96% người dùng lo trở thành nạn nhân của lừa đảo hoặc tấn công mạng

Theo báo cáo mới đây của Hiệp hội Di động Toàn cầu (GSMA), lừa đảo trực tuyến, gian lận và các hình thức đánh lừa trên môi trường số đang trở thành những rào cản đáng kể đối với niềm tin số, đe dọa làm chậm tiến trình số hóa của khu vực.

Hội nghị M360 ASEAN Digital Trust diễn ra ngày 9/9/2026 tại Kuala Lumpur, Malaysia. (Ảnh: GSMA)

Cụ thể, khoảng 45% các vụ lừa đảo được báo cáo tại Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam vẫn chưa được giải quyết, mặc dù người tiêu dùng ngày càng chủ động hơn trong việc tự bảo vệ trước các rủi ro lừa đảo. Những người có vụ việc chưa được giải quyết có mức độ tin tưởng thấp hơn đối với các kênh liên lạc, nền tảng số và hoạt động chia sẻ dữ liệu.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, 8% người tiêu dùng được khảo sát cho biết, họ đã trở thành nạn nhân của lừa đảo trong 12 tháng qua. Trong số này, 68% chịu thiệt hại tài chính, và chỉ 10% thu hồi được toàn bộ số tiền bị mất. Những người từng là nạn nhân của lừa đảo có khả năng chuyển đổi tài khoản hoặc nhà cung cấp dịch vụ cao hơn gấp đôi so với những người chưa từng bị ảnh hưởng.

"Khi các quốc gia trong khu vực đẩy mạnh chiến lược phát triển kinh tế số, ứng dụng AI, các chương trình chính phủ số và hội nhập số xuyên biên giới, mức độ tin cậy đối với hạ tầng, dịch vụ và các thể chế số ngày càng quyết định khả năng đưa các sáng kiến số từ chiến lược vào thực tiễn, thúc đẩy ứng dụng, đổi mới sáng tạo, đầu tư và tạo ra tác động kinh tế - xã hội", báo cáo nhận định.

Theo báo cáo, AI đang tạo điều kiện cho các hình thức tấn công lừa đảo qua mạng ngày càng tinh vi. Cùng với công nghệ giả mạo khuôn mặt (deepfake), sao chép giọng nói và giả danh trên môi trường số, các cá nhân và tổ chức khó phân biệt giữa các tương tác hợp pháp và hành vi lừa đảo. Do đó, niềm tin số ngày càng phụ thuộc vào khả năng của hệ sinh thái trong việc xác minh danh tính, xác thực thông tin liên lạc.

Những phát hiện chính từ báo cáo GSMA ASEAN Consumer Scam 2026:

- 96% người tiêu dùng lo ngại trở thành nạn nhân của lừa đảo hoặc bị tấn công mạng.

- Gần 9/10 người tiêu dùng nhận diện được ít nhất một hình thức sử dụng AI trong các vụ lừa đảo.

- 69% nạn nhân đã báo cáo vụ việc, song khoảng 45% số vụ được báo cáo vẫn chưa được giải quyết.

- Các ứng dụng tin nhắn hiện là kênh phổ biến nhất mà người tiêu dùng gặp phải lừa đảo, chiếm 41% tổng số các vụ việc.

- Mối lo ngại của người tiêu dùng về tình trạng lừa đảo trên các nền tảng số lớn đang gia tăng trên toàn khu vực.

- Lừa đảo đang ngày càng phổ biến dưới các hình thức như đầu tư, tiền điện tử, mua sắm trực tuyến và tuyển dụng việc làm, với thủ đoạn khiến nạn nhân tự chuyển tiền cho kẻ lừa đảo.

Từ thực trạng đó, báo cáo nhấn mạnh, việc củng cố những nền tảng này đòi hỏi sự phối hợp giữa chính phủ, cơ quan quản lý, các nhà mạng di động, tổ chức tài chính, nền tảng số và các bên liên quan. Không chỉ cung cấp dịch vụ kết nối, các nhà mạng di động ngày càng đóng góp vào niềm tin số thông qua xác minh danh tính, bảo đảm an ninh mạng, phòng chống gian lận, cung cấp dịch vụ xác thực và chia sẻ thông tin đáng tin cậy.