Nội soi cấp độ tế bào tại TCI: Khi công nghệ và chuyên gia cùng tái định nghĩa chẩn đoán sớm

Tại Việt Nam, nhu cầu tầm soát bệnh lý tiêu hóa ngày càng gia tăng trong bối cảnh ung thư dạ dày và đại trực tràng vẫn nằm trong nhóm bệnh phổ biến. Theo GLOBOCAN 2022, đây là hai trong số các loại ung thư có số ca mắc cao, trong khi nhiều tổn thương tiền ung thư có thể tồn tại mà không gây triệu chứng rõ ràng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao chất lượng chẩn đoán, đặc biệt ở giai đoạn sớm.

Trong bối cảnh đó, ngày 22/03/2026 Hệ thống Y tế Thu Cúc (TCI) kết hợp cùng Công ty TNHH Thiết bị Y tế Olympus Việt Nam dưới sự bảo trợ của Trung tâm Hỗ trợ, Đào tạo liên tục (CSCE) trực thuộc Tổng Hội Y học Việt Nam tổ chức buổi hội thảo khoa học “Ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến trong nội soi tiêu hóa”. Thu Cúc TCI tiên phong triển khai công nghệ nội soi siêu phóng đại cấp độ tế bào Endocyto 520x không chỉ là một bước tiến về thiết bị, mà còn thể hiện rõ định hướng tiếp cận mới: đưa nội soi tiêu hóa tiến gần hơn tới khả năng quan sát vi thể.

Ông Trần Mạnh Hiển - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Y khoa Thu Cúc phát biểu khai mạc hội thảo

Nếu nội soi truyền thống giúp quan sát bề mặt niêm mạc, thì nội soi phóng đại mở rộng khả năng đánh giá sâu hơn các vùng nghi ngờ. Tuy nhiên, nhiều tổn thương nguy hiểm vẫn có thể “ẩn mình” dưới dạng rất kín đáo như tổn thương phẳng, biến đổi nhẹ của niêm mạc hoặc bất thường vi thể. Theo NIDDK, phần lớn polyp đại tràng không có triệu chứng, trong khi ung thư dạ dày giai đoạn sớm thường chỉ biểu hiện mơ hồ, dễ bị bỏ qua.

Chính vì vậy, nội soi hiện đại đang chuyển sang một hướng tiếp cận mới: quan sát và đánh giá tổn thương ở cấp độ tế bào. Công nghệ Endocyto 520x - do Olympus phát triển - cho phép phóng đại lên tới 520 lần, giúp bác sĩ quan sát trực tiếp cấu trúc tế bào ngay trong quá trình nội soi.

Từ góc nhìn chuyên gia: Phát hiện sớm cần bắt đầu từ cấp độ tế bào

Tại hội thảo “Ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến trong nội soi tiêu hóa”, nhiều chuyên gia nhận định rằng thách thức lớn nhất trong nội soi hiện nay không nằm ở việc “có phát hiện được hay không”, mà là “phát hiện sớm đến mức nào”. Bởi trên thực tế, nhiều tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn đầu thường không biểu hiện rõ ràng, dễ bị bỏ sót nếu chỉ quan sát ở mức đại thể.

Thầy thuốc Ưu tú, PGS.TS Vũ Văn Khiên - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam - cho biết, nguy cơ bỏ sót tổn thương vẫn là một vấn đề đáng lưu ý trong nội soi tiêu hóa. Không ít trường hợp ung thư được phát hiện sau đó nhưng thực chất đã tồn tại từ lần nội soi trước trong vòng vài năm.

“Tỉ lệ bỏ sót không hề nhỏ: ung thư tiêu hóa trên dao động từ 6-11,3%, trong khi polyp đại trực tràng có thể bị bỏ sót tới 20-47%. Nguyên nhân thường đến từ tổn thương nhỏ, vị trí khuất, chất lượng chuẩn bị chưa tốt và cả yếu tố kinh nghiệm của bác sĩ,” PGS.TS Vũ Văn Khiên chia sẻ.

Thầy thuốc Ưu tú, Phó Giáo sư. Tiến sĩ. Bác sĩ. Vũ Văn Khiên - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam - chủ tọa Hội thảo.

Theo các chuyên gia, chính những tổn thương nhỏ, phẳng hoặc biến đổi rất nhẹ ở niêm mạc là nhóm có nguy cơ bị bỏ sót cao nhất, trong khi đây lại có thể là những dấu hiệu sớm của ung thư. Điều này đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng nội soi không chỉ ở thiết bị, mà còn ở khả năng quan sát và đánh giá tổn thương ở mức vi thể.

Một chỉ số quan trọng được nhắc đến là ADR (Adenoma Detection Rate - tỷ lệ phát hiện polyp). Nhiều nghiên cứu cho thấy ADR có mối liên hệ trực tiếp với nguy cơ ung thư đại trực tràng: cứ tăng 1% ADR có thể giúp giảm khoảng 3% nguy cơ ung thư. Điều này cho thấy, việc cải thiện khả năng phát hiện tổn thương không chỉ mang ý nghĩa chẩn đoán, mà còn đóng vai trò dự phòng bệnh lý lâu dài.

