Sự thật thú vị em bé khóc khi gặp người lạ, hoàn toàn không phải "nặng vía"

Trong quá trình nuôi dạ, nhiều bậc phụ huynh đã từng gặp phải tình huống trẻ sơ sinh bình thường rất ngoan và dễ thương, nhưng khi nhìn thấy ai đó (như người thân, bạn bè, thậm chí là người lớn tuổi trong gia đình), trẻ sẽ đột nhiên bật khóc. 

Trên thực tế, khi trẻ đột nhiên tỏ ra phản kháng mạnh mẽ với ai đó, có thể có những lý do sâu xa hơn đằng sau. 

Trẻ sơ sinh đang “đọc” cảm xúc của người lớn

Nhiều bậc bố mẹ sẽ thấy rằng mặc dù trẻ chưa biết nói, nhưng nhạy cảm với cảm xúc của mọi người xung quanh. Trẻ có khả năng tiếp nhận năng lượng và tâm trạng của người lớn một cách tự nhiên, thường thông qua ánh mắt, giọng điệu và ngôn ngữ cơ thể.

Ví dụ, nếu người mẹ lo lắng về ai đó (ngay cả khi mẹ không biểu hiện ra bên ngoài), trẻ có thể nhận ra cảm xúc tinh tế này và bắt đầu từ chối người đó, thể hiện sự không thoải mái bằng cách khóc, bám chặt lấy mẹ hoặc thậm chí quay lưng lại với người ấy.

Nguồn ảnh: Pinterest.

Giải pháp

Hãy quan sát phản ứng của chính bố mẹ: Nếu trẻ đặc biệt phản kháng với ai đó, đừng vội vàng đổ lỗi là “nhút nhát”. Thay vào đó, hãy suy nghĩ xem liệu thái độ của bố mẹ đối với người này có khác biệt nào không. Có thể mẹ đã từng có những trải nghiệm không vui với người này, hoặc vô tình truyền tải những cảm xúc tiêu cực mà không nhận ra.

Duy trì bầu không khí thoải mái: Bố mẹ có thể chủ động giao tiếp tự nhiên với nhau để trẻ cảm thấy “người này an toàn”. Hãy trò chuyện một cách vui vẻ, thể hiện sự thân thiện và cởi mở.

“Sự lo lắng khi có người lạ” của bé đang diễn ra

Hầu hết trẻ từ 6 tháng đến 2 tuổi sẽ trải qua giai đoạn "lo lắng khi gặp người lạ".

Ở giai đoạn này, trẻ sẽ theo bản năng trở nên cảnh giác với những người hoặc môi trường lạ, thậm chí khóc và làm ầm ĩ.

Đặc biệt khi ngoại hình, giọng nói hoặc hành vi của người khác rất khác so với người chăm sóc mà bé quen thuộc (như đeo kính, râu rậm, giọng nói lớn,...), rất dễ kích hoạt nỗi sợ hãi của bé.

Giải pháp

Đừng ép trẻ phải đến gần: Việc ép trẻ phải được bế hoặc chạm vào chỉ làm tăng thêm sự lo lắng. Trước tiên, mẹ quan sát từ xa và đợi bé dần thích nghi.

Hãy để "người lạ" đến gần trẻ một cách nhẹ nhàng: Ví dụ, yêu cầu người lạ không ôm trực tiếp, mà hãy đưa cho trẻ một món đồ chơi kèm theo nụ cười, hoặc trò chuyện thoải mái.

Hầu hết trẻ từ 6 tháng đến 2 tuổi sẽ trải qua giai đoạn "lo lắng khi gặp người lạ".

Em bé có thể đã có một trải nghiệm không vui

Đôi khi, sự phản kháng của trẻ với ai có lý do cụ thể. Ví dụ, người này có thể đã vô tình làm trẻ sợ trước đó (chẳng hạn như đột nhiên nói to hoặc có những động tác thô bạo), hoặc trẻ đã có những trải nghiệm khó chịu xung quanh (chẳng hạn như bị bắt đi hoặc bị véo mặt,...).

Mặc dù người lớn có thể nghĩ rằng "điều này không có gì", nhưng đối với trẻ sơ sinh, những chi tiết này sẽ được ghi nhớ và hình thành phản xạ có điều kiện là chống đối.

Giải pháp

Đặt câu hỏi và kiên nhẫn quan sát: Nếu trẻ có thể diễn đạt bằng những từ ngữ đơn giản, mẹ nên nhẹ nhàng hỏi: "Tại sao con lại không thích chú/dì này?" Đôi khi câu trả lời có thể gây ngạc nhiên, chẳng hạn như "Lần trước anh ấy véo mặt con và nó rất đau".

Giúp người kia điều chỉnh phong cách tương tác: Mẹ có thể nhẹ nhàng nhắc nhở người kia: "Cháu chậm thích nghi, chúng ta hãy từ từ để bé làm quen trước".

Em bé có thể đã có một trải nghiệm không vui trước đó.

Việc ép trẻ chấp nhận những người mình sợ có thể làm tăng sự lo lắng, thậm chí ảnh hưởng đến cảm giác an toàn xã hội trong tương lai của trẻ.

Gợi ý cách thực hiện đúng là:

- Tôn trọng cảm xúc của trẻ và đừng ép buộc sự gần gũi.

- Hướng dẫn từng bước và để trẻ tự quyết định khi nào chấp nhận người kia.

- Tránh gắn nhãn như "đứa trẻ này nhút nhát" hoặc "bé không thích gặp mọi người" vì điều này sẽ khiến trẻ ngại giao tiếp hơn.

Phản ứng của trẻ sơ sinh chính là “ngôn ngữ”. Tiếng khóc và sự phản kháng thực chất là bản năng tự bảo vệ.

Mỗi tiếng khóc là biểu hiện của sự không thoải mái, cách trẻ giao tiếp với thế giới xung quanh, cho thấy rằng trẻ đang cảm thấy đói, mệt mỏi, hoặc thậm chí là cần sự gần gũi và an ủi từ bố mẹ.

Vì vậy, bố mẹ không nên vội ép  trẻ phải sửa sai, mà hãy tìm hiểu lý do đằng sau việc đó và giúp trẻ xây dựng cảm giác an toàn. Việc lắng nghe và quan sát sẽ giúp bố mẹ hiểu rõ hơn về cảm xúc và nhu cầu, từ đó đáp ứng một cách phù hợp.

Hãy thử tưởng tượng, nếu trẻ cảm thấy sợ hãi khi gặp người lạ và khóc hoặc phản kháng, thay vì chỉ đơn thuần là la mắng hoặc yêu cầu trẻ ngừng khóc, bó mẹ ôm trẻ trong vòng tay, trấn an và giải thích rằng không có gì phải sợ hãi.

Bố mẹ hãy kiên nhẫn lắng nghe, tìm hiểu và đồng hành cùng trẻ trong hành trình khám phá bản thân, từ đó tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện trong tương lai.