3 điều nhỏ cần làm ngay để nuôi dạy con thông minh tại nhà

Thời thơ ấu rất quan trọng đối với hành trình trưởng thành của trẻ. Trên thực tế, chìa khóa để trẻ "chiến thắng ngay từ vạch xuất phát" nằm ở những tương tác hàng ngày.

Trong giai đoạn vàng phát triển não bộ của trẻ, điều cần thiết nhất là sự đồng hành chất lượng cao từ bố mẹ và sự kích thích môi trường phù hợp.

Theo đó, có 3 điều quan đơn giản nhưng quan trọng, bố mẹ có thể làm ngay, nhằm giúp trẻ phát triển trí tuệ tốt.

Biến trò chuyện thành "chất dinh dưỡng" cho não của bé

Ngay từ khi mới sinh, giọng nói và biểu cảm của bố mẹ chính là tài liệu học tập tốt nhất của trẻ. Bố mẹ hãy trò chuyện với trẻ bằng giọng nói và biểu cảm hơi cường điệu, ví dụ như nói “Ô, con đang chơi rất vui nhỉ?” với một nụ cười và ánh mắt trìu mến.

Đây được gọi là chu kỳ tương tác và là cơ sở để trẻ học ngôn ngữ, hiểu các quy tắc xã hội. Khi trẻ thấy bố mẹ cười, nói chuyện và phản ứng với mình, sẽ bắt đầu nhận ra mối liên hệ giữa hành động và cảm xúc. 

Khi trẻ lớn hơn một chút, hãy chỉ vào các bức tranh và hỏi: “Con chó con đâu rồi? Woof woof woof!” Hay mô tả các hành động khi tắm “Chúng ta đang rửa tay, chà xát chúng, thật sạch!” Những hoạt động hàng ngày trở thành cơ hội vàng để trẻ tiếp thu ngôn ngữ và xây dựng vốn từ.

Chìa khóa là phản ứng và làm theo. Nếu trẻ nhìn chằm chằm vào ánh sáng, mẹ có thể nói: “Ánh sáng rực rỡ!” Nếu trẻ với tay lấy cái lục lạc, hãy mô tả: “Con yêu, con có muốn lấy cái lục lạc không? Nó phát ra tiếng lạch cạch.” Những câu nói này giúp trẻ kết nối từ ngữ với hành động và âm thanh, làm tăng sự hứng thú.

Bố mẹ nên tận dụng thời gian rảnh rỗi như khi cho bé ăn, thay tã và đi dạo để giao tiếp qua lại. Khoảng 10-15 phút tương tác thực sự mỗi ngày sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc dành thời gian dài nhồi nhét kiến thức.

Tạo một căn cứ khám phá vui vẻ và an toàn

Trẻ sơ sinh học về thế giới thông qua "chơi", và sự phát triển trí tuệ không thể tách rời khỏi việc sử dụng tay, chân và toàn bộ cơ thể. Bố mẹ không cần lấp đầy ngôi nhà của bạn bằng đồ chơi đắt tiền. Một môi trường an toàn, tự do và có một chút thử thách là quan trọng hơn.

Trải một tấm chăn lớn trên mặt đất và dọn sạch mọi vật dụng nguy hiểm, đó sẽ là sân chơi tốt nhất. Cho bé nằm sấp thường xuyên, sử dụng đồ chơi nhỏ để thu hút bé ngẩng đầu và quay đầu, nhằm rèn luyện sức mạnh của cổ và lưng, đây là nền tảng cho sự phát triển các kỹ năng vận động thô trong tương lai.

Đừng bế bé mọi lúc. Mẹ có thể sử dụng đệm và hộp các tông để xây một đường hầm nhỏ và khuyến khích bé bò qua đó.

Đặt một số nồi và chảo đồ chơi, vải làm từ nhiều chất liệu khác nhau (khăn quàng cổ, khăn tắm) vào một ngăn kéo thấp và để bé tìm kiếm, chạm vào và cảm nhận các kết cấu khác nhau. Đây là cách khai sáng giác quan và nhận thức tốt nhất.

Vậy làm thế nào để rèn luyện các kỹ năng vận động tinh? Xé giấy (dùng tạp chí cũ), nhét bông vào chai nước khoáng... những phương pháp tự chế này có thể rèn luyện sự linh hoạt ngón tay và khả năng phối hợp tay mắt tốt hơn.

Chìa khóa là biến ngôi nhà thành nơi trẻ được phép tự do khám phá và thỉnh thoảng "phá hoại". Mẹ chú ý lặng lẽ quan sát an toàn và hướng dẫn con chơi đúng cách.

Hãy là người quan tâm và hiểu con 

Khi trẻ khóc thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như đói, khó chịu, đòi mẹ hoặc buồn chán... Lúc này, phản ứng với các tín hiệu kịp thời và phù hợp được gọi là "chăm sóc đáp ứng".

Điều này không chỉ đáp ứng nhu cầu mà còn truyền đạt "Cảm xúc của con rất quan trọng, và thế giới này an toàn, đáng tin cậy". Cảm giác an toàn này là cơ sở tâm lý để trẻ mạnh dạn khám phá và tập trung vào việc học.

Ví dụ, nếu trẻ với tay lấy chiếc cốc trên bàn, thay vì nói "không", mẹ có thể nhặt nó lên và đưa lại gần để bé nhìn (hãy đảm bảo an toàn), rồi nói "Đây là cốc của mẹ. Nó cứng lắm. Con có muốn chạm vào không?" Hãy hiểu và tôn trọng sự tò mò của bé, sau đó nhẹ nhàng đặt ra ranh giới.

Quan sát là tiền đề của phản ứng. Mẹ nên biết trẻ nhạy cảm với âm thanh nào? Thích loại đồ chơi nào? Những hành động nào có thể xoa dịu khi bé buồn? Việc chú ý đến những chi tiết nhỏ này sẽ giúp bố hiểu và khiến tương tác hiệu quả với con.

Quá trình phát triển trí tuệ không tồn tại riêng lẻ, mà gắn liền chặt chẽ với sự an toàn về mặt cảm xúc. Khi trẻ được thấu hiểu đầy đủ và cảm thấy an toàn sẽ có nhiều năng lượng hơn để khám phá và học hỏi.

Nuôi dạy một đứa trẻ, đặc biệt là trong 3 năm đầu đời, dường như là thử thách khó khăn. Nhưng để thúc đẩy sự phát triển trí tuệ, bố mẹ đôi khi cần trở thành phụ huynh ''siêu phàm".

Bắt đầu đưa điều trên vào cuộc sống, biến thành thói quen, theo thời gian, sẽ đặt nền tảng vững chắc và ấm áp nhất cho bộ não thông minh của bé.