Trong bối cảnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ nội soi thế hệ mới đang được xem là “trợ lực” quan trọng. Theo BS. Nguyễn Phúc Bình - Viện Nghiên cứu & Đào tạo tiêu hóa, gan mật, AI trong nội soi hiện đảm nhiệm ba vai trò chính gồm phát hiện tổn thương (CADe), hỗ trợ chẩn đoán (CADx) và kiểm soát chất lượng (CAQ). BS Bình nhận định rằng AI không thay thế bác sĩ, nhưng có thể đóng vai trò như một ‘đôi mắt thứ hai’, giúp phát hiện những tổn thương nhỏ mà mắt thường có thể bỏ sót, đồng thời hỗ trợ chuẩn hóa chất lượng nội soi

Thực tế cho thấy, hệ thống CADe có thể giúp tăng tỷ lệ phát hiện polyp thêm khoảng 10%, từ đó góp phần giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Không chỉ dừng lại ở phát hiện, AI còn cho thấy hiệu quả trong đánh giá tổn thương: ở ung thư thực quản, một số hệ thống AI ghi nhận độ nhạy cao hơn cả bác sĩ trong phát hiện sớm; trong khi với ung thư dạ dày, AI có thể đạt độ nhạy trên 90% khi phân tích hình ảnh nội soi.

Ở góc độ công nghệ, đại diện Olympus cũng cho rằng nội soi hiện đại đang chuyển dịch từ quan sát bề mặt sang phân tích sâu ở cấp độ tế bào. Đây là bước tiến giúp bác sĩ có thêm dữ liệu để đánh giá tổn thương ngay trong quá trình nội soi, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sinh thiết sau đó.

Ông Hiroki Nagata - Giám đốc công ty Olympus Vietnam chia sẻ về Endocyto 520x

Tại sự kiện, đại diện TCI chia sẻ: "Việc đưa Endocyto 520x về Việt Nam không chỉ là sự đầu tư về trang thiết bị, mà là cam kết của TCI trong việc nâng tầm tiêu chuẩn nội soi, giúp người dân được tiếp cận với những tinh hoa y học thế giới ngay tại quê nhà, để mọi tổn thương đều được tìm thấy sớm và điều trị kịp thời".

Từ những góc nhìn này, có thể thấy nội soi cấp độ tế bào không chỉ là một cải tiến kỹ thuật, mà là một hướng tiếp cận mới trong chẩn đoán - nơi mục tiêu không còn là “phát hiện khi đã rõ”, mà là nhận diện sớm ngay từ những thay đổi nhỏ nhất của tế bào, khi cơ hội điều trị vẫn còn ở mức tối ưu nhất.

Góc nhìn từ đơn vị triển khai: Nâng chuẩn chẩn đoán từ cấp độ tế bào

Từ góc nhìn đơn vị triển khai, việc ứng dụng Endocyto 520x không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà là một chiến lược nâng cao toàn diện chất lượng nội soi. Bởi lẽ, một hệ thống hiện đại chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi đội ngũ bác sĩ được đào tạo chuyên sâu, đi cùng quy trình chuẩn hóa và năng lực phân tích hình ảnh chính xác trong thực hành lâm sàng. Trên nền tảng đó, nội soi cấp độ tế bào mở rộng khả năng quan sát từ bề mặt tổn thương xuống cấp độ vi thể ngay trong thời gian thực, giúp bác sĩ không chỉ “nhìn thấy” mà còn đánh giá rõ hơn bản chất tổn thương, định hướng sinh thiết chính xác hơn và giảm nguy cơ bỏ sót, đặc biệt với các bất thường nhỏ hoặc kín đáo.

Thực tế từ các báo cáo tại hội thảo cũng cho thấy, không ít tổn thương tưởng chừng không đáng lo ở mức đại thể lại bộc lộ dấu hiệu bất thường rõ rệt khi được quan sát ở cấp độ tế bào. Điều này nhấn mạnh vai trò của việc nâng cao độ sâu quan sát trong nội soi, đặc biệt trong bối cảnh nhiều bệnh lý tiêu hóa tiến triển âm thầm và khó nhận diện ở giai đoạn đầu.

Hội thảo “Ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến trong nội soi tiêu hóa” ngày 22/03/2026

Từ góc độ lâm sàng, giá trị cốt lõi của công nghệ này nằm ở khả năng phát hiện sớm. Khi tổn thương được nhận diện ngay từ giai đoạn đầu, việc điều trị thường đơn giản hơn, ít xâm lấn hơn và tiên lượng tốt hơn. WHO cũng khẳng định chẩn đoán sớm là yếu tố quan trọng giúp cải thiện hiệu quả điều trị và giảm gánh nặng bệnh tật.

Việc Thu Cúc TCI tiên phong triển khai Endocyto 520x vì thế không chỉ là một bước tiến công nghệ, mà còn đánh dấu sự chuyển dịch trong cách tiếp cận chẩn đoán tại Việt Nam - từ “nhìn thấy” sang “hiểu rõ” tổn thương ngay từ giai đoạn sớm. Sự kết hợp giữa công nghệ phóng đại cấp độ tế bào, hệ thống hình ảnh đa tầng, trí tuệ nhân tạo (AI) và đội ngũ bác sĩ chất lượng cao đang từng bước đưa nội soi tiêu hóa trở thành công cụ chủ động trong phát hiện sớm và kiểm soát bệnh lý. Trong bối cảnh bệnh lý tiêu hóa ngày càng gia tăng, hướng tiếp cận này không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mà còn mở ra thêm cơ hội điều trị hiệu quả cho người bệnh ngay từ khi bệnh còn ở giai đoạn thuận lợi nhất.