Nghệ nhân, doanh nhân Hà Thị Vinh: Bông hồng vàng Việt Nam

Người con gái họ Hà ấy đắm say với đất, ngay từ thủa thiếu thời cô bé Vinh đã dành nhiều thời gian chăm chú, dõi theo cha ông mình thổi hồn vào đất, mê đắm những nét tinh hoa của làng gốm quê hương biến những “hòn đất” vô tri vô giác thành những vật dụng hàng ngày. Những tác phẩm nghệ thuật luôn cuốn hút cô bé, và “tình đất” nảy mầm rồi cứ thế ngấm dần vào trong con người cô, đất trở thành niềm khát khao cháy bỏng đam mê, không ngừng tìm tòi, sáng tạo, gắn bó suốt đời cô với làng gốm Bát Tràng. 

Từ những năm 80 của thế kỷ trước, Hà Thị Vinh đã tham gia thành lập cơ sở gốm sứ mỹ nghệ mang tên Mỹ Hạnh; chỉ sau 5 năm, phát triển thành Công ty TNHH gốm sứ Quang Vinh do Hà Thị Vinh làm Giám đốc. Sau hơn 20 năm xây dựng, phát triển công ty đã trở thành đơn vị sản xuất và xuất khẩu gốm hàng đầu cả nước hiện nay. 

Chân dung Doanh nhân Hà Thị Vinh – Tranh sơn dầu của họa sĩ Đinh Quang Tỉnh (Ba Tỉnh) - KT: 40x50cm – ST: 2024

Nhớ lại những năm 2000, thị trường xuất khẩu Việt gặp phải sự lấn át mạnh của gốm sứ Trung Quốc và Nhật Bản. Chưa kể đến vấn đề ô nhiễm từ khói bụi, khí thải độc hại của lò nung gốm thủ công cũng gặp nhiều dư luận trái chiều. Trong bối cảnh đó, Gốm sứ Quang Vinh đã tiên phong đi đầu trong việc thay đổi cách thức sản xuất theo hướng đầu tư thiết bị công nghệ mới từ lò than củi truyền thống sang nhiên liệu sạch khí gas hóa lỏng. Đây là hướng đi đúng đánh dấu một bước đột phá trong sản xuất gốm sứ của Bát Tràng, giúp khắc phục được tình trạng ô nhiễm môi trường, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm.

Tôi gọi Hà Thị Vinh là Người phụ nữ “Thép” bởi ngoài sự năng động, quyết đoán, dám nghĩ dám làm, tầm nhìn chiến lược hướng đến xuất khẩu gốm sứ mỹ nghệ, thì chị còn dám quyết định đầu tư mạo hiểm để tham gia các hội chợ quốc tế ở nhiều quốc gia và châu lục trên thế giới để tham khảo thị trường quốc tế, học hỏi kinh nghiệm sản xuất kinh doanh như ở Mỹ, Nhật, Đức, Ý, Úc, Trung Quốc, Đài Loan… Ngoài ra, chị còn hợp tác, ký hợp đồng thuê những họa sỹ tên tuổi và chuyên gia nước ngoài giúp công ty thiết kế kiểu dáng, mẫu mã sản phẩm, không ngừng đổi mới để luôn đáp ứng nhu cầu của nhiều thị trường “khó tính”.

Tôi nhớ mãi kỷ niệm năm ấy, trên chiếc xe Honda cũ kỹ, tôi chở Giám đốc Hà Thị Vinh tất tả làm thủ tục xin Visa cho chị đi Hợp chủng quốc Hoa Kỳ; phải nói rằng ngày ấy doanh nhân Việt Nam đi Mỹ còn khó hơn cả “hái sao trên trời” - quả là vô cùng vất vả, gian nan… đổi lại, người phụ nữ phi thường ấy sau những ngày “thân gái dặm trường” trên đất khách quê người - không ngoại ngữ, không một người thân thích, không quen biết ai!!! Ấy vậy mà chị đã giao dịch thành công một Hợp đồng xuất khẩu gốm sang Tiểu bang Texas trị giá hàng trăm ngàn mỹ kim. Chỉ nhắc lại câu chuyện nhỏ này đủ thấy sự thông minh, quyền biến, bản lĩnh của một nữ doanh nhân trong thời buổi “cơ chế” thị trường đầy rủi ro, thách thức nhưng cũng hứa hẹn nhiều điều mới mẻ - chị đã thành công ngay từ bước đầu đối với một thị trường nhiều tiềm năng nhưng cũng “khó tính nhất thế giới”.

Không có bí quyết nào dẫn đến thành công mà chính là kết quả của sự chuẩn bị kỹ lưỡng, cần mẫn, say nghề và học hỏi từ những thất bại. Để phát triển cơ ngơi bền vững lâu dài, Hà Thị Vinh đã đầu tư cho con gái đi học quản lý ở Vương quốc Anh, con trai út học tại Trường Đại học gốm sứ Trung Hoa tại Giang Tây (Trung Quốc)... Đây chính là cơ sở để giúp doanh nghiệp Quang Vinh phát triển bền vững trên nền tảng truyền thống gia đình theo kịp xu thế của thời đại. Người mẹ ấy đã truyền lửa, truyền đam mê cho các con để kế tục sự nghiệp của cha ông, phát huy thế mạnh làng nghề truyền thống trong xã hội hiện đại để khẳng định mình mà cũng chính là góp phần duy trì và phát triển thương hiệu quốc gia và quốc tế - GỐM SỨ BÁT TRÀNG.

Hà Thị Vinh là người có những ý tưởng táo bạo, lãng mạn nhưng rất thực tế. Chị đã biến những giấc mơ tưởng chừng viển vông thành sự thật huy hoàng, rực rỡ, và thuyết phục. Yêu nghề, yêu những giá trị văn hóa truyền thống của cha ông không gì bằng làm thế nào để lưu giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị đó trong lòng công chúng. Nữ nghệ nhân ấy đã thổi hồn vào không gian nghề gốm Bát Tràng xưa và nay để lưu giữ tinh hoa “hồn đất”. Chị đã dày công bảo vệ dự án, đầu tư và quyết tâm xây dựng công trình “Thế kỷ” đồ sộ và hiện đại bậc nhất cả nước mang tên “Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt” - một không gian nghệ thuật đẳng cấp, trưng bày và quảng bá rộng rãi hình ảnh, thương hiệu gốm sứ và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, tinh hoa, độc đáo được trưng bày đẹp mắt và sắp xếp theo dòng chảy thời gian. Nơi đây đã trở thành điểm du lịch nổi tiếng miền Bắc thu hút hàng triệu du khách trong và ngoài nước tới tham quan, chiêm ngưỡng, tìm hiểu về văn hoá làng nghề Việt Nam. Đồng thời họ cũng được trải nghiệm thực tế trên những sản phẩm gốm trong không gian truyền thống cùng với các nghệ nhân nổi tiếng và những người thợ tài hoa. 

Không chỉ dừng lại ở thành tựu đặc sắc Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt mà Hà Thị Vinh còn ước mơ xây dựng một quần thể kiến trúc biểu tượng của làng nghề Việt Nam tại Bái Tử Long, tỉnh Quảng Ninh và trong tương lai gần còn rất nhiều dự án văn hóa sẽ ra đời trong “lõi” của khu sinh thái Bát Tràng bao gồm: các di tích cổ làng nghề Bát Tràng, Bảo tàng Mỹ thuật, phục dựng lại những mô hình tiêu biểu, đặc sắc của gốm Bát Tràng xưa…

Doanh nhân Hà Thị Vinh - Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội, xứng đáng được phong tặng những danh hiệu cao quý: Là một trong 3 phụ nữ nhận Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam tiêu biểu, Giải thưởng quả cầu vàng, Giải thưởng ngôi sao Việt Nam, Danh hiệu Bông hồng vàng Việt Nam, Doanh nhân nữ tiêu biểu ASEAN, Công dân Thủ đô ưu tú và Giải thưởng ASEAN dành cho Doanh nghiệp Kinh doanh bao trùm.

Mến mộ nhân cách và nể phục sự nghiệp thành đạt quá đồ sộ của Hà Thị Vinh - Người con gái Bát Tràng thông tuệ, mạnh mẽ, tự tin mà vô cùng giản dị. Trong men say chiều thu Hà Nội, hòa quyện mùi hương thơm nồng, ngọt ngào của trái thị đầu mùa cùng hoàng lan quyến rũ trước sân nhà, từng hồi ký ức và hiện tại ùa về dồn nén, chiết đọng trên từng nét cọ, gương mặt "Kim cương" Nghệ nhân - Doanh nhân Hà Thị Vinh - Bông hồng vàng Việt Nam dần hiện lên trên lớp toan trắng ngà, lấp lánh nhưng vô cùng giản dị và hoàn mỹ nên tôi quyết định không cần tô điểm thêm bất kỳ một loại trang sức nào. Tôi nhớ đến câu nói của X. Batle đã trở thành chân lý: “Thiên tài và đức hạnh giống như viên kim cương: đẹp nhất là lồng trong chiếc khung gi‌ản dị”. 

Đinh Quang Tỉnh

Maj Trang - "Mona Lisa Viet Nam"

Mai Trang - tên đầy đủ là Nguyễn Thị Mai Trang, sinh ra trong một gia đình nghệ sĩ ở Hà Nội, có 7 anh chị em. Cha là họa...