Mỡ máu cao – "kẻ giết người thầm lặng" không gõ cửa báo trước

Mỡ máu là gì mà ai cũng nói, nhưng ít người hiểu đúng?

Cholesterol vốn không xấu. Nó là một loại chất béo cần thiết để cơ thể tạo màng tế bào, sản xuất hormone và hỗ trợ tiêu hóa. Vấn đề chỉ bắt đầu khi lượng cholesterol "xấu" (LDL) tăng quá cao, còn cholesterol "tốt" (HDL) lại quá thấp. Khi đó, mỡ thừa bắt đầu bám vào thành mạch máu, ngày qua ngày tạo thành các mảng xơ vữa, giống như ống nước lâu ngày bị đóng cặn.

Mạch máu hẹp dần, máu khó lưu thông. Và đến một ngày, mảng xơ vữa ấy có thể bong ra, tạo cục máu đông, bịt kín dòng chảy lên tim hoặc lên não. Đó là khoảnh khắc xảy ra nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ – hai trong số những nguyên nhân tử vong hàng đầu tại Việt Nam.

Mạch máu hẹp dần và khó lưu thông là nguyên nhân gây nên tử vong - Freepik

Điều đáng sợ nhất: mỡ máu cao gần như không có triệu chứng

Không đau, không nhức, không mệt rõ rệt. Bạn vẫn ăn ngon, ngủ tốt, vẫn đi làm bình thường. Nhưng bên trong lòng mạch, "cỗ máy phá hoại" đã âm thầm diễn ra suốt nhiều năm.

Nhiều người chỉ phát hiện mình bị rối loạn lipid máu khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc tệ hơn, khi đã nằm trong phòng cấp cứu. Đặc biệt, mỡ máu cao kéo dài còn kéo theo hàng loạt hệ lụy như: cao huyết áp, tiểu đường tuýp 2, gan nhiễm mỡ, suy thận, sa sút trí nhớ ở người lớn tuổi…

Người trẻ cũng không còn là "vùng an toàn". Lối sống ít vận động, ăn nhiều đồ chiên rán, thức khuya, stress công việc, thuốc lá và rượu bia đang khiến tỷ lệ người dưới 40 tuổi bị mỡ máu cao tăng nhanh đáng báo động.

Vậy làm sao biết mình có đang nằm trong nhóm nguy cơ?

Bạn có thể sử dụng Công cụ Đánh giá nguy cơ tim mạch 10 năm, đây là một công cụ miễn phí, được xây dựng dựa trên các chỉ số y khoa quốc tế, giúp ước tính khả năng bạn gặp biến cố tim mạch trong vòng 10 năm tới dựa trên các yếu tố như tuổi, giới tính, huyết áp, cholesterol, thói quen hút thuốc…

Thực hiện đánh giá rủi ro tim mạch ngay hôm nay để bảo vệ bạn

4 việc đơn giản có thể cứu lấy trái tim bạn

Tin tốt là: mỡ máu cao có thể kiểm soát được, và phần lớn nằm trong tầm tay của chính bạn. Không cần phép màu, chỉ cần 4 thói quen được các bác sĩ tim mạch khuyến nghị xuyên suốt nhiều thập kỷ:

-Vận động đều đặn: Chỉ cần 30 phút đi bộ nhanh mỗi ngày, hoặc 150 phút thể dục mỗi tuần, đã giúp tăng HDL (cholesterol tốt) và giảm LDL đáng kể.

-Ăn uống ưu tiên rau củ, trái cây và chất xơ: Hạn chế đồ chiên rán, mỡ động vật, nội tạng và thực phẩm chế biến sẵn. Thêm cá béo (cá hồi, cá thu), các loại hạt, dầu thực vật vào thực đơn hàng tuần.

-Từ bỏ thuốc lá: Hút thuốc không chỉ làm tổn thương phổi, mà còn làm giảm HDL và đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch. Bỏ thuốc là một trong những quyết định có giá trị nhất bạn có thể làm cho trái tim mình.

-Thăm khám định kỳ: Mỗi 6 – 12 tháng nên xét nghiệm máu một lần để theo dõi chỉ số lipid. Phát hiện sớm – can thiệp sớm – luôn dễ hơn gấp nhiều lần so với việc điều trị biến chứng.

Chọn thức ăn phù hợp với tim mạch - Freepik

Trái tim chỉ có một và nó không có nút "khởi động lại"

Không ai trẻ mãi. Nhưng bạn hoàn toàn có thể chọn cách già đi khỏe mạnh thay vì để bệnh tật chọn thay mình.

Theo ThS. Nguyễn Quốc Chinh - với vai trò là Digital Marketing Manager, người đang phụ trách truyền thông số tại một tập đoàn dược phẩm chia sẻ: “Tôi đã có cơ hội tiếp xúc với rất nhiều tài liệu y khoa về tim mạch. Nhưng càng đọc, tôi càng tin rằng: thông tin dù chính xác đến đâu cũng chỉ thực sự có giá trị khi nó chạm được đến hành động của bạn – dù chỉ là một bước đi bộ sau bữa tối, xem lại chế độ ăn, hay vài phút làm bài đánh giá nguy cơ tim mạch online. Đó là lý do tôi chia sẻ những nội dung như thế này, với mong muốn nhỏ là giúp được thêm một người nhận ra vấn đề sớm hơn một ngày”.

Mỗi nhịp đập của trái tim đều là một món quà mà chúng ta dễ quên mất giá trị, cho đến khi nó trở nên bất thường. Vì vậy, hãy dành cho trái tim mình sự quan tâm xứng đáng bằng một bài đánh giá nguy cơ, một bữa ăn lành mạnh hơn, một buổi đi bộ sau giờ làm. Hãy cùng chia sẻ đến với những người thân yêu, bởi một trái tim khỏe mạnh không chỉ giữ lại sự sống cho một người, mà còn giữ lại niềm vui cho cả những người ở bên cạnh họ.