Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình phát triển của dân tộc, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các Nghị quyết chiến lược hướng tới mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030, năm 2045 và tầm nhìn trong 100 năm tiếp theo, yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, đòi hỏi phải đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ và tạo bước đột phá, phát triển về chất của đội ngũ cán bộ các cấp.

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Đánh giá về đội ngũ cán bộ các cấp

Đảng ta nhận định: Hiện nay, đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược có bước trưởng thành, phát triển, công tác tạo nguồn, chuẩn bị cán bộ cấp chiến lược, người đứng đầu, cán bộ kế cận chủ động hơn, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, rèn luyện cán bộ qua thực tiễn được quan tâm; nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu được nâng lên; thể chế quy định, quy trình từng bước được hoàn thiện, các khâu trong công tác cán bộ ngày càng nền nếp, liên thông hơn, phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra giám sát, kiểm soát quyền lực, kỷ luật, kỷ cương được tăng cường.

Tuy nhiên, công tác cán bộ vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Mục tiêu tổng quát thực hiện chưa đầy đủ, đồng đều, vững chắc, kết quả giữa các cấp, ngành, lĩnh vực, địa bàn còn chênh lệch về chất lượng, cơ cấu còn bất cập, trong đó cán bộ cấp cơ sở chưa đồng đều, thiếu cán bộ có năng lực nổi trội, chuyên gia giỏi ở một số lĩnh vực chiến lược. Năng lực dự báo, tư duy chiến lược, quản trị hiện đại, chuyển đổi số và tổ chức thực hiện của một số cán bộ chưa theo kịp yêu cầu; vẫn còn tình trạng cán bộ né tránh, đùn đẩy, sợ sai, sợ trách nhiệm; một số cán bộ, đảng viên giữ chức vụ vi phạm bị xử lí kỷ luật. Đánh giá cán bộ vẫn là khâu yếu, kết quả chưa được sử dụng thực chất, xuyên suốt, việc lượng hóa, kiểm chứng sản phẩm, kết quả, hiệu quả còn hạn chế.

Công tác tạo nguồn có nơi chưa chủ động, nguồn cán bộ kế cận ở một số vị trí, lĩnh vực chưa dồi dào, cơ chế phát hiện, thu hút, trọng dụng, sử dụng nhân tài chưa đủ mạnh, chính sách đãi ngộ chưa thực sự tương xứng với năng lực và đóng góp của cán bộ, dữ liệu cán bộ còn phân tán. Phương thức quản lý còn chia cắt theo từng khâu, từng cấp, từng nhiệm kì; thẩm quyền chưa gắn liền với trách nhiệm, v.v…

Nghị quyết của Đảng có tầm chiến lược, lâu dài, căn bản, toàn diện thì mục tiêu then chốt là xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp phải “ĐỦ”: Đủ đức – Đủ sức – Đủ tài, Đủ tâm, Đủ tầm, có tư duy quản trị hiện đại, năng lực chuyển đổi số và tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân, với Đảng.

Về tư duy chuyển từ quản lý nặng về bằng cấp sang phát triển về năng lực, thực tiễn, tư duy chiến lược và kỹ năng làm chủ khoa học – công nghệ, chuyển đổi số.

Thực hiện phương châm “có vào, có ra, có lên, có xuống” đi đôi với cơ chế bảo vệ cán bộ năng động sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Về phương châm vừa xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý vừa hình thành đội ngũ chuyên gia giỏi, cán bộ có chuyên môn sâu. Đến năm 2030, 100% vị trí lãnh đạo, quản lý được xác định rõ tiêu chuẩn chức danh, chức trách, thẩm quyền, sản phẩm đầu ra và căn cứ kiểm chứng cụ thể; 100% cán bộ được giao nhiệm vụ, được đánh giá định kì dựa trên sản phẩm trí tuệ, hiệu quả thực tế và dữ liệu số hóa. Thúc đẩy sự kết nối chặt chẽ về nguồn nhân lực chất lượng cao giữa khu vực công và khu vực tư. Lượng hoá kết quả công việc, lấy sản phẩm và uy tín làm thước đo chính, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, ngại khó khăn.

Đồng thời, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn liền với tăng cường kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu. (Người đứng đầu là nhân tố quyết định sự thành bại của mọi công việc). Mặt khác, phải hoàn thiện chính sách đãi ngộ linh hoạt, xứng tầm để trọng dụng và giữ chân nhân tài, hiện đại hóa dữ liệu cán bộ trên toàn bộ hệ thống.

Đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ

Đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ theo hướng khoa học, dân chủ, công tâm, khách quan, công khai, minh bạch, chuyên nghiệp, hiện đại, hình thành phương thức quản trị đội ngũ thống nhất, liên thông, xuyên suốt, dựa trên vị trí việc làm, năng lực, kết quả thực hiện nhiệm vụ và dữ liệu được kiểm chứng, gắn thẩm quyền với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực. Chủ động phát hiện tạo nguồn, đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện, trọng dụng, sử dụng và sàng lọc cán bộ, hình thành nguồn cán bộ mở, động, nhiều độ tuổi, nhiều phương án, chuẩn bị từ sớm, từ xa, bảo đảm tính kế thừa, chuyển tiếp liên tục, vững chắc giữa các thế hệ. Ba nhóm cán bộ cần xây dựng như sau:

1. Xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, đạo đức, liêm chính, trí tuệ, tư duy hệ thống, tầm nhìn dài hạn, có năng lực dự báo, hoạch định chiến lược, kiến tạo phát triển, ứng phó khủng hoảng và bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc. Từng bước hình thành đội ngũ cán bộ có khả năng tham gia giải quyết những vấn đề khu vực và quốc tế.

2. Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là người đứng đầu cấp ủy, thực sự là hạt nhân lãnh đạo, trung tâm đoàn kết và là chủ thể chịu trách nhiệm cao nhất, có bản lĩnh, liêm chính, tầm nhìn xa, năng lực tổ chức thực hiện, dám quyết định, dám chịu trách nhiệm, có khả năng khơi thông, tháo gỡ các “điểm nghẽn” trong thực hiện nhiệm vụ, có trách nhiệm phát hiện, lựa chọn, giao việc, đánh giá, sử dụng người có năng lực, phát triển cán bộ và chuẩn bị người kế cận, được trao thẩm quyền gắn với trách nhiệm và chất lượng đội ngũ, kết quả của cơ quan, đơn vị và hệ quả của quyết định cán bộ thuộc phạm vi quản lý.

3. Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở (xã, phường, đặc khu, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, v.v…) gần dân, sát dân, hiểu dân, trọng dân, học dân, có năng lực thực thi công vụ, quản trị địa bàn, đơn vị, doanh nghiệp, dân vận, đối thoại với Nhân dân, xử lí tình huống từ sớm và chuyển đổi số.

Để những chủ trương chiến lược ấy được thực hiện có hiệu quả thực sự, cần có những đột phá chiến lược trong công tác cán bộ của kỷ nguyên mới:

Một là, đột phá về đánh giá, lựa chọn, sử dụng và sàng lọc cán bộ. Chuyển căn bản từ đánh giá còn nặng về hồ sơ, quy trình, thủ tục sang đánh giá bằng phẩm chất, năng lực, kết quả, sản phẩm, hiệu quả hoạt động và uy tín trong Nhân dân, lấy đánh giá thực chất làm nền tảng, sử dụng đúng người, đúng việc, đúng quyền hạn, chức trách.

Hai là, đột phá về tạo nguồn, phát triển đội ngũ cán bộ và trọng dụng nhân tài, chuyển từ phương pháp khép kín, chuẩn bị nhân sự theo từng chức danh, sang phát hiện, tạo nguồn mở, chủ động đào tạo, bồi dưỡng phát triển cán bộ kế cận nhiều thế hệ, nhiều phương án và trọng dụng thực tài, giá trị cống hiến của cán bộ.

Ba là, đột phá về thể chế, phương thức quản trị, chuyển từ quản lý cán bộ phân tán theo từng khâu sang quản trị đội ngũ thống nhất, đồng bộ, liên thông, xuyên suốt, dựa trên vị trí việc làm, yêu cầu năng lực, dữ liệu có kiểm chứng, trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực.

 “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”

Cách đây 8 năm, ngày 19/5/2018, Ban Chấp hành Trung ương ra Nghị quyết số 26-NQ/TW (Khóa XII) về công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ đạt nhiều kết quả quan trọng. Các quan điểm, nguyên tắc lớn của Đảng về cán bộ, công tác cán bộ đã được khẳng định, trong đó nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo trực tiếp, toàn diện được bảo đảm. Thực hiện Nghị quyết ấy, công tác cán bộ và kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực từ sớm, từ xa, xuyên suốt toàn bộ công tác cán bộ. Phòng ngừa, phát hiện, xử lí nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, các hành vi chạy chức, chạy quyền, cục bộ, lợi ích nhóm, lợi dụng quan hệ thân hữu, xung đột lợi ích và thao túng công tác cán bộ được ngăn chặn.

Đường lối của Đảng về công tác cán bộ trong kỷ nguyên mới có ý nghĩa quyết định đối với sự tồn vong và phát triển của Đảng cũng như sự nghiệp cách mạng. Đường lối sáng suốt, đúng đắn đó khẳng định “cán bộ là cái gốc của mọi công việc” theo Tư tưởng Hồ Chí Minh là nhân tố quyết định thành bại của cách mạng, chất lượng hoạt động của bộ máy trong hệ thống chính trị. Cán bộ tốt hay xấu đều ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.