗ Jose Ramon Alexanko để anh ấy đánh đầu ghi bàn. Không đội nào nghĩ ra được cách chặn được các pha bóng đó và chúng tôi qua đó ghi được bàn khi lâm vào thế bế tắc”.

Bài phạt góc đó được lưu truyền ở Barca và Alexanko thậm chí tiếp tục được dùng ở Barca dưới thời Johan Cruyff. HLV Ernesto Valverde, học trò của Cruyff tại Barca, tiết lộ rằng cứ khi nào bí trong tấn công, Barca lại đẩy Alexanko lên đá tiền đạo, phất bóng dài lên để làm tường, và khi kiếm được phạt góc là lại xếp bài cho Alexanko đánh đầu.

Một bức ảnh chụp khoảnh khắc Venables ăn mừng danh hiệu La Liga năm 1985 có một Pep Guardiola mới 15 tuổi đang đứng gần vỗ tay. Pep, như chúng ta đều biết, sau này trở thành HLV trưởng Barca, và trong những năm ông cầm quân, Barca thường xuyên dàn xếp các pha “dựng tường chắn” khi đá phạt góc để Gerard Pique ghi bàn.

Arteta làm trợ lý cho Guardiola đủ lâu để hiểu tầm quan trọng trong việc tối đa hóa cơ hội ở các quả phạt

Không khó để thấy Mikel Arteta đã học được từ ai sự quan trọng của việc dàn xếp các pha đá phạt. Các tình huống cố định cũng là một phần của cuộc chơi và Pep Guardiola chỉ là 1 trong những người thấm nhuần tư tưởng đó. Chúng ta đang nói đến một HLV nổi tiếng với bóng đá kiểm soát & tấn công, trưởng thành từ CLB luôn được ca tụng vì lối chơi đẹp.

Có chăng, đá đẹp ngày càng khó để vô địch ở môi trường bóng đá Anh hiện tại do đội nào cũng mạnh, ngay đến Pep cũng không còn “mát tay”. Do đó Arsenal thắng bằng phạt góc, kể cả có xấu xí, là một xu thế không hay, nhưng cũng không thể tránh được.