Chơi golf suốt 3 tiếng, người đàn ông 72 tuổi bất ngờ tái phát đột quỵ

Bất ngờ tái phát đột quỵ sau một buổi vận động ngoài trời

Theo ghi nhận tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh, bệnh nhân là nam giới, 72 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa lipid máu. Trước đó, người bệnh từng bị một cơn đột quỵ nhẹ và đã được phát hiện, điều trị kịp thời.

Sau điều trị, người bệnh duy trì đầy đủ phác đồ gồm thuốc kháng kết tập tiểu cầu, kiểm soát mỡ máu và mảng xơ vữa bằng statin hoạt độ cao và kiểm soát huyết áp. Các chỉ số mỡ máu đạt mục tiêu, tình trạng sức khỏe ổn định.

Tuy nhiên, chỉ hơn 1 tháng sau, trong một lần chơi golf kéo dài khoảng 3 tiếng ngoài trời, bệnh nhân đột ngột xuất hiện méo miệng, nói khó và yếu nửa người trái. Khi nhập viện, bệnh nhân được xác định tái phát nhồi máu não với mức độ nặng hơn lần trước.

Người từng bị đột quỵ có nguy cơ tái phát cao hơn rõ rệt so với người chưa mắc (Nguồn ảnh: envato)

Theo ThS. BSNT. Vũ Thị Thu Hiền - Khoa Nội tổng hợp - BVĐK Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh, nguyên nhân tái phát không nằm ở việc điều trị sai, mà ở một yếu tố ít được chú ý: “bẫy huyết động”.

Ở bệnh nhân này, động mạch cảnh trong chính là nguồn cấp máu chính cho não đã bị tắc do xơ vữa, nên tưới máu não phải phụ thuộc vào tuần hoàn bàng hệ, một hệ thống mạch máu phụ giúp bù đắp lưu lượng máu cần thiết sau cơn đột quỵ.

Trong điều kiện bình thường, hệ thống này vẫn có thể duy trì hoạt động. Tuy nhiên, khi người bệnh vận động liên tục kéo dài, tình trạng mất nước qua mồ hôi có thể gây giảm thể tích tuần hoàn, làm máu cô đặc hơn và khiến huyết áp giảm. Tất cả những thay đổi này khiến lượng máu lên não giảm đi, đặc biệt ở những vùng vốn đã “nhạy cảm” do thiếu thể tích tưới máu não từ trước. Hệ quả là nhồi máu não tái phát, dù bệnh nhân vẫn đang dùng thuốc đúng cách.

Một điểm đáng lưu ý là nhiều người cho rằng sau đột quỵ, huyết áp càng thấp càng an toàn. Tuy nhiên, thực tế không đơn giản như vậy.

Ở bệnh nhân phụ thuộc tuần hoàn bàng hệ, huyết áp cần được duy trì trong “khoảng an toàn” (khoảng 130–140 mmHg), tránh cả tăng quá cao lẫn hạ quá mức. Mục tiêu huyết áp nên được cá thể hóa, ưu tiên duy trì đủ cao để đảm bảo tưới máu não. Đặc biệt, ở các trường hợp hẹp hoặc tắc mạch lớn, việc kiểm soát huyết áp cần thực hiện thận trọng hơn.

Đột quỵ tái phát - góc nhìn chuyên môn từ Hội nghị Nội khoa toàn quốc

Trường hợp này không chỉ là một ca bệnh đơn lẻ mà còn được đưa ra phân tích tại Hội nghị Nội khoa toàn quốc lần thứ 14, diễn ra cuối tháng 4/2026 tại BVĐK Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh.

Tại hội nghị, ThS.BSNT. Vũ Thị Thu Hiền đã trình bày báo cáo về nhồi máu não tái phát và những thách thức trong quản lý dài hạn.

ThS.BSNT. Vũ Thị Thu Hiền cho rằng cần một chiến lược quản lý toàn diện, lâu dài, cá thể hóa cho từng người bệnh để ngăn ngừa tái phát đột quỵ

Trong bối cảnh dân số già hóa và người cao tuổi ngày càng duy trì lối sống năng động, việc kiểm soát đột quỵ không thể chỉ dừng lại ở thuốc mà cần tiếp cận toàn diện hơn, đặc biệt là yếu tố huyết động và hành vi sinh hoạt.

Đột quỵ tái phát chiếm khoảng 25% tổng số ca đột quỵ, với nguy cơ tăng dần theo thời gian. Đặc biệt, những trường hợp tái phát trong thời gian ngắn như trên là lời cảnh báo rõ ràng về mức độ nguy hiểm của bệnh.

Theo bác sĩ Hiền, người bệnh nên áp dụng chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải (giảm muối, hạn chế chất béo xấu và rượu bia), kết hợp vận động cường độ trung bình - mạnh ít nhất 120 - 150 phút/tuần. Đồng thời, cần ngừng hút thuốc và tránh khói thuốc thụ động. Ngoài ra, nên tầm soát định kỳ các bệnh đi kèm, đặc biệt là ngưng thở khi ngủ nếu có các dấu hiệu như ngáy to, ngưng thở khi ngủ hoặc mệt mỏi ban ngày, vì đây là yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch.

Đột quỵ không phải là biến cố “một lần rồi thôi”. Ngay cả khi người bệnh đã ổn định, nguy cơ tái phát vẫn tồn tại - thậm chí chỉ sau một thời gian ngắn.

Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là uống thuốc đúng, mà còn là duy trì lối sống phù hợp và hiểu rõ các nguy cơ tiềm ẩn.