Đại học Trà Vinh - Sáng tri thức, đẹp tình người

Thuở ban đầu

Một thời gian dài, tôi có điều kiện làm việc với Hiệu trưởng Nhà trường - nay là GS.TS. Phạm Tiết Khánh - người lãnh đạo am hiểu, yêu mến và trân trọng văn hóa vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là quê hương Trà Vinh trong sự giao thoa văn hóa Việt - Khmer. Ở thầy, tôi cảm nhận rõ sự khiêm nhường, tinh thần cầu thị và khát vọng mãnh liệt đưa giáo dục chất lượng cao về với quê hương, góp phần nâng cao tri thức, văn hóa cho vùng đất còn nhiều khó khăn nhưng giàu tiềm năng.

Lễ công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ chuyển Trường ĐH Trà Vinh thành Đại học Trà Vinh

Từ năm 2012, tôi có cơ duyên gắn bó sâu sắc với Đại học Trà Vinh khi cùng Ban Giám hiệu, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Khmer xây dựng chương trình đào tạo thạc sĩ ngành Văn hóa học. Trong bối cảnh các ngành đào tạo sau đại học ở khu vực còn hạn chế, việc mở ngành Văn hóa học thể hiện tầm nhìn và sự nhạy bén của Nhà trường trong phát huy thế mạnh văn hóa địa phương, đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Sau Văn hóa học, việc mở mã ngành Lý luận và phương pháp dạy học Bộ môn Ngữ văn tiếp tục là một dấu mốc quan trọng. Từ chỗ còn băn khoăn về việc học tiếp, nhiều giáo viên phổ thông nhanh chóng được khơi dậy hứng thú học thuật sau khi tiếp cận các chuyên đề chuyên sâu. Từ đó, các khóa cao học tiếp tục mở rộng, thu hút học viên từ Trà Vinh, Bạc Liêu, Kiên Giang và nhiều địa phương khác, góp phần chuẩn bị đội ngũ giáo viên trước yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.

Sáng tri thức

Với mong muốn nâng cao chất lượng đào tạo, Ban Giám hiệu Đại học Trà Vinh đã có chiến lược thu hút đội ngũ giảng viên, nhà khoa học từ các trường đại học và viện nghiên cứu uy tín trong cả nước tham gia giảng dạy, hướng dẫn, phản biện và đánh giá luận văn, luận án. Các thầy cô cơ hữu và thỉnh giảng đều thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự nghiêm túc trong chuyên môn, đồng thời chú trọng cập nhật tri thức và đổi mới phương pháp giảng dạy. Nhà trường cũng quan tâm bồi dưỡng đội ngũ kế cận; nhiều cán bộ trẻ khi ấy nay đã trưởng thành, đảm nhiệm các vị trí quan trọng ở Trường, Khoa và Bộ môn.

Sau hơn mười năm triển khai, hai mã ngành Văn hóa học và Lý luận và phương pháp dạy học Bộ môn Ngữ văn đã đào tạo được 30 tiến sĩ và khoảng 1.000 thạc sĩ tính đến tháng 4 năm 2026. Đó là một con số đáng trân trọng, không chỉ thể hiện quy mô đào tạo mà còn cho thấy vai trò của Nhà trường trong việc bổ sung nguồn nhân lực có trình độ cao cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Ở ngành Văn hóa học, các đề tài nghiên cứu gắn chặt với đời sống địa phương và thực tiễn phát triển vùng. Nhiều luận văn, luận án tập trung vào lịch sử, tôn giáo, tín ngưỡng, lễ hội; đặc trưng văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực Đồng bằng sông Cửu Long; sự giao lưu, tiếp biến văn hóa giữa các tộc người Việt, Khmer, Hoa, Chăm; cũng như văn hóa ứng xử trong trường học, công ty, chợ, du lịch và truyền thông. Những hướng nghiên cứu ấy giúp tri thức học thuật không tách rời đời sống mà trở thành nguồn lực góp phần nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương.

Ban Giám đốc Đại học Trà Vinh tặng hoa các đối tác

Một số điểm sáng có thể kể đến là việc phát triển du lịch cộng đồng ở Cồn Chim, Cồn Hô, Nhị Hòa, nơi tri thức văn hóa được vận dụng để giúp người dân làm kinh tế, quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên, ẩm thực và nếp sống quê hương. Trong lĩnh vực khoa học - kỹ thuật, nhiều dự án ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, trong đó có Smart Farming, đã hỗ trợ nông dân thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao năng suất và thúc đẩy kinh tế nông nghiệp phát triển.

Đối với mã ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Bộ môn Ngữ văn, chương trình đào tạo nhanh chóng tiếp nhận tinh thần đổi mới của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Từ cách dạy học nặng về truyền thụ nội dung, học viên được tiếp cận quan điểm dạy học phát triển phẩm chất, năng lực, lấy người học làm trung tâm. Nhiều giáo viên đến từ Trà Vinh, Vĩnh Long, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Bến Tre, Tiền Giang, Cà Mau, Kiên Giang, Thành phố Hồ Chí Minh... sau khi tốt nghiệp đã trở thành lực lượng nòng cốt trong đổi mới dạy học ở trường phổ thông, đồng thời bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao cho các khoa, phòng ban của nhà trường.

Đẹp tình người

Một ấn tượng sâu đậm của nhiều giảng viên từ các trường đại học, viện nghiên cứu khi đến làm việc tại Đại học Trà Vinh là phong cách tổ chức chuyên nghiệp, chu đáo và giàu tình nghĩa. Từ công tác đón tiếp, bố trí giảng dạy đến tổ chức thi cử đều được thực hiện nghiêm túc, tận tâm. Sự ân cần, trách nhiệm của đội ngũ lãnh đạo, giảng viên, chuyên viên và nhân viên phục vụ đã góp phần tạo nên nét văn hóa riêng của Đại học Trà Vinh – một môi trường làm việc kỷ luật nhưng ấm áp, thân thiện.

Môi trường thân thiện

Tôi nhớ mãi một lần đi dạo trong khuôn viên Trường cùng một vị khách nữ người Đức. Bà bất ngờ thốt lên rằng không gian Đại học Trà Vinh giống như các trường đại học ở châu Âu. Quả thật, những dãy nhà màu vàng nhạt, khoảng sân rộng, hàng cây bạch đàn, cây sao rợp mát, hoa điệp vàng, hoa giấy tím hồng, hồ nước gợi dáng Ao Bà Om, tiếng đàn ngỗng mỗi bình minh và sắc áo vàng của các nhà sư Nam Tông đã tạo nên một không gian đại học vừa hiện đại vừa đậm bản sắc văn hóa địa phương.

Thư viện hiện đại, hội trường lớn, các phòng bảo vệ luận án, hội thảo khoa học được đầu tư khang trang đã thể hiện sự trân trọng đối với tri thức và con người. Bên cạnh đó, các hoạt động thể thao, văn nghệ, hướng nghiệp, thiện nguyện, phục vụ cộng đồng của sinh viên khiến khuôn viên trường luôn rộn rã, giàu sức sống. Ở đó, người ta cảm nhận được một môi trường học thuật thân thiện, thanh bình nhưng không ngừng vận động.

Khuôn viên Đại học Trà Vinh

Đại học Trà Vinh hôm nay

Kế tiếp những thành tựu của các nhiệm kỳ lãnh đạo trước, từ năm 2022 đến nay, Ban Giám hiệu mới (nay là Ban Giám đốc), đứng đầu là PGS.TS. Nguyễn Minh Hòa - Giám đốc, Bí thư Đảng ủy Đại học Trà Vinh - cùng tập thể cán bộ, viên chức, người lao động đã tiếp tục đưa Nhà trường đạt nhiều dấu mốc đáng tự hào. Trường ghi dấu ấn quốc tế với sáu năm liên tiếp, từ 2020 đến 2026, nằm trong top 100 trường đổi mới sáng tạo và có tầm ảnh hưởng theo bảng xếp hạng WURI; năm 2025 đạt hạng 29 thế giới; năm 2024 đạt top 1 thế giới về giá trị văn hóa; đồng thời duy trì vị trí trong top 200 trường đại học xanh, bền vững theo UI GreenMetric.

Hiện nay, Đại học Trà Vinh có 10 mã ngành đào tạo tiến sĩ, 20 mã ngành đào tạo thạc sĩ, 9 ngành chuyên khoa cấp I và 1 ngành chuyên khoa cấp II, thuộc nhiều khối lĩnh vực.

Đặc biệt, ngày 12 tháng 1 năm 2026, Trường Đại học Trà Vinh chính thức được chuyển thành Đại học Trà Vinh theo Quyết định số 73/QĐ-TTg. Đây là niềm vinh dự lớn, khẳng định sự trưởng thành về quy mô, chất lượng, uy tín và năng lực quản trị đại học. Đại học Trà Vinh hiện gồm các trường thành viên: Trường Kinh tế, Luật; Trường Y - Dược; Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ và Nhân văn; Trường Kỹ thuật và Công nghệ; cùng Trường Thực hành Sư phạm.

Nhìn lại chặng đường đã qua, nhiều thầy cô từng đặt những viên gạch đầu tiên cho công tác Đào tạo Sau Đại học của Đại học Trà Vinh nay có người đã đi xa, có người tuổi cao, sức yếu, nhưng dấu ấn của họ vẫn còn hiện diện trong từng thế hệ học viên, sinh viên và trong sự phát triển của Nhà trường. Hàng nghìn thạc sĩ, tiến sĩ từ mái trường này đã trở về các địa phương, trở thành lực lượng nòng cốt trong quản lý, giảng dạy, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng.

Đại học Trà Vinh hôm nay vẫn còn những khó khăn, thử thách cần tiếp tục vượt qua. Tuy nhiên, với nền tảng thành tựu đã được khẳng định, với tuổi hai mươi đầy sức bật, với bản sắc “sáng tri thức, đẹp tình người”, tôi tin và mong chúc Đại học Trà Vinh sẽ tiếp tục tiến xa, phát triển mạnh mẽ, giữ vững giá trị giáo dục và nhân văn cốt lõi trên hành trình phụng sự cộng đồng, quê hương và đất nước.

TRÀ VINH TRONG NỖI NHỚ

Phạm Thu Yến

Có một thành phố, bên dòng Cổ Chiên

Rừng xanh trong phố, hoa sao đầy thềm

Cafe buổi sáng, uống cùng hương đêm

Trăm ngôi chùa cổ, lộng lẫy sắc vàng

Đất đai ngàn tuổi hát cùng Bà Om*

Điệu Lăm Thôn cất, đắm say tay mềm

Những cù lao mát, cồn Hô cồn Chim

Ba chàng ngự lâm viết nên huyền thoại

Đưa vùng cồn bãi, kết tình năm châu

Trà chú Hai Nguyên, Bánh cô Ba Sữa.

Dừa nước Năm Khang, đằm duyên Vọng cổ.

Giữ lòng người ở, nụ cười bến sông.

Có trường đại học, lộng lẫy khoảng trời

Không gian rợp mát, đường hoa vàng tươi

Toả sáng tri thức, thắm đẹp tình người.

Có thầy hiệu trưởng, trái tim vàng ròng

Cùng bao đồng nghiệp, tâm sức mênh mông

Thương trò mến bạn, hiếu nghĩa vẹn đường.

Con gái Trà Vinh, má hồng môi thắm

Ngọt giọng dừa xiêm, mong manh chiều nắng

Nghiêng vành nón trắng, bỏ bùa lời thương.

Có chàng nghệ sỹ, mái tóc phiêu bồng

Để thương để nhớ, như từ trăm năm.

Bình minh phố vắng, tơ trời vương giăng.

Trà Vinh duyên nợ, với bao ân tình.

Người muôn phương đến, đều nhận quê mình,

Hẹn ngày trở lại, nghĩa tình Trà Vinh.