“Mật ngữ thời gian”: Ba dòng chảy di sản - Một miền thiện niệm

Hiện diện mang "Mật ngữ" của tạo hình và ký ức văn hóa qua nhiều thế hệ. Hoa văn - họa tiết trên viên đá Dzi có nguồn gốc từ Tây Tạng trải dài theo dãy Himalaya huyền thoại - từ lâu đã được nhìn nhận như một ngôn ngữ của niềm tin, của sự chiêm nghiệm và của khát vọng hướng đến điều thiện lành. Những nét vẽ vòng tròn, đường kẻ với hình mắt và cấu trúc hình học trên các tác phẩm mỹ thuật ứng dụng "Dzi" mang tầng sâu ý niệm huyền nhiệm, mở ra nhiều cách diễn giải về tập tục, về con người và thiên nhiên trong hành trình tinh thần kết linh năng lượng ẩn  tàng từ vũ trụ. 

Mỹ thuật ứng dụng Dzi Hồ Dương đồng hành cùng hoạ sĩ lan toả giá trị mỹ thuật

Qua đó, “Sơn mài” lại kể câu chuyện của thời gian, hiện diện trong từng lớp son, từng lần phủ, từng công đoạn mài trong sự kiên định của người nghệ sĩ. Dù khí tiết bốn mùa có thế nào thì những giọt mồ hôi vẫn luôn hoà vào từng lớp màu ấy tạo nên tác phẩm sáng tạo vượt thời gian. Ngôn ngữ biểu đạt là tư tưởng lưu giữ văn hóa, di sản gửi tặng  đời sống. Thành quả theo thời gian ghi nhận từ lưu giữ, sưu tập và vững tin trong nhịp điệu của lao động sáng tạo, bản sắc hòa quyện hoàn hảo giữa tinh thần phương Đông và tư duy thẩm mỹ hiện đại phương Tây.

"Giấy dó" là dòng chảy của sự tinh khiết và ký ức. Được sinh ra từ thiên nhiên, được gìn giữ bởi bàn tay của những làng nghề truyền thống, giấy dó mang trong mình vẻ đẹp của sự mộc mạc nhưng đầy tinh tế. Mực, màu và nước thấm vào từng sợi giấy như một cuộc đối thoại nhẹ nhàng giữa vật chất và tinh thần. Qua hàng trăm năm, giấy dó không chỉ là chất liệu sáng tác mà còn là nơi lưu giữ thư tịch, hội họa và tín ngưỡng, trở thành một phần bền vững của di sản văn hóa Việt Nam.

Cảm tác Hoạ tiết Dzi trên giấy Dó

“Mật ngữ thời gian” vì thế không chỉ là cuộc gặp gỡ của nhiều nghệ sĩ, mà còn là sự giao thoa của nhiều lớp văn hóa. Biểu tượng Dzi và mỹ thuật truyền thống Việt Nam mang tinh thần sáng tạo đương đại cùng hiện diện trong một không gian mở, nơi người thưởng lãm được chiêm nghiệm vẻ đẹp sáng tạo truyền thừa giá trị di sản qua nhiều thế hệ. Mỗi tác phẩm giống như một cánh cửa, mở ra những suy tưởng riêng về ký ức, về bản sắc, về niềm tin và về hành trình hướng tới những giá trị nhân văn bền vững.

Ở tầng sâu hơn, triển lãm “Mật ngữ thời gian” mong muốn khơi gợi một tinh thần kết nối. Khi nghệ thuật được tạo nên từ sự chân thành, tấm lòng thiện và ý thức gìn giữ di sản, mỗi tác phẩm sẽ trở thành một điểm gặp "giữa quá khứ và hiện tại, giữa cá nhân và cộng đồng, giữa bản địa và thế giới". Những biểu tượng văn hóa không còn thuộc riêng một vùng đất mà trở thành chất liệu đối thoại, giúp con người hiểu nhau hơn thông qua vẻ đẹp và ngôn ngữ sáng tạo. Bởi sau mọi biến đổi của lịch sử, điều còn ở lại không chỉ là hình ảnh hay chất liệu, mà là ánh sáng của trí tuệ, của lòng nhân ái và của khát vọng không ngừng. Đó cũng chính là “mật ngữ” mà nghệ thuật luôn âm thầm gìn giữ và trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

“Dzi” là di sản của “tâm”.

“Sơn mài” là di sản của “thời gian”.

“Giấy dó” là di sản của “ký ức”.

Hội họa là nơi ba di sản ấy gặp nhau để trở thành di sản của trí tuệ

Trong triển lãm “Mật ngữ thời gian”, bộ sưu tập mỹ thuật ứng dụng Dzi Hồ Dương phối hợp cùng 9 họa sĩ đương đại: Trần Quốc Hưng, Lê Thu Huyền, Thiên Long, Tạ Thanh Tâm, Nguyễn Bích Thuỷ, Đỗ Bảng, Thái Tĩnh và Hạnh Nhân. Mỗi người mang một ngôn ngữ tạo hình và phong cách sáng tác rất riêng, để kiến tạo nên không gian nghệ thuật đa chiều. Thông qua các chất liệu truyền thống như sơn mài và giấy dó, triển lãm mở ra cuộc đối thoại giữa tinh thần huyền nhiệm của văn hóa Dzi Tây Tạng với bản sắc mỹ thuật Việt Nam - kết hợp giữa các chất liệu và ngôn ngữ tạo hình tạo nên tiếng nói di sản trong đời sống hôm nay.

Trong đó, nhà sưu tập Dzi Hồ Dương là người dành nhiều tâm huyết cho việc nghiên cứu, sưu tầm và sáng tạo trên nền tảng nghệ thuật "Dzi"- truyền tải những bí truyền  kết tinh từ văn hoá Tây Tạng, bà không ngừng khám phá những lớp trầm tích qua hàng ngàn năm phong hóa vẫn hiện hữu tầng sâu trí tuệ từ cổ nhân xưa  trong từng đường họa trên viên Dzi. Thông qua nhiều cuộc trưng bày và triển lãm trong nước và quốc tế, bà thấu hiểu về giá trị nhân văn tận sâu trong mỗi lần trải nghiệm và mong đồng hành cùng các nghệ sĩ, kiến tạo nhịp cầu giao thoa giữa tinh hoa văn hóa Tây Tạng và mỹ thuật truyền thống Việt Nam, góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn và tinh thần sáng tạo bền vững trong nghệ thuật đương đại.

Triển lãm “Mật ngữ thời gian”: Ba dòng chảy di sản - Một miền thiện niệm khai mạc vào 16h ngày 31 tháng 7 năm 2026 tại Nhà triển lãm Art House, 16 Ngô Quyền, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Một số tác phẩm được trưng bày tại triển lãm:

Mạch sống -Trần Quốc Hưng

Cội nguồn - Thiên Long

Cửa ngõ mây trời - Lê Thu Huyền

Rằm tháng Giêng - Đỗ Bảng