Bảo vệ dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số - Từ hành lang pháp lý đến yêu cầu thực tiễn

Tính đến tháng 5/2026, Việt Nam có hơn 85,6 triệu người dùng Internet (chiếm 84,2% dân số), lọt vào Top 10 quốc gia có lưu lượng dữ liệu xuyên biên giới lớn nhất thế giới. Đi kèm với dòng chảy khổng lồ này là hệ thống ghi nhận đến 2 triệu cảnh báo tấn công mạng từ đầu năm tới nay với gần 50% cuộc tấn công có sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động hóa quy trình xâm nhập.

Chương trình nhằm cập nhật, phổ biến và làm rõ những nội dung trọng tâm của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân cùng các văn bản hướng dẫn thi hành nhằm hỗ trợ các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân hiểu đúng, thực thi nghiêm túc trách nhiệm pháp lý trong việc thu thập, xử lý, lưu trữ, chia sẻ và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Các đại biểu tham dự chương trình - Ảnh Quang Huy

Đối với nền kinh tế số, dữ liệu đã trở thành loại tài sản quan trọng bậc nhất, tuy nhiên đi kèm với nó là các rủi ro như rò rỉ thông tin, mua bán dữ liệu trái phép, lừa đảo trực tuyến, mạo danh tài khoản và tấn công mạng… Những nguy cơ này tác động trực tiếp đền ANQG và TTATXH, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân cũng như uy tín của doanh nghiệp. Để dung hòa giữa bài toán khai thác kinh tế và bảo mật, Việt Nam đã thiết lập hành lang pháp lý toàn diện với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân được Quốc hội khóa XV thông qua vào ngày 26-6-2025 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2026, thiết lập hành lang pháp lý vững chắc cho mỗi công dân.

Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng Cục A05 - Bộ Công an) cho biết: Theo xếp hạng Chỉ số quốc gia số (Digital Nations Index 2025) của Hiệp hội di động toàn cầu GSMA, Việt Nam là nền kinh tế số có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất khu vực ASEAN và đạt bước tiến này trên quy mô toàn quốc với dân số hơn 100 triệu người và sự phát triển cân bằng trên cả 5 trụ cột then chốt của chỉ số bao gồm: hạ tầng, đổi mới sáng tạo, quản trị dữ liệu, an ninh mạng và con người.

Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng CụcA05- Bộ Công an phát biểu  – Ảnh BTC

Trong bối cảnh dữ liệu cá nhân chính là nguồn tài nguyên cốt lõi để phát triển kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội, gắn liền với quyền con người và tác động trực tiếp đến an ninh quốc gia; Việt Nam lựa chọn chuyển đổi số, phát triển KHCN và ĐMST theo hướng lấy con người làm trung tâm. Điều đó có nghĩa là quyền và lợi ích của con người phải được đề cao, việc đảm bảo an ninh con người nói chung và bảo vệ quyền riêng tư, bảo mật dữ liệu cá nhân nói riêng phải được chú trọng.

Chia sẻ về định hướng hành động của cơ quan quản lý trong thời gian tới, Đại tá Nguyễn Bá Sơn nhấn mạnh: Cục A05 sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các diễn đàn chuyên sâu để kịp thời lắng nghe, tháo gỡ khó khăn cho tổ chức, doanh nghiệp trong quá trình thực thi pháp luật. Từ thực tiễn này, cơ quan chức năng sẽ ban hành cẩm nang hướng dẫn chi tiết, đồng thời đẩy mạnh các chương trình đào tạo, tập huấn chuyên sâu. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng và chuẩn hóa đội ngũ nhân sự chuyên trách có đủ trình độ, năng lực chuyên môn về bảo vệ dữ liệu cá nhân để vận hành hiệu quả ngay tại cơ sở.

Chương trình thu hút nhiều DN, các tổ chức,  cá nhân tham dự - Ảnh BTC

Ngoài việc phổ biến văn bản, quy định chung; các chuyên gia đến từ A05 cũng chỉ rõ thực trạng của hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam và sự cần thiết của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định 356/2025/NĐ-CP; hướng dẫn cho các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân nắm được cách tiếp cận và ứng dụng trong thực tiễn đời sống để bảo vệ cho chính tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân mình; cụ thế hóa, làm rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong từng khâu xử lý dữ liệu và nhận diện các hành vi vi phạm; chia sẻ các tình huống thực tế rò rỉ, lạm dụng dữ liệu và hướng dẫn xây dựng quy trình tuân thủ.

Công tác quản lý nhà nước về an ninh mạng nhằm xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh, phù hợp với yêu cầu phát triển trong tình hình mới rất cần đến sự phối hợp, đồng hành của các tổ chức doanh nghiệp và cá nhân trong việc nhận diện rủi ro, xây dựng quy trình nội bộ, từng bước đưa các quy định của pháp luật vào thực tiễn, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và hình thành năng lực tuân thủ bền vững; đó không chỉ là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc, mà còn là năng lực cạnh tranh mới trong kỷ nguyên số. Bảo vệ tốt dữ liệu khách hàng chính là bảo vệ niềm tin thị trường, tối ưu hóa giá trị, giảm thiểu rủi ro và khủng hoảng truyền thông. Bảo vệ quyền con người, bảo vệ niềm tin số và bảo vệ tương lai phát triển bền vững của doanh nghiệp phải được xây dựng trên nền tảng cốt lõi “Hiểu đúng – Làm đúng – Chịu trách nhiệm đúng” trong từng hoạt động liên quan đến dữ liệu.

Cùng tham dự chương trình, PGS. TS. Lê Khắc Cường (Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng) khẳng định tầm quan trọng của việc đưa pháp luật về an toàn thông tin vào giảng đường. Ông cho biết, Trường Đại  Quốc tế Hồng Bàng luôn xác định là đơn vị tiên phong trong việc phổ biến, nâng cao nhận thức và định hình tư duy pháp luật cho sinh viên - những công dân số tương lai của đất nước, ông cũng chia sẻ về triết lý đào tạo của nhà trường: “Một chuyên gia giỏi trong tương lai, dù là kỹ sư, bác sĩ hay cử nhân, trước hết phải là một công dân số có trách nhiệm, biết thượng tôn pháp luật và có ý thức tự giác bảo vệ an toàn thông tin cho bản thân và cộng đồng.”

Lễ phát động động hưởng ứng “Tháng Hành động Vì Trẻ em năm 2026”- Ảnh BTC

Cũng Nhân dịp này, ban tổ chức chương trình đã thực hiện nghi lễ phát động hưởng ứng “Tháng Hành động Vì Trẻ em năm 2026” gắn với thông điệp “Bảo vệ dữ liệu trẻ em – Chung tay xây dựng môi trường số an toàn” Bảo vệ dữ liệu trẻ em không chỉ là yêu cầu nghiêm ngặt của pháp luật mà là trách nhiệm chung cần đến sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và toàn xã hội nhằm xây dựng một môi trường số an toàn, lành mạnh cho thế hệ tương lai.