Con chữ tấm lòng – Dấu ấn một đời thơ của Phạm Trung Tín
Thơ ca trong dòng chảy cuộc sống có những con người xem đó như tình yêu, nhịp thở; như cây cầu nối những tâm hồn đồng điệu để mà rung động, để mà tri ân và yêu thương gìn giữ. Tập sách “Con chữ tấm lòng” của nhà thơ Phạm Trung Tín chính là một hành trình như thế. Và hành trình ấy được bắt đầu bằng sự trải nghiệm của một người lính - một cựu chiến binh - một nhà thơ - một tấm lòng thủy chung son sắt với thơ, với đời.
Một đời gắn bó với văn thơ
Nhà thơ Phạm Trung Tín - người con của đất “hoa phượng đỏ” Hải Phòng. Ông, trước hết được biết đến là một người lính kiên trung, người con hiếu thảo, người chồng ân cần, người cha tận tụy. Ông sống hiền lành, chân thành và hào hiệp. Khi người vợ đầu mất, ông gà trống nuôi hai con nhỏ với ngổn ngang trăm mối đời thường và những vần nhớ thương da diết dành cho người bạn đời bạc mệnh.
Thơ, với ông vì thế không chỉ là nghệ thuật của ngôn từ, mà còn là nơi gửi gắm tình người: “Thơ là một nghệ thuật tinh hoa, nghệ thuật của trí tuệ của con chữ. Thơ truyền tải những thông điệp sâu sắc của người viết đến phần còn lại của thế giới loài người, để chia sẻ những khổ đau, xoa dịu những buồn nản, bù đắp những mất mát, động viên mọi ưu tư và khơi gợi những tình cảm tốt đẹp trong con người”.
Nhà thơ Phạm Trung Tín (ngoài cùng bên trái).
Là một người lính từng đi qua chiến tranh với biết bao gian lao vất vả, nhưng cho dù là chiến tranh hay đời thường, Phạm Trung Tín luôn mang trong mình một tình yêu thơ da diết, đằm thắm, thủy chung, ngay cả lúc hành quân cùng chiếc ba lô và súng đạn nặng trĩu, ông cũng không quên mang theo tập thơ, cây bút. Thơ ông vì thế luôn có sự gắn bó mật thiết với cuộc sống hiện thực và những biến động thăng trầm của thời cuộc.
Chứng kiến biết bao người mất đi sự sống, cảm nhận nỗi đau, sự nhỏ bé bất lực của con người trong đại dịch Covid-19, ông đã viết lên những câu thơ đầy ám ảnh bằng nỗi xót xa đến nhói lòng. Người đọc như cảm nhận nỗi bi thương mất mát trong từng con chữ từ chính cõi lòng đầy trắc ẩn của tác giả.
“Giặc thinh lặng hủy hoại đời
Ngàn sinh mệnh bóng ma trơi thình lình
Vô tang vô tưởng vô tình
Tâm hương thắp nghẹn cốt bình nhói tim”
(Phận người trong tâm dịch)
Ở một khía cạnh khác, người ta lại đón nhận thơ ông như một tia nắng ấm áp, ngập tràn yêu thương với nét dung dị rất đời thường nhưng chan chứa tình thân. Trong bài thơ Cắt móng tay cho mẹ, chỉ một vài chi tiết khắc họa cũng đủ trở thành chất liệu đắt giá mô tả cả một cuộc đời đói nghèo cơ cực mà bao dung vĩ đại của mẹ và tấm lòng hiếu thảo, biết ơn của đứa con thể hiện qua hành động tưởng chừng rất nhỏ nhặt trong cuộc đời - cắt móng chân cho mẹ.
“Ngón gãy gân guốc nhăn nheo
Đồng sâu ruộng cạn đói nghèo trả vay
Trời thương con được cầm tay
Để xoa dịu bớt đắng cay phần người.”
Biển người tri ân
Có lẽ điểm đặc biệt ở Con chữ tấm lòng là không chỉ dành chỗ cho thơ riêng, mà còn là một lời tri ân gửi đến nhiều văn nghệ sĩ, nhà giáo, đồng nghiệp, tiền bối. Những tên tuổi như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Vũ Tiềm, Trần Hà Yên, Lam Giang, Triệu Xuân, Hải Như, Phạm Như Vân, Trúc Phương, Nhuệ Giang, Nguyễn Nghiêm, Hoàng Bá Vi… được ông nhắc đến bằng sự trân trọng, coi như một cách lưu giữ ký ức và kết nối thế hệ.
Sách “Con chữ tấm lòng” của nhà thơ Phạm Trung Tín.
Chính điều này cho thấy rõ hơn con người Phạm Trung Tín - một người viết thơ không chỉ cho mình, mà còn cho gia đình, bạn bè, đồng đội; cho xã hội, cho cả hôm nay và mai sau. Một người lính bước ra khỏi chiến trường, nhưng vẫn đau đáu nghĩa tình, khát khao cống hiến. Với triết lý sống tình người bao la và sự từng trải qua nhiều nốt thăng trầm của cuộc đời, Phạm Trung Tín đưa vào thơ nhiều suy ngẫm trở trăn. Ở đó, ông đối diện với chính mình, đối diện với đời để sống yêu thương hơn, nhân hậu hơn:
“Chính mình rồi lại mình thôi
Hẹp vòng quay, chậm gót rồi, hoàng hôn
Cộng trừ nhân chi nữa dại khôn
Cõi nhân sinh rối phách hồn lạc xiêu”
(Đối diện chính mình)
Với niềm đam mê văn chương và tình yêu thơ đằm thắm, hào sảng, ông vẫn miệt mài gieo từng con chữ như gieo từng mầm sống. Bao nhiêu biến động, thăng trầm cũng không làm vẩn đục được nguồn mạch trong trẻo ấy - thơ ông vẫn trở về với điểm tựa sắt son: tình yêu thương con người và sự tử tế dành cho cuộc đời.
Con chữ tấm lòng có thể xem là chính chân dung tinh thần của Phạm Trung Tín - một người lính - nhà thơ đã sống trọn vẹn với con chữ và tình người. Những vần thơ của ông giản dị mà sâu sắc, triết lý mà vẫn chan chứa yêu thương. Đọc Con chữ tấm lòng, độc giả thêm một lần tin rằng: Chỉ có yêu thương và cống hiến hết mình mới làm cho cuộc đời trở nên ngát hương và trường tồn.
Nhà văn Phạm Ngọc Chiểu sở hữu một gia tài văn chương không còn là nhỏ và nổi lên đặc biệt với các tác phẩm đề...
Bình luận